Mijn financiën tijdens financiële onafhankelijkheid 35


Lees hier hoe mijn financiën eruit zien nu ik 20 jaar voor mijn pensioendatum gestopt ben met werken

Nu ik gestopt ben met werken, ben ik in de opnamefase van FO (Financiële Onafhankelijkheid) beland. Daardoor heb ik mijn financiële strategie iets gewijzigd ten opzichte van de opbouwfase richting FO. Daar ga ik in deze post op in.

Mijn financiën tijdens de opbouwfase

Mijn financiële strategie op weg naar FO was eigenlijk heel simpel en had 3 peilers:

  1. Ik had een cash reserve van €10.000 voor noodsituaties, evenredig verdeeld over een Moneyou spaarrekening en een Savedo deposito
  2. Vervolgens belegde ik maximaal in indexfondsen waarbij de belasting uitgesteld is via Brand New Day
  3. De rest belegde ik in indexfondsen via DeGiro

In de post Beleggingsstrategie voor financiële onafhankelijkheid leg ik uit waarom ik deze strategie hanteerde op weg naar FO.

Mijn financiën tijdens de opnamefase

Er is in de VS veel onderzoek gedaan naar veilige opnamepercentages gedurende de opnamefase. Zie Wat is safe withdrawal rate? voor uitleg wat het veilige opnamepercentage inhoudt.

Met name Kitces en Pfau hebben hierover gepubliceerd. Ook de blogger Big ERN heeft hier diverse interessante posts over geschreven.

Op basis van het deel van al dat onderzoek dat ik heb gelezen vind ik een opnamepercentage van 3.5% voor Nederlanders met een wereldwijd gespreide beleggingsportefeuille een goede richtlijn. Ik leg in de post over het veilige opnamepercentage in Nederland uit waarom ik dat vind.

Ik zeg met nadruk richtlijn, aangezien al het onderzoek gebaseerd is op resultaten uit het verleden. Daarmee heb je dus geen garantie dat het voor de toekomst ook zo blijft werken. Maar die kans acht ik wel heel groot, om redenen vermeld in voornoemde post.

Invloed koers/winstverhouding op veilige opnamepercentage

Kitces heeft overigens laten zien dat er een behoorlijk sterk verband bestaat tussen de koers/winst verhouding van aandelen bij aanvang van je FO en de hoogte van het veilige opnamepercentage dat je kunt hanteren. Momenteel is de koers/winst verhouding relatief hoog. Dat zou naar mijn mening momenteel een verlaging van ongeveer 0.5% van je veilige opnamepercentage kunnen rechtvaardigen. Dat zou ik dan vooral af laten hangen van je persoonlijke risicotolerantie.

Ik blijf bij 3.5% voor mezelf. Los van eventuele AOW over 20 jaar in combinatie met pensioen voel ik me daar goed bij.

Extra veiligheidsmarges

Als extra veiligheidsmarges heb ik te zijner tijd hoogstwaarschijnlijk nog wel een of andere vorm van AOW (tenzij die bijvoorbeeld volledig afhankelijk is gemaakt van de hoeveelheid vermogen die je hebt), een verplicht opgebouwd pensioen via mijn vroegere werkgevers en een vrijwillig opgebouwd pensioen via Brand New Day.

De kans acht ik overigens maar heel klein dat ik AOW en pensioenen nodig ga hebben om van te leven tegen die tijd. Ik acht de kans veel groter dat ik tegen die tijd meer vermogen heb dan nu door de rendementen die ik verwacht te maken op mijn vermogen. Dat is namelijk wat de kansberekening achter de veilige opnamepercentage-theorie voorspelt.

En wie weet wat ik al dan niet nog ga verdienen met activiteiten nu ik gestopt ben met werken. Ik genereer met dit blog bijvoorbeeld wat inkomen doordat ik soms een vergoeding krijg als iemand een transactie doet via een link op deze site. En ik ben met een cursus houtbewerken begonnen, wie weet begin ik daar ooit een Etsy shop of iets dergelijks mee. Veel mensen die vroeg stoppen met werken verdienen na enige tijd weer wat geld, niet omdat ze geld moeten verdienen maar omdat ze nou eenmaal betaald worden voor bepaalde activiteiten die ze graag doen. Dat idee geeft ook nog wat extra veiligheid.

Veilige opnamepercentage en vermogensbelasting

Van de opname van 3.5% moet ik overigens ook vermogensbelasting betalen. Daar hou ik rekening mee. Zie de post over de hoeveelheid vermogen die je nodig hebt voor FO voor hoe dit doorwerkt.

Mrs FOB

Op dit moment werkt Mrs FOB, mijn vrouw, nog. Als we blijven wonen in ons huidige huis, waar we nog wat hypotheeklasten hebben en niet energieneutraal wonen, ben ik als enige van ons tweeën financieel onafhankelijk. We zijn van plan kleiner, hypotheekvrij en energieneutraal te gaan wonen. Op dat moment verwacht ik dat ons gezamenlijke vermogen genoeg is om samen financieel onafhankelijk te zijn. Ik breng dan wel meer vermogen in dan mijn vrouw. Omdat ze het leuk werk vindt en omdat mijn vrouw zo min mogelijk afhankelijk van mij wil zijn, verwacht ik dat ze tegen die tijd niet meer in loondienst maar nog wel in eigen praktijk wat blijft werken.

Financiële strategie tijdens opnamefase

Mijn financiële strategie tijdens de opnamefase van FO is eigenlijk nog steeds heel simpel en bestaat nog steeds uit 3 peilers:

  1. Ik heb nu een cash reserve waar ik ongeveer een jaar van kan leven. Een deel hou ik aan via een 1 jaars Savedo deposito, de rest via een vrij opneembare spaarrekening bij Moneyou
  2. Ik leg dit en volgend jaar, nu ik nog jaarruimte heb doordat ik nog enige tijd in loondienst geweest ben, maximaal in op mijn vrijwillige pensioenrekening bij Brand New Day. Dat doe ik omdat ik zo tot 3 keer meer opbrengst genereer dan via gewoon beleggen. Vanaf het jaar erna leg ik hier niet meer op in omdat ik dan geen jaarruimte meer heb.
  3. Ik hou het grootste deel van mijn vermogen aan in indexfondsen via DeGiro. 60% van mijn vermogen bij DeGiro heb ik belegd in aandelen indexfondsen (VTI, VXUS en VWRL) en 40% heb ik belegd in het obligatie indexfonds DBZB. Deze verdeling blijf ik aanhouden en verschuif ik niet verder richting obligaties naarmate ik ouder word.

Mijn cash reserve heb ik iets uitgebreid

In aanloop naar mijn FO heb ik een deel van mijn positie in het obligatiefonds DBZB omgezet in cash. Ik wil namelijk zo min mogelijk transactiekosten hebben en dus niet bijvoorbeeld maandelijks hoeven te verkopen. Bij verkoop van mijn obligatiefonds DBZB heb ik transactiekosten. Bij verkoop van mijn aandelenfonds VWRL heb ik die transactiekosten overigens niet.

Mijn financiën tijdens FO

Samengevat lijkt mijn aanpak tijdens de opnamefase erg op die tijdens de opbouwfase. Mijn beleggingen in indexfondsen doen het werk voor mij.

Als jij ook gestopt bent met werken, hoe ziet jouw financiële aanpak er dan uit?

 

Wil jij het FOB huishoudboekje 2019 kado? En een e-mail ontvangen zodra er een nieuwe post verschijnt? Ik stuur geen spam, opzeggen kan altijd en ik geef je e-mailadres nooit door aan derden.

5899 andere abonnees houden je gezelschap!

Gelieve een geldig e-mailadres in te voeren
Dat mailadres is al ingeschreven
The security code entered was incorrect
Bedankt voor het inschrijven
Ik ben geen professioneel adviseur. Je blijft zelf verantwoordelijk voor enige schade geleden door opvolgen van advies of navolgen van informatie op deze site. De informatie op deze site is mijn persoonlijke mening, geen beleggingsadvies en louter informatief en educatief bedoeld. Zie ook de disclaimer. Soms krijg ik een vergoeding als je een transactie doet via een link op deze site. Dit kost jou niets. Reacties kunnen worden gemodereerd of verwijderd.


Leuk als je reageert! Ik streef ernaar je reactie binnen 24 uur toe te laten en er eventueel op te reageren. Hier klagen voegt niet zoveel toe. Reacties met als doel iets te leren van anderen of om anderen te helpen, nadat je het hele artikel en alle andere reacties gelezen hebt, zien we hier het liefst!

35 gedachten over “Mijn financiën tijdens financiële onafhankelijkheid

  • Ralf

    Interessant artikel.

    Ik heb een tweetal vragen over beleggen –

    Op dit moment heb ik zelf sinds een jaar 6400 euro belegd en hiermee sta ik nu op +650 euro. Is het een idee om de aandelen te verkopen en wachten tot de markt omlaag gaat?

    Ik heb een flinke bonus ontvangen die ik wil investeren, alleen ben ik er bang voor om hiervoor nu aandelen aan te kopen, wederom omdat ik denk dat de markt erg hoog staat, wat te doen? Ik heb nog een hypotheek van 96.000 euro (huiswaarde 160.000, originele hypotheek 115.000) met 3.15%, wellicht hier meer op aflossen i.p.v. aandelen?

    Alvast bedankt.

  • Maarten

    Bedankt voor deze blog. Ik was inderdaad erg benieuwd naar dit gedeelte van je leven. Wat me nog niet helemaal duidelijk is of je nu maandelijks aandelen verkoopt om aan baar geld te komen of dat je dit enkele leren per jaar doet of maar 1 keer per jaar?

    Groet,

    Maarten

  • Frans

    Dank voor dit interessante artikel ? Een vraag: bestaan er ook aantrekkelijke indexfondsen voor aandelen en obligaties, waarbij alleen wordt belegd in duurzame bedrijven (zoals bv. ASN doet)?

  • Anoniem

    Wat ik mis bij blogs over financieel onafhankelijk zijn en eerder stoppen met werken is hoe wordt omgegaan met overlijden. Als je eerder kunt stoppen met werken dan heb je een aardige spaarpot. Een spaarpot waar de fiscus flink in kan graaien (erfbelasting) als je komt te overlijden.
    Zelf heb ik dit opgelost door enerzijds een zogeheten estate planningstestament (soort combi testament) en anderzijds door ieder jaar een herroepelijke schenking aan de kinderen te doen ter grootte van de maximale vrijstelling. Mocht ik het geschonken geld zelf weer nodig hebben dan kan ik het terugvragen. Als laatste leen ik ook geld van mijn kinderen tegen 6% die ik bij de schuld bijschrijf. Ik los dus niets af. Op deze manier hevel ik vermogen over van mij naar de kinderen (die op dit moment ook nog gebruik kunnen maken van hun box 3 vrijstelling terwijl ik zelf moet betalen) zonder dat ik er daadwerkelijk financieel op achteruit ga.
    Ben benieuwd hoe anderen dat doen

    • Ineke

      Ik heb geen kinderen dus als ik eerder kom te overlijden heeft mijn familie geluk. Ik heb eerst mijn favoriete goede doel nog in overweging genomen omdat er dan geen erfbelasting hoeft te worden betaald, maar dan mag de familie nog geen aandenken uit het huis halen omdat het goede doel helemaal de regie heeft over alles, dat leek me toch niks. Dus dan toch maar een testament met daarin benoemd de broer en zussen die wel van me mogen erven. Twee zijn daardoor uitgesloten omdat ik die niet benoemd heb. Dat was ook mijn enige reden voor een testament, anders had ik de wettelijke vererving gewoon zijn werk kunnen laten doen.

  • Nona

    Wow wat heb je dat allemaal goed bekeken! Wij zijn zo n beetje half financieel onafhankelijk. We hebben een heel andere strategie dan jij. Zo hebben we 2 airbnb s (volledig reglementair) die we uitbaten, 1 verhuurpand en dan staan er nog 2 andere verhuurpanden op stapel. We komen als gezin van 5 toe met de inkomsten van de airbnb s en het kindergeld. De verhuurpanden en wat extra premies zorgen voor extra beleg op de boterhammen. Maar die airbnb s vragen wel wat werk, dus echt Financieel onafhankelijk zijn wij nog niet 🙂

  • Mr Kaskoe

    Ook ik ben gestopt met werken, inmiddels 2 jaar geleden Mijn vermogen heb ik grotendeels belegd in dividendgroei-aandelen volgens een beleggingsstrategie waar ik wekelijks zo’n 10-15 uur mee bezig ben. Vind ik leuk en leerzaam. Ik hanteer een jaarbudget voor mij, wat meegroeit met de inflatie. De afgelopen twee jaar heb mijn jaarbudget uit overtollig cash-reserve gehaald (ik had nogal wat spaargeld :). Ik heb twee spaarrekeningen en een betaalrekening. Op spaarrekening één staat één jaarbudget als cash reserve voor noodgevallen. Op spaarrekening twee (die gekoppeld is aan mijn betaalrekening) stort ik aan het begin van het jaar mijn jaarbudget waar ik van leef. Vanaf volgend jaar ga ik jaarlijks dividendinkomsten van mijn beleggingsrekening naar spaarrekening twee onttrekken om van te leven. Afhankelijk van de dividendgroei kan het zijn dat ik cash op de beleggingsrekening overhoud of dat ik een deel van m’n beleggingen moet verkopen. Maar op basis van de prognoses die gebaseerd zijn op het verleden is verkopen waarschijnlijk niet nodig. Ik ga wel uit van AOW en een klein beetje opgebouwd pensioen, maar ik heb nooit extra ingelegd op pensioenrekeningen omdat ik m’n vermogen zoveel mogelijk vrij wil houden. Waardeontwikkeling van de beleggingsportfolio neem ik niet mee, dat is zeg maar m’n veiligheidsmarge.

  • Sabeysa

    Hallo FOB, Ik heb paar vragen..

    1- Hoeveel procent van je huis heb je afgelost? Alles?
    2- Jij geeft aan dat jij grootste deel van je vermogen bij de giro hebt. Hoeveel % van je totale vermogen? Ben jij niet bang voor aankomende beurs crash? Als je tijdens het crash ook nog moet maandelijks verkopen, heb je in lange termijn minder rendement?
    3- Wat was jouw laatste savingsrate? 70%?

    • Mr FOB Bericht auteur

      We hebben ongeveer 75% afgelost. Ik weet niet precies hoeveel procent van mijn totale vermogen ik bij DeGiro heb, aangezien ik de overwaarde van ons huis niet goed weet. En ik ben niet bang voor een beurscrach. De beurs herstelt vrijwel altijd weer binnen 3 jaar. Mijn laatste savingsrate was ongeveer 62%.

  • Ineke

    Ik werk nu part-time en kan over 5 jaar stoppen. Ik heb dan voldoende spaargeld en ik kan al deels pensioen opnemen. Ik ga tegen die tijd kijken wat handiger is, al meer interen op mijn vermogen of al deels pensioen opnemen. Linksom of rechtsom, stoppen kan dan in ieder geval. Ik ben later begonnen met mijn plan dus dan ben ik 60. Een stuk beter nog dan 67 of zelfs nog ouder. Ik kan ook overwegen, als ik het leuk vind, om nog een dag in de week te blijven werken voor de lol. Maar dat doe ik alleen als ik er echt nog veel plezier in heb. Nodig is het niet. Dan ziet het financiele plaatje er echter weer anders uit. Ik kijk tegen die tijd wel wat ik wil. Ik heb ook al twee vrijwillige baantjes nu, dat is gewoon voor de leuk en het goede gevoel natuurlijk. 😉

    Nog even een vraag, mijn voornemen is om als de beurs er goed voor staat, steeds voor een jaar geld op te nemen en als het minder gaat steeds per maand. Is dit nou een slim plan of ben ik, omgekeerd, dan toch de beurs een beetje aan te timen? De beurs kan tenslotte in goede tijden ook nog steeds omhoog, maar op de een of ander manier voelt dat veiliger.

  • Dirk Jaap

    Hallo dank voor alle informatie! Ik vroeg me af of er in de beleggingen die jij doet in het vanguard index fonds een valuta risico is of dat is afgedekt. Ik zou ook graag willen sparren met een onafhankelijk adviseur die goed is en die niet verdiend aan de producten die hij/zij verkoopt. Kun je iemand adviseren?

    Tevens ben ik benieuwd hou jij aankijkt tegen alle onzekerheden in de markt en het actuele advies van Vanguard daar in.

    Groet,

    Dirk Jaap

  • Mr. Groeigeld

    Klinkt als een goede aanpak. Wel een kanttekening: hoe ga je ermee om als komend jaar de beurs (en je portfolio) 50% daalt? In dat geval verkoop je namelijk tegen flink lagere koersen, dus zul je meer moeten verkopen voor dezelfde maandlasten.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Dan houd ik gewoon vast aan mijn strategie. De prestaties van je portefeuille in het eerste jaar na stoppen met werken hebben nauwelijks effect op het succes van je strategie. Het gaat met name om de eerste tien jaar, zie hier

  • Ron

    Je geeft aan dat je nog steeds aan pensioenbeleggen doet. In je artikel over fondskeuze vermeldt je oa het BND Euro Obligatie Indexfonds en BND Wereld Indexfonds Unhedged. Zijn dit inmiddels nog steeds de fondsen waar je in belegt of ben je overgestapt naar je favo fonds waar je regulier in belegt (Vanguard FTSE All-World UCITS ETF)?

  • Gerben

    Vraagje. Je houd 3.5% aan als veilig opname percentage. Dat betekend dat je oneindig lang van je vermogen kan leven en je uitgaat van 0,0 euro AOW/pensioen. Als je zoveel vermogen hebt opgebouwd dat je met 3.5% rond kan komen, natuurlijk mooi! Maar dat zijn wel flinke bedragen. Als je bijvoorbeeld 25.000 per jaar nodig hebt dan moet je 714.000 euro opbouwen. Is dat niet iets te defensief gedacht en daarmee lastig haalbaar voor de meesten?

    AOW: ok dat weet je niet wat er mee gebeurd, dat is in handen van de overheid. Als je defensief wil zijn kan je bijvoorbeeld op de helft rekenen?

    Pensioen: je hebt aanspraken opgebouwd, dus er is sowieso iets. Als je defensief wil zijn misschien rekenen met dat het niet meer geïndexeerd wordt?

    Vrijwillig pensioen: dit is sowieso je eigen potje. Als je aan lifecycle beleggen doet is er hoe dan ook een bedrag.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Of het te defensief is heeft alles te maken persoonlijke risicotolerantie. Ik wil rustig slapen, ook als de beurs jarenlang flink in de min staat. Vandaar deze keuze van mij. Ik ken ook mensen die wel uitgaan van AOW en pensioen. Op die manier is een van mijn beste vrienden onlangs gestopt met werken. Hij indexeert AOW wel en pensioen niet in zijn berekeningen.
      Hoe haalbaar het is heeft alles te maken met uitgaven en inkomsten. Dat is voor iedereen anders.

  • Ron

    Ik ben groot fan van de spreiding van VWRL maar vind de kosten relatief hoog, zeker gezien de trend van dalende kosten voor ETF’s. De Management Fee bedraagt 0,25% en lopende Kosten Factor 0,25% (http://www.morningstar.nl/nl/etf/snapshot/snapshot.aspx?id=0P0000YXJO&tab=5&InvestmentType=FE). Er zijn diverse ETF’s verkrijgbaar tegen veel lagere kosten, ook van Vanguard zelf (bv Global Stock). Ik realiseer mij dat hier weer andere beperkingen aan vastzitten. Hoe kijk jij hier tegenaan?

  • Mr FOB Bericht auteur

    VWRL heeft een totaal aan lopende kosten van 0.25% per jaar, daar komt geen management fee bovenop. Die kosten, in combinatie met feit dat ik het gratis kan aankopen en aanhouden via DeGiro, maken het de goedkoopste manier om via 1 fonds een wereldwijd gespreid belegging in aandelen aan te houden die ik ken.

  • Ron

    Dan ben ik abuis, dank voor het ophelderen! Is er trouwens een specifieke reden dat je gebruik maakt van Moneyou ipv bijvoorbeeld LeasePlan bank (beiden dezelfde spaarrente van 0,25% vrij opneembaar). De 1e heeft weliswaar een app maar komt er in diverse reviews die ik op internet lees niet heel genadig van af..

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik gebruik beide (afhankelijk van waar de rente het hoogste staat), maar vind de app van Moneyou handiger dan die van LeasePlan Bank. Ik gebruik overigens de app van de gewone spaarrekening van Moneyou, niet de Moneyou GO app.

  • Paul

    Beste Mr. Fob, gratis aankopen van het Vanguard Fonds bij De Giro? Ik zit er nu ook, maar zie dat het per inleg 2 euro kost. Of heb je er een betaalde account en ligt het daaraan? Dank voor je reactie alvast!

  • Paul

    Bedankt nog Mr. Fob. Als het mag nog een vraag waar ik niet uitkom. Nu ik een andere belegging bij De Giro wil beeindigen om het bedrag in Vanguard te beleggen.
    Hoe kan ik het gehele bedrag dan weghalen van dat Fonds, als er alleen maar hele aandelen gekocht/verkocht kunnen worden. , ik zit dan met en restbedrag en kom daar niet uit… Dank voor je reactie alvast…