Ik heb besloten mijn beleggingsstrategie enigszins te wijzigen. Voor een deel van mijn box 3 beleggingen ben ik van de iShares Core MSCI World UCITS ETF (IWDA) via ABN AMRO op de goedkopere Amundi Prime All Country World UCITS ETF (WEBG) via Interactive Brokers overgestapt.

Daarmee blijf ik spreiden over twee fondshuizen (verlaging risico), worden al mijn aandelen-beleggingen voortaan bewaard bij een centrale bewaarinstelling (maximale veiligheid), spreid ik voortaan over 2 brokers (verlaging risico) en ben ik nog iets goedkoper uit dan ik al was.

Mijn beleggingsstrategie heeft nog steeds 3 pijlers:

  1. Ik heb nog steeds een cashreserve voor noodsituaties.
  2. Vervolgens beleg ik nog steeds maximaal in indexfondsen waarbij de belasting uitgesteld is via Brand New Day.
  3. Mijn box 3 aandelen-beleggingen hou ik voortaan aan in een drietal Northern Trust indexfondsen via ABN AMRO ZBB en in WEBG via Interactive Brokers. De rest van mijn box 3 vermogen hou ik aan in een depositoladder via verschillende aanbieders.

1. Cash reserve

Voor noodgevallen hou ik nog steeds op een vrij opneembare spaarrekening voldoende middelen aan om een paar maanden van te kunnen leven. Deze heb ik tegenwoordig bij Trade Republic.

2. Pensioenbeleggingen

Pensioenbeleggingen blijf ik aanhouden via Brand New Day.

Zie de post over mijn ervaringen met Brand New Day waarom ik pensioenbeleggingen aantrekkelijk vind.

In deze post leg ik uit in welke fondsen ik via hen beleg en waarom ik die fondsen gekozen heb.

Gerelateerde blogpost: Nieuwe pensioenwet: jaarruimte flink omhoog

3. Box 3 beleggingen

60% van mijn gewone box 3 beleggingen heb ik belegd in aandelen (via indexfondsen en een ETF). Dit deel heb ik voor het rendement. 40% heb ik belegd in een depositoladder. Dit deel heb ik voor de stabiliteit.

Allereerst ga ik in op de wijzigingen welke ik heb aangebracht in mijn box 3 aandelen-beleggingen. Daarna leg ik uit waarom ik een depositoladder aanhoud.

Veiligheid beleggingen

Ruim 5 jaar geleden ben ik gestopt met werken. Sindsdien leef ik van het rendement op mijn vermogen. Als ik een deel van mijn vermogen kwijt zou raken door malversaties van mijn bank of broker zou dat kunnen betekenen dat ik mijn vrijheid weer moet inruilen voor verplicht werk. Dat risico wil ik minimaliseren.

Een bank of broker dient het belegde vermogen van haar klanten in een apart bewaarbedrijf aan te houden. Dit wordt vermogensscheiding genoemd. Zo blijven bij een faillissement van de bank of broker jouw beleggingen buiten schot.

Er is een risico dat een bank of broker de verplichte vermogensscheiding niet op orde heeft. Het feit dat een bank of broker een vergunning heeft om beleggingsdiensten aan te bieden, wil niet zeggen dat de geldende regels nageleefd worden. Dan kun je wel vermogen verliezen bij een faillissement van je bank of broker.

Veiligheid: systeembank en/of centrale bewaarinstelling

Zoals ik bij de vorige wijziging van mijn beleggingsstrategie uitlegde heeft beleggen in effecten die aangehouden worden bij systeembank en/of via een centrale bewaarinstelling vanuit veiligheidsoogpunt mijn persoonlijke voorkeur.

De kans op een faillissement van een door de overheid als systeembank aangemerkte bank acht ik kleiner dan een niet als zodanig aangemerkte bank of broker. Bijvoorbeeld in de crisis van 2008 zijn systeembanken door de overheid gered met belastinggeld.

Systeembanken bewaren effecten zowel bij centrale bewaarinstellingen als bij andere bewaarbedrijven.

Het liefste heb ik dat al mijn aandelen-beleggingen bewaard worden bij een centrale bewaarinstelling zoals Euroclear. Zoals uit dit artikel blijkt hebben beleggers betere eigendomsbescherming van aandelen indien deze bewaard worden bij Euroclear Netherlands dan wanneer ze bewaard worden bij een bewaarbedrijf.

Centrale bewaarinstellingen acht ik ook om een andere reden nog veiliger dan bewaarbedrijven, omdat ik verwacht dat landen het niet zullen laten gebeuren dat hun centrale bewaarinstelling haar verplichtingen niet nakomt. Deze centrale bewaarinstellingen zijn over het algemeen zeer sterk gereguleerd.

Veiligheid: spreiden over fonds-aanbieders

Indexfondsen (of ETF’s) worden aangeboden door fondsaanbieders zoals Vanguard, iShares, Northern Trust, Xtrackers en Amundi. De kans op malversaties bij een fondsaanbieder acht ik niet groot, maar je weet maar nooit.

Om het risico op vermogensverlies door malversaties bij een fondsaanbieder te verkleinen kun je spreiden over verschillende aanbieders. Om deze reden had ik mijn aandelen-beleggingen tot de dag van vandaag gespreid over twee fondsaanbieders; Northern Trust en iShares.

Veiligheid: spreiden over banken en/of brokers

Om het risico te verkleinen dat je niet bij je geld kunt als een bank of broker in de problemen komt kun je spreiden over meerdere banken en/of brokers. Ik deed dat al door mijn aandelen-beleggingen bij een bank en mijn deposito’s bij andere banken aan te houden. Maar nu zet ik de stap dat ik mijn aandelen-beleggingen zelf ook spreid over twee partijen, namelijk ABN AMRO ZBB en Interactive Brokers.

Gerelateerde blogpost: Interactive Brokers Nederland review

Mijn aandelen-beleggingen

De drie Northern Trust fondsen die ik heb blijf ik aanhouden via ABN AMRO Zelf Beleggen Basis. Deze fondsen worden onder de Wet giraal effectenverkeer door ABN AMRO aangehouden bij de centrale bewaarinstelling Euroclear Netherlands.

De iShares ETF IWDA die ik daarnaast bij ABN AMRO aanhield heb ik verkocht. IWDA wordt bewaard bij een eigen ABN AMRO bewaarbedrijf.

Hiervoor in de plaats heb ik de Amundi Prime All Country World UCITS ETF (ticker: WEBG, ISIN: IE0009HF1MK9) aangeschaft via Interactive Brokers.

Deze ETF wordt door Interactive Brokers aangehouden bij de centrale bewaarinstelling Clearstream Bank Luxembourg. Het fonds volgt zowel de ontwikkelde als de opkomende markten.

Vanaf nu worden hiermee al mijn aandelenfondsen aangehouden bij een centrale bewaarinstelling.

Bijkomend voordeel van de spreiding over deze fondsen vind ik dat ik hiermee ook spreid over ESG-fondsen (Northern Trust fondsen, waar ik voor 50% in beleg) en een fonds dat geen ESG-uitsluitingen heeft (WEBG, waar ik ook voor 50% in beleg).

Kosten fondsen

Kosten van fondsen zelf kun je bepalen door de TER (Total Expense Ratio) + interne transactiekosten + dividend lek op te tellen en daar de inkomsten van het fonds door het uitlenen van effecten vanaf te halen. Gerben heeft me aan de uitkomsten van deze berekeningen geholpen.

Zie De beste ETF voor uitleg waarom ik bovengenoemde fondsen goede fondsen vind. Deze fondsen horen bij de goedkoopste goede indexfondsen om wereldwijd gespreid te beleggen.

De lopende kosten van de combinatie van de 3 Northern Trust fondsen, berekend op de hierboven beschreven manier, bedragen 0.27% per jaar. Met bankkosten van ABN AMRO erbij kom je op 0,36% tot 0,82%, afhankelijk van de omvang van je belegde vermogen en het feit of je al wel of nog geen betaalrekening hebt bij ABN AMRO.

WEBG komt op totale lopende kosten van 0,37% (inclusief de lopende kosten van Interactive Brokers, die nihil zijn). Omdat het fonds pas sinds februari 2024 bestaat zijn er nog geen cijfers beschikbaar om de dividendlekkage, interne transactiekosten en inkomsten door het uitlenen van effecten precies te berekenen.

De TER bedraagt 0,07%. Gerben heeft geschat dat de dividendlekkage op 0,30% komt en dat de interne transactiekosten en de inkomsten door het uitlenen van effecten tegen elkaar wegvallen. Bij elkaar kom je dan op 0,37% kosten inclusief brokerkosten.

Beleggingstool

Met de verdeling over de fondsen die ik aanhoud beleg ik wereldwijd gespreid naar marktkapitalisatie. Als je in dezelfde fondsen en in dezelfde verhouding als ik wilt beleggen kun je onderstaand tooltje gebruiken om in één oogopslag te zien hoeveel je in welk fonds moet inleggen:


Hoeveel heb je al belegd in NT fondsen en WEBG? Per fonds in hele euro’s invullen. Als je nog niets belegd hebt in deze fondsen kun je 0 laten staan bij de fondsen in deze stap:  
NT World (ISIN: NL0011225305)
NT Emerging Markets (ISIN: NL0011515424)
NT Small Caps (ISIN: NL0013552078)
WEBG (ISIN: IE0009HF1MK9)

Vermogen dat je nog niet belegd hebt en wel wilt gaan beleggen:

Je moet de volgende transacties doen om tot een correcte verdeling te komen:
NT World  
NT Emerging Markets  
NT Small Caps  
WEBG  

Als je een negatief getal ziet bij een fonds betekent dat dat je het negatieve bedrag dat je ziet in dat fonds moet verkopen. Een positief bedrag betekent dat je in dat fonds moet inleggen.

Depositoladder

Niet in paniek verkopen tijdens een beurskrach is een van de belangrijkste dingen om succesvol te kunnen beleggen. In 2008 was ik vol in aandelen belegd en verkocht ik tijdens de neergang. Ik heb weer aangekocht toen de beurs alweer een stuk gestegen was. Dit heeft mij veel geld gekost.

Ik heb toen geleerd dat ik een significant deel van mijn beleggingen in stabiele stukken moet hebben om voldoende rustig te blijven. Daar heb ik na 2008 ook dan ook een deel in belegd. Tijdens de corona-krach ben ik vervolgens wel rustig gebleven, mijn aangepaste strategie werkt dus voor mij. Zoals eerder vermeld beleg ik momenteel 60% in aandelen en 40% in stabiele stukken.

Stabiele stukken kunnen bijvoorbeeld bestaan uit obligaties of een depositoladder.

Obligaties worden voor de vermogensbelasting hoog belast, deposito’s laag. De belastingdruk op obligaties ligt in 2024 ongeveer 1,8% hoger dan op spaargeld/deposito’s. Het verschil in rendement na belastingen tussen een obligatie-ETF van mijn voorkeur als DBZB en spaardeposito’s ligt rond de 2% in het voordeel van spaardeposito’s. Zie Vermogensbelasting 2024: spaargeld of obligaties aanhouden?

Daarnaast vallen deposito’s vallen onder het depositogarantiestelsel, dat tot € 100.000,- per instelling garandeert. Dat is een hogere garantie voor spaartegoeden dan de € 20.000,- voor beleggingen via het beleggerscompensatiestelsel.

Voor het stabiele deel van mijn portefeuille hou ik dan ook al een aantal jaren een depositoladder aan bij Nederlandse partijen zoals LeasePlan Bank en NIBC. Dit heb ik niet gewijzigd.

Hoe ziet jouw beleggingsstrategie eruit?

Wil jij, net als ruim 14.000 anderen, een e-mail ontvangen zodra er een nieuwe post verschijnt en het FOB huishoudboekje 2024 kado?



Gelieve een geldig e-mailadres in te voeren
Dat adres is al in gebruik
The security code entered was incorrect
Check je mail inbox (of spambox) om je inschrijving te bevestigen. Geen mail ontvangen? Mogelijk heb je een typefout gemaakt; voer je mailadres nogmaals in.


De informatie op deze site is mijn persoonlijke mening, geen beleggingsadvies en je blijft zelf verantwoordelijk bij opvolgen ervan. Let op: beleggen gaat gepaard met risico's, je kunt je inleg (deels) verliezen. Blauw onderstreepte links met   kunnen mij een vergoeding opleveren voor het doorverwijzen. Dit kost jou niets. Reacties kunnen worden gemodereerd of verwijderd.

Schrijf een reactie

38 Reacties

  1. Goedenavond mr fob,

    Volgens mij zit er een fout in de tool.

    Als ik aangeef dat ik momenteel 27k in webg heb en 17k in nt world, 6.3k in EM en 5.2k in SC en niets wil inleggen moet ik rond de 4k verkopen in EM en maar 900 euro in SC. Dan is de verhouding SC en EM niet 8 en 9% van het totaal.

    • WEBG bevat wel EM, maar geen SC. Een deel van je EM heb je dus via WEBG en een deel via NT.

  2. Bedankt voor deze blog,
    Ik vroeg me af of je bij IBKR ook meedoet aan het Stock Yield Enhancement Program. Zo ja, welke inkomsten kan je ververwachten als je meer dan 150k aan WEBG zou uitlenen. Momenteel zit ik volledig in VWRL bij deGiro. Qua lopende losten zou me het ongeveer 300 euro per jaar schelen als ik WEBG via IBKR neem. Als het uitlenen van de ETF, wat bij deGiro standaard ook gebeurt en waar het niets oplevert, bij IBKR wel voor inkomsten zorgt dan wordt het nog interessanter.

  3. Hi Mr FOB, Allereerst veel dank voor je heldere overzichten en je dito taalgebruik. Als ik je verdeling volg in NT via ABN Amro en WEBG via IB, dan ontvang ik voor NT en WEBG dividend. Hoeveel ? Ontvang ik dan ook correctie van de dividendbelasting voor belegging in NT en in WEBG ?

    • De hoeveelheid dividend wisselt, maar is typisch 2-2,5% per jaar. Zie De beste ETF voor hoe de dividendbelasting voor deze fondsen uitpakt.

  4. Hallo Mr. FOB, dank weer voor dit duidelijke overzicht. Ik hanteer je verdeling in aandelen NT (niet bij de ABN maar bij de Rabobank) and had ook Shares bij de Rabobank. Het Shares gedeelte is bijna de helft van de aandelen. Je gaf al aan dat boven de 200k bij de grootbanken het wat voordeliger was wat kosten betreft. Heeft dat bij jou geleid tot meer kosten omdat je een groot deel bij de ABN weggehaald hebt?

    • WEBG via IB is goedkoper dan IWDA via ABN, dus ik ben goedkoper uit dan ik was.

  5. Wederom bedankt voor de inspiratie! Het heeft mij er in ieder geval er toe aangespoord om naast DEGIRO ook te gaan beleggen via ABN AMRO om zo wat meer spreiding over partijen te waarborgen.

  6. Duidelijke post weer, Mr. Fob, fijn!

    Zou je willen aangeven waarom je niet meer bij Degiro belegt? Voorheen was je best content met ze, ik heb het idee dat dit nu niet meer het geval is.

    Alvast bedankt voor je reactie.

    Groet,

    Rick

  7. Ik beleg ook in index fondsen, via meesman en mijn reserve buffer staat bij Revolut op een passieve spaar/beleggings rekening, tegen 3,4 %. Op een € en $ rekening.

    Ben nog graag benieuwd wat met box 3 belegging wordt bedoeld. Houdt dat verband met het saldo?

    • Met box 3 beleggingen bedoel ik mijn gewone beleggingen en spaargeld, welke niet in een lijfrente zitten.

  8. Goed verhaal. Ik ga dit weer zo opvolgen. Fijn dat we hierdoor geen vermogensbeheerder meer nodig hebben die met een slechter verhaal zou komen.
    1 vraag we hebben het hele vermogen bij Rabobank maar zelfs in de Algemene-voorwaarden-effectendienstverlening-Rabobank-2024 wordt niet vermeld wat het bewaarbedrijf is. Kun je daar iets over zeggen ?

    • Ik ben het nagegaan bij de Rabobank en kreeg de volgende reactie: (als ik het goed begrijp is de bescherming goed)

      De effecten van klanten zijn al beschermd omdat wij gebruik maken van een Centrale Effectenbewaarinstelling / Central Securities Depositary (CSD) . Zie hier het artikel op onze website: https://www.rabobank.nl/particulieren/service/beleggen/effectenbewaarinstelling

      In de nieuwe AVED, zie Algemene Voorwaarden Effectendienstverlening – Rabobank staat het volgende:
      “De effecten waarin u via ons kunt beleggen worden beschermd door de Wge. Deze wet zorgt ervoor dat uw effecten geen onderdeel uitmaken van het vermogen van Rabobank als Rabobank failliet gaat. Wij bewaren deze effecten namelijk in een verzameldepot waarvan u, samen met andere beleggers van Rabobank, mede-eigenaar bent.”

  9. Hallo Mr FOB,

    Mogelijk heeft iemand je deze vraag al eerder gesteld, maar waarom kies je voor WEBG (Amundi) bij IB met totale kosten van 0,37% en niet voor VXUS/VTI via de optieroute bij IB met totale kosten van 0,12%?
    Is er iets specifieks dat je ervan weerhoudt om VXUS/VTI aan te kopen? De kosten zijn toch een stuk lager.
    Bedankt!

    • Misschien dat ik me er in de toekomst nog wel eens aan ga wagen, maar voor nu zag ik (nog?) teveel op tegen de optieroute. Maar de kosten zijn inderdaad significant lager, dus wie weet zet ik de stap nog wel een keer.

  10. Beste mr. FOB,

    Dank wederom voor je uitgebreide toelichting en informatie. Ik ben vooral benieuwd waarom je in je huidige belegginstrategie, ervoor gekozen hebt om alsnog Emerging Markets (EM) mee te nemen. Dit zijn relatief kleine gedeelten van de trackers en leveren op korte termijn niet een grote bijdrage aan je rendement. Als je terugkijkt naar de afgelopen 10 jaar zie je zelfs dat een index die uitsluitend Developed Markets volgt (bijv. MSCI World Index ) een tracker die EM wel meeneemt (bijv. MSCI ACWI DM+EM) heeft verslagen. Als je langer terugkijkt zie je dat EM wel van toegevoegde waarde kan zijn maar omdat je inmiddels met pensioen bent zou ik zelf EM eerder uitsluiten.

    WEBG klinkt als een mooie opvolger van VWRL. Echter, zolang er nog geen ACC variant van beschikbaar is het voor mij persoonlijk nog niet interessant. Voorlopig heb ik mijn vermogen volledig geïnvesteerd in de BND Wereld Unhedged. Zowel mijn pensioenbeleggingen als box 3. Al kijk ik wel steeds vaker om mij heen wegens de relatief hoge kosten bij BND.

    • Resultaten uit het verleden geven geen enkele garantie voor de toekomst. Niemand kan de toekomst voorspellen en dus ook niet hoe EM het zullen gaan doen t.o.v. de rest. Ik wil eenvoudigweg zo breed mogelijk gespreid zijn om daarmee mijn risico zoveel mogelijk verlaagd te hebben.

    • Het principe van EM en evt SC meenemen in je portfolio is de volledige markt afdekken, niet om meer rendement te verkrijgen. Het is een ‘hedge’, niet een winst. Bedenk ook dat als EM wel rendement had opgeleverd, we allemaal in EM zouden investeren. Had het sowieso geen rendement opgeleverd, dan zou niemand erin investeren. Oftewel don’t judge a fund by its returns.

  11. Mr. FOB, dank voor de uitleg over je aangepaste strategie. Vraag die bij mij opkomt: het switchen naar andere fondsen/ETF’s leidt toch tot eenmalige transactiekosten? Hoe weeg je dat af tegen het verlaagde risico door spreiding (een risico wat in mijn ogen toch al vrij laag is, en daarmee nog net iets lager wordt). Met andere woorden, het spreiden heeft een prijs, hoe heb je dat afgewogen?

    • Bij het verkopen van IWDA betaal je bij ABN AMRO geen transactiekosten en bij het aankopen van WEBG bij IB betaal je nauwelijks transactiekosten (0,015%-0,05% met een maximum van €29). Transactiekosten speelden daarmee voor mij geen rol in mijn besluitvorming.

  12. Geachte mijnheer Fob,
    Inmiddels volg ik uw beleggingsstrategie. Ik heb dus ook een deel ishares waar u nu mee stopt. Ik denk dat ik ze nog wel houd maar wil wel graag mijn portefeuille uitbreiden met de door u geadviseerde Amundi world etc. Nu beleg ik via mijn eigen bank ING en de door u gekochte Amundi kan ik niet via hen aanschaffen. Nu heb ik wel een Amundi fonds gevonden die er veel op lijkt namelijk:
    Amundi Prime Global UCITS ETF; isin LU1931974692
    Is dat naar uw mening een goed alternatief of toch beter niet doen. Zou u daar eens naar willen kijken?
    Mvrgr Tom

    • Luxemburgse fondsen met Amerikaanse bedrijven, zoals dit fonds, lekken waarschijnlijk veel meer dividend dan Ierse fondsen, zoals WEBG.

      Zie ook deze reactie van Gerben.

    • Ik doe hetzelfde, alleen blijf ik simpelweg bij de vorige beleggingsfondsen. Heb geen zin in een nieuwe rekening te openen en mijn FIRE horizon is nog verder weg dus ik heb de behoefte voor de risicoverlaging niet. De formule blijft hetzelfde toch.

  13. Vraag voor een ander: waar zet je pensioengeld als je over 2 tot 4 jaar met pensioen gaat? Dus een plek met een laag risico.

    Context:
    Mijn schoonvader heeft een extra pensioenpot van zo’n €25.000, de rest van zijn pensioen zit bij (cao) pensioenfondsen. Die €25.000 was 100% belegd via De Giro en dat heb ik nu voor hem verkocht, gezien de hoge koers en zijn naderende pensioendatum. Nu wil ik het (vrijwel) risicoloos ergens anders stallen, bijvoorbeeld op een spaardeposito voor 2 tot 4 jaar. Een rendement van 2 tot 3% is dan prima.

    Waar zou je dat stallen? Van obligaties weet ik niet zoveel, dus ik twijfel of ik daaraan (voor hem) moet beginnen.

  14. 2/2

    Hoe de prijs zich gaat ontwikkelen is op een log-logschaal (de vrijwel rechte lijn beschrijft de Power Law zien) in verschillende dashboards, o.a. deze: https://charts.bitbo.io/long-term-power-law/

    Naast het behoud en uitbreiding van vermogen is misschien nog wel belangrijker dat Bitcoin een decentrale vorm van geld is dat de macht weer bij de burgers legt ipv bij overhden en centrale banken. Meer vrijheid en autonomie.

    Ik ben benieuwd of je je hier wel eens in verdiept hebt en wat je mening over Bitcoin & Power Laws is.

    • Ik heb me niet verdiept in deze power laws. En ik zie cryptovaluta niet als voor mij interessante belegging, omdat er geen intrinsieke waarde door vertegenwoordigd wordt.

  15. 1/2
    Hi Mr. Fob,

    Al jaren volg ik een strategie van spreiding en lage kosten. De laatste tijd zie ik dat de zorgen over de houdbaarheid van het financiële (fiat) stelsel steeds groter worden: toenemende (overheidsschulden) en oplopende inflatie.

    David Roger Webb heeft beschreven hoe de eigendomsstructuren zodanig juridisch zijn ingericht dat je bij een crisis kunt fluiten naar je geld omdat je er feitelijk geen eigenaar van bent. Zie o.a. https://youtu.be/Xngrn_jjivI?si=0zOLSy5gY7CCLXbo

    Fysiek goud aanhouden is een veelgehoord alternatief. Zelf heb ik me de laatste tijd in Bitcoin verdiept, o.a. via het lezen van The Bitcoin Standard, hier samengevat in een filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=t1brCcgi174

    BItcoin lijkt goud 2.0 te zijn als store of value en veel meer dan een hype of Ponzischema zoals wel wordt gesuggereerd. Tevens interessant dat de ontwikkeling van prijs (en nog meer) zich ontwikkelt via zogenaamde Power Laws. Daarmee doet zich mogelijk iets unieks voor: de prijs (binnen bandbreedtes) in de toekomst en dus ook het rendement kan voorspeld worden. Professor GIovanni Santostasi (Professor Natuur- en Sterrenkunde) is hier al 12 jaar onderzoek naar aan het doen en schreef er o.a. dit artikel over: https://giovannisantostasi.medium.com/btc-is-a-power-law-because-it-is-an-infinite-recursive-feedback-loop-5f54de5e501b

    • Intrinsieke waarde bestaat niet. Waarde wordt door mensen toegekend. Goud is eeuwen store of value geweest en kan een rol spelen als hedge tegen inflatie.

      Bitcoin (en dus niet andere crypto) lijkt deze rol over te gaan nemen en in grote mate alle andere waarde (goud, aandelen, vastgoed etc.) naar zich toe te trekken.

      Het is wat mij betreft een studie waard 🙂

  16. Beste Ralph, inderdaad interessante blog, maar jouw reactie zette me ook aan het denken.
    omdat we weten dat er altijd pieken en dalen in de markt zullen zijn, heb ik twee vragen aan je: 1. hoe kies jij het moment van extra investeringen? (dus wanneer is het een crash voor jou). En mijn tweede vraag is, hoe pak je vervolgens de investeringen aan, ga je dan extra inleggen in de aandelen die je al hebt of juist large cap indexfondsen omdat die meest waarschijnlijk weer zullen stijgen, of heel gericht op specifieke bedrijven afhankelijk van de aard van de crisis?
    Groet,

    JoS

    • Jos,

      ad.1 Moment is niet eenduidige te definieren maar ik stap meestal in tegen de stroom in. Dus als het op het nieuws is. Timing is erg moeilijk in deze. En ik hou in het algemeen de Koers winst verhouding in de gaten.
      Stap dus pas in als het hektisch is. Gaat vaak goed maar niet altijd. De tijd is dan je vriend.

      ad. 2 Kijk in algemeen alleen naar AEX fondsen en als ik geen tijd heb neem ik etf’s die de lading dekken zoals hier vaak genoemd.

      Maar vooral geduld is belangrijk in deze en niet in paniek raken. Hou anders cash aan…

  17. Beste Mr Fob,

    Weer een nuttig stuk. Mijn belegging strategie kun je splitsen in 2 delen : Pensioen/lijfrente en free format beleggingen.

    V.w.b. de free format altijd wel redelijk rendement gemaakt. Ook enkele drama’s meegemaakt, maar uiteindelijk altijd meer rendement gemaakt dan een spaarrekening. Wel veel onrust tijdens diverse crises gehad, maar vaak tegen beter in en tegen de stroom in, gehandeld bij 2 brokers vanwege spreiden risico’s.

    Voor de pensioen en lijfrentes afgelopen 30 jaar altijd in index fondsen gezeten en heeft zicht uitbetaald. Ben op 60 met vervroegd pensioen gegaan maar laat lijfrentes nog even door renderen. Gezien de standen van de beurs ben ik nu deze (bank) spaarrekeningen aan het samenvoegen om deposito’s af te sluiten. Gezien de inflatie lever ik wel iets in maar kan het me niet veroorloven dat de laatste 5 jaar ik -40% maak.
    Deposito’s spreiden over 2 aanbieders en de tijd uitzitten….

    Voor de free format beleggingen staat er tijdens een komende crash nog wat cash klaar.

    Bedankt weer voor je blog-post.