Pensioenbeleggen: fondskeuze en stappenplan 40


vliegenzwam

Bij pensioenbeleggen bij Brand New Day kun je kiezen uit diverse fondsen. Welke kies ik en waarom?

Pensioenbeleggen: meer zekerheid en veel meer vermogen

Ik wil zodra ik financieel onafhankelijk ben graag financiële zekerheid, in het bijzonder vanaf AOW leeftijd. Ik kan op die leeftijd niet gemakkelijk meer wat bij gaan verdienen mocht het financieel slechter lopen dan verwacht. En ik weet ook niet hoe mijn AOW en pensioen er op mijn pensioenleeftijd uitzien.

Daarom, maar vooral omdat het mij bijna 3x meer vermogen oplevert dan met zelf beleggen, vind ik pensioenbeleggen zo interessant. In deze post zal ik uitleggen voor welke fondsen ik bij Brand New Day kies.

Vanguard indexfondsen

Bij Brand New Day heb je de keuze uit indexfondsen in obligaties en in aandelen. Deze Brand New Day fondsen zijn samengesteld uit fondsen van mijn favoriete indexfondshuis in de wereld, namelijk Vanguard.

Ik ben fan van Vanguard omdat ze een bedrijfsstructuur hebben die maakt dat het aandeelhoudersbelang niet boven het klantbelang gaat. De klanten zijn namelijk de aandeelhouders. Vanguard is een van de grootste indexfondshuizen ter wereld en beheert rond de 3000 miljard dollar aan vermogen voor haar klanten. Maar vooral zijn het zeer degelijke, zeer scherp geprijsde fondsen.

Als je je rekening opent bij Brand New Day, beleg je standaard in het BND Euro Obligatie Indexfonds (obligaties) en het BND Wereld Indexfonds Hedged (aandelen). Zodra de rekening geopend is, kunt je onbeperkt en kosteloos switchen tussen alle fondsen.

Het BND Euro Obligatie Indexfonds

Dit fonds belegt in 2 indexfondsen van Vanguard: 50% in het Vanguard Euro Government Bond Index Fund (ongeveer 700 staatsobligaties van diverse Eurolanden) en 50% in het Vanguard Euro Investment Grade Bond Index Fund (ongeveer 2.200 wereldwijd gespreide maar in euro genoteerde bedrijfs- en andere niet-staatsobligaties).

Een prima keuze voor een obligatiefonds vind ik, namelijk breed gespreid en in euro’s. Dit is het fonds dat een steeds groter deel van mijn portefeuille uitmaakt naarmate de einddatum van het pensioenbeleggen nadert. Hier kom ik verder in deze post onder het kopje Lifecycle beleggen op terug.

Naarmate je dichter bij opnamedatum van je pensioenvermogen komt is het handig als het in euro’s zit, zodat je geen valutarisico loopt op de korte termijn tot opname. De index die dit fonds volgt heeft een gemiddeld jaarrendement van 5.41% gehad over de afgelopen 16 jaar.

Het BND Wereld Indexfonds Hedged

Dit fonds belegt 100% in het Vanguard FTSE Developed World II CCF (euro hedged). Hiermee beleg je in de ongeveer 2.100 grootste beursgenoteerde bedrijven. Deze aandelen zijn in 24 landen in Europa, Noord Amerika en Azië / Pacific genoteerd. Omdat niet alle aandelen in euro’s zijn genoteerd, wordt het valutarisico afgedekt. Door de fiscale structuur van het fonds heb je geen last van dividendlekkage.

Voor een aandelen indexfonds vind ik dit geen optimale keuze voor een lange termijn belegging. Dat komt omdat dit fonds een zogenaamd euro hedged fonds is. Dat betekent dat de risico’s van valutaschommelingen van de beleggingen in aandelen die niet euro’s genoteerd staan binnen dit fonds tegen bepaalde kosten afgedekt zijn. In deze post over het afdekken van valutarisico ga ik uitgebreid in op de voor- en nadelen van hedgen.

 

BND Wereld Indexfonds Unhedged

Ik kies dan ook voor het BND Wereld Indexfonds Unhedged in plaats van de Hedged variant. Het belegt in dezelfde bedrijven als de Hedged variant en heeft ook geen last van dividendlekkage. Maar dekt dus het valutarisico niet af. De index die dit fonds volgt heeft een gemiddeld jaarrendement gehad van 7.73% over de afgelopen 13 jaar.

Daarnaast biedt Brand New Day ook de mogelijkheid in diverse andere fondsen te beleggen, waaronder bijvoorbeeld een duurzaam aandelen fonds. Het al dan niet daarvoor kiezen is uiteraard een heel persoonlijke keuze.

 

Lifecycle beleggen

Brand New Day biedt de mogelijkheid om dichter bij je pensioendatum je risico op een slechte beleggingsopbrengst door een beurskrach automatisch af te laten bouwen. Dit noemen ze Lifecycle beleggen. Je kiest zelf bij aanvang (of later) welk deel van je geld wordt belegd in obligaties en aandelen.

Tot 10 jaar voor je pensioendatum doen ze niets. Vanaf dat moment zorgt Brand New Day dat je voor minimaal 55% in obligaties belegt (als je al 55% of meer in obligaties belegt, gebeurt er niets). En elk jaar daarop stijgt het percentage obligaties met 5%. Zo beleg je 1 jaar voor je pensioendatum voor 100% in obligaties. Je betaalt hier geen transactie- of andere kosten voor.

Door een unhedged wereld aandelenfonds te hebben en een in euro’s genoteerd obligatiefonds bouw je via Lifecycle beleggen ook automatisch je valutarisico af, dat zoals eerder uitgelegd korter voor opnamedatum groter wordt.

Ik maak gebruik van Lifecycle beleggen. Ik heb nu 80% BND Wereld Indexfonds Unhedged en 20% BND Euro Obligatie Indexfonds.

 

Stappenplan

Mocht je willen beginnen met pensioenbeleggen, let er dan op dat je je eerste inleg voor het einde van het jaar doet. Dan verspeel je geen jaarruimte. Deze is namelijk maar tot 7 jaar terug te gebruiken.

Als je dit jaar (2016) wilt beginnen bij Brand New Day zijn dit de stappen die je moet zetten:

  • Pak je uniforme pensioenoverzichten (UPO’s) van 2009-2015 en kijk wat de “factor A” per jaar is geweest.
  • Pak je jaaroverzichten van 2009-2015 erbij
  • Vul die factor A en je jaarinkomen in in het tooltje van de belastingdienst om te zien wat je per jaar mag inleggen op je pensioen rekening. Het bedrag dat je over 2015 mag inleggen wordt de jaarruimte over dat jaar genoemd. Het bedrag dat je over de jaren 2009-2014 mag inleggen wordt je reserveringsruimte genoemd. Samen vormen ze de totale inleg die je mag doen in 2016. Er is een maximum dat je van de belastingdienst per jaar mag inleggen aan jaarruimte en reserveringsruimte. De maximale jaarruimte die je in 2016 op je pensioenrekening mag storten, is € 12.355. Het maximale bedrag dat je in 2016 als reserveringsruimte op je rekening mag storten, is € 7.088. Voor mensen ouder dan 55 jaar en 6 maanden is de maximale reserveringsruimte overigens € 13.997. Blijf daar binnen.
  • Ga naar de site van Brand New Day en open een pensioenrekening. Dit kan in een paar stappen die daar duidelijk aangegeven staan.
  • Stort het bedrag dat je wilt inleggen en kies de verdeling over de fondsen. Dit staat ook duidelijk aangegeven.

En klaar ben je.

 

Mijn gewone beleggingen hou ik aan via DeGiro. Dat is de broker met de laagste kosten die ik ken. Daarmee halen we gemiddeld een rendement na kosten en voor inflatie van ongeveer 6-7% per jaar. Zie de post Indexfondsen via DeGiro voor een stappenplan hoe je daar kunt beleggen.

 

Klik op onderstaande afbeelding als je deze post wilt bewaren op Pinterest:

Lees hier in welke fondsen ik beleg bij Brand New Day pensioenbeleggen!
 

Wil jij het FOB huishoudboekje kado?

En een email ontvangen wanneer er een nieuwe post verschijnt? Ik stuur geen spam, opzeggen kan altijd en ik geef je emailadres nooit door aan derden

Voeg je bij 3.554 andere abonnees


Ik ben geen professioneel adviseur. Je blijft zelf verantwoordelijk voor je eigen beleggingskeuzes, deze informatie is uitsluitend bedoeld om van te leren en niet bedoeld als beleggingsadvies. Kijk altijd even op de website van aanbieders van pensioenbeleggen, zoals Brand New Day, of deze informatie nog actueel is. De informatie op de website van de aanbieders is altijd leidend.


Leuk als je reageert! Ik streef ernaar je reactie binnen 24 uur toe te laten en er eventueel op te reageren. Hier klagen voegt niet zoveel toe. Reacties met als doel iets te leren van anderen of om anderen te helpen, nadat je het hele artikel en alle andere reacties gelezen hebt, zien we hier het liefst!

40 gedachten over “Pensioenbeleggen: fondskeuze en stappenplan

  • Team CF

    Even voor de volledigheid, zodat het voor mij ook duidelijk is hoe dit werkt. je bouwt vermogen op bij BND via deze indexfonds setup (met bijbehoerend belastingvoordeel). Echter, aan het einde van de looptijd (dus rond je AOW leeftijd in dit geval) kan je met dit vermogen een verzekerings product kopen dat je hiermee tijdens je pensioen een vast bedrag per maand gaat betalen? Over dit inkomen ga je dus weer inkomstenbelasting betalen in Box 1. Interessante constructies allemaal! Ben er alleen nog niet helemaal achter wat ik ervan vind, toch nog maar wat meer rondneuzen.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bijna compleet: je hoeft geen verzekeringsproduct te kopen (gelukkig), maar kunt gewoon het opgebouwde vermogen in 5 jaar laten uitbetalen via bijvoorbeeld een bank (vrijwel altijd of altijd lagere kosten dan verzekeringsproduct). Dit kan met een vast bedrag dat je iedere maand, per kwartaal, half jaar of jaar laat uitkeren. Je betaalt niet wéér inkomstenbelasting, maar dan pas voor de eerste keer (het AOW tarief, dus voor bijna iedereen lager dan nu tijdens opbouwfase, zie mijn eerdere post over pensioenbeleggen).

      • Team CF

        hehe, de “weer” was in schrijfstijl, niet zozeer dat je voor een tweede keer belasting betaald. Dat zou namelijk wel een beetje sneu zijn. Zag dat de opties voor het uitbetalen bij de ING (lees eigenlijk NN) via banksparen en lijfrente kan zijn. Dat banksparen is natuurlijk niet echt briljant wat betreft inkomen op dat vermogen. En die lijfrent lijkt een soort van verkapt verzekeringsproduct, die zowel goed als slecht kan uitvallen afhankelijjk van hoelang je leeft.
        Zou je voor de gein eigenlijk ook eens kunnen uitrekenen wat je vermogen doet in de jaren na je AOW om het totaal plaatje goed in beeld te krijgen hoe dit vermogen zich beweegt (stel dat je in 20 jaar laat uitkeren via banksparen, dan is misschien het belastingvoordeel we niet meer zo groot?).

        • Mr FOB Bericht auteur

          Ha, altijd lastig, digitale communicatie :-).
          Hoe dat vermogen beweegt in een bankspaarproduct tijdens een uitkeringsfase is lastig te voorspellen. Anders dan de naam banksparen doet vermoeden kun je tijdens de uitkeringsfase ook in indexfondsen blijven beleggen. Als je je vermogen in een bankspaarproduct met vaste rente stopt hangt je rendement af van de rentestand op dat moment. Lastig dus om te voorspellen hoe dat vermogen beweegt.

          • Mr FOB Bericht auteur

            Aanbieders van beleggingslijfrente die tot uitkering komt (niet allemaal indexfondsen): Synvest, Post Vermogensbeheer (Baloise Vie), GFH Giro, De Veste. Heb me nog niet verdiept in kosten/betrouwbaarheid.
            Ik verwacht dat er in de loop van de tijd meer aanbieders zullen volgen en dat kosten gaan dalen, omdat veel zzp’ers tegenwoordig pensioenbeleggen en er steeds meer zzp’ers komen. En omdat steeds meer niet-zzp’ers dit ook als aanvulling gaan doen. Net zoals nu de aanbieders van pensioenbeleggen in de opbouwfase in opkomst zijn.

      • Jaap

        Hoi Mr FOB,
        Mooie site. Wat betreft het uitkeren van opgebouwd vermogen via Brand New Day. Hier bestaan strenge regels voor. Het uitkeren moet minimaal 20 jaar plus het aantal jaren dat je eerder dan de AOW leeftijd met pensioen gaat.
        Zie http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/prive/werk_en_inkomen/pensioen_en_andere_uitkeringen/sparen_of_verzekeren_naast_uw_pensioen/lijfrente_uitkeringen_bij_een_bank_of_een_andere_financiele_instelling

        Of begrijp ik het verkeerd? Je zit volgens mij ook vast aan een duur verzekerings- of bankproduct voor die uitkering.

        • Mr FOB Bericht auteur

          Bedankt voor je compliment.
          Uitkeren vanaf AOW leeftijd mag in 5 jaar. Uitkeren starten voor AOW leeftijd is jaren tot AOW + 20 jaar.
          Uitkeren via bankspaarproduct is meestal veel goedkoper dan via verzekering

  • Kevin

    Hoi,

    Bedankt voor jou toelichting.

    In mijn geval, heb ik acht jaar in het buiteland gewoond (incl. 2015) en geen pension opgebouwd (via werkgever of overheid). Zou je hiermee aanraden om in bijv. BND te gaan pension belegen in plaats van zelf beleggen?

  • Anoniem

    Beste FOB, interessant artikel. Vraagje: leg jij periodiek (automatisch) in op de pensioenrekening of doe je dit iedere maand of ieder jaar handmatig? Brand New Day geeft de optie om automatisch periodiek in te leggen, maar volgens mij is dat niet handig omdat je dan je jaarruimte niet volledig benut. Klopt dat?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Nadeel: je mag dan niet zelf je fondsen kiezen. Daar geef je wellicht meer dan je winst door lagere kosten weg. Bijvoorbeeld als ze je een euro hedged aandelenfonds geven vanwege hedgekosten.

  • vincent

    Mr. Fob,

    Ten eerste leuk en leerzame blog bedankt.
    Vraag mbt de jaarruimte en reserveringsruimte, voor gemak gebruik ik even de 2016 getal uit uw post.
    Klopt het dat je maximale bedrag dat je in 2016 mag inleggen 7.088 is of mag je de jaarruimte en reserveringsruimte bij elkaar optellen tot een totaal; maximaal 12.355 (salaris afhankelijk van inkomen 2015) en 7.088 van niet besteden jaarruimte (reserveringsruimte) tussen 2009-2014.

    vriendelijke groet

    Vincent

  • Erik

    Heer FOB, wat een geweldige blog heb je! Je uiteenzetting hier heeft me aangemoedigd om eens wat berekeningen voor mezelf te doen en ik geloof inderdaad dat de (fiscale) voordelen van pensioensparen of -beleggen opwegen tegen de nadelen (geld staat vast, etc.).
    Mijn reactie op dit deel van je Blog is misschien wat laat, maar omdat je hier het stappenplan van de jaar- en reserveringsruimte hebt opgeschreven, leek me dit de juiste plek.
    2 dingen waar ik niet helemaal uitkom: Het is nu 2017. de belastingaangifte over 2016 is (al lang) gedaan. Als ik ‘jaarruimte van 2017’ bereken, moet ik rekening houden met het inkomen van 2016 en de Factor A van 2016. Hoe is dit dan nog ‘fiscaal aantrekkelijk’?
    Ik heb de reserveringsruimte berekend over de voorgaande jaren (jaarruimtes van 2016 t/m 2010) en kom op een maximumbedrag wat ik mag storten. Kan ik dit maximumbedrag reserveringsruimte optellen bij de jaarruimte 2017 om tot het juiste bedrag te komen wat ik in 2017 maximaal mag storten of is het maximumbedrag reserveringsruimte wat ik nu berekend heb het maximum wat ik in 2017 max storten?
    Ik hoop dat ik mijn vraag duidelijk uitleg :$

    • Mr FOB Bericht auteur

      Dank u vriendelijk 😉

      Je mag bij belastingaangifte je jaarruimte 2016, gebaseerd op factor A 2016, gewoon aftrekken. Dus pak je dan het fiscale voordeel.

      In 2017 mag je maximaal 7110 euro storten. Als je ouder bent dan 55 jaar en 9 maanden (huidige AOW leeftijd minus tien jaar), dan geldt een maximum van 14.039 euro. Als je reserveringsruimte uit eerdere jaren samen met je jaarruimte in 2017 boven dit bedrag uitkomt, mag je toch niet meer storten. Volgend jaar mag je opnieuw een dergelijk maximaal bedrag storten (wordt jaarlijks iets aangepast) volgens hetzelfde principe. Als je dit jaar meer reserveringsruimte en jaarruimte bij elkaar hebt dan 7110 euro mag je dat volgend jaar meenemen. Wat je stort, wordt allereerst weggestreept tegenover je oudste, nog ongebruikte jaarruimte (tegen het oudste deel van je reserveringsruimte dus).

  • mrkip

    @MrFOb
    “Nadeel: je mag dan niet zelf je fondsen kiezen. Daar geef je wellicht meer dan je winst door lagere kosten weg. Bijvoorbeeld als ze je een euro hedged aandelenfonds geven vanwege hedgekosten.”

    Deze bewering is volgens mij onjuist. Zojuist contact gehad met BND en je kunt gewoon zelf je fondsen kiezen. Weliswaar hebben ze een standaard portefeuille voor je klaar staan wanneer je een account maakt, maar je kunt deze gewoon kosteloos aanpassen.

    Vanaf 13K is het intressanter om voor de ZZP variant te gaan.

  • FOnewbie

    N.a.v. het lezen van vrijwel alle FOB.nl blogs over dit onderwerp overweeg ik om een BND rekening te openen.

    Ik twijfel nog over de fondskeuze. BND Wereld Index Hedged versus unhedged. Als ik op de BND website naar het rendement sinds januari 2012 kijk dan zie ik een totaalrendement van 100,82% versus 105,26. Dat lijkt dus jouw redenering te onderbouwen dat dat hedgen gewoon geld (rendement) kost. Terwijl BND erover schrijft: “Onderzoek van MSCI* toont aan dat het afdekken van het valutarisico van een wereldportefeuille voor een Nederlandse belegger over een periode van 40 jaar (1970-2009) heeft geleid tot een bijna 12% lager risico bij een gelijkblijvend verwacht rendement. De volatiliteit (oftewel: de bewegelijkheid van de koersen) zonder afdekken van het valutarisico bedroeg 16,1% tegen met het afdekken 14,2%. Het afdekken van het valutarisico leidt daarom tot een lager risico terwijl het verwachte rendement gelijk blijft.” En dat van die volatiliteit klopt ook als je de koersgrafieken bekijkt, de koers van de unhedged variant varieert veel sterker, waardoor de kans op een negatief valuta-effect groot is op een moment dat er veel verhuist vanuit aandelen naar obligaties. 10 jaar voor de pensioendatum verhuist er bijvoorbeeld 40% van de totale portefeuille IN 1 KEER naar obligaties als je voor lifecycle beleggen kiest bij BND. Als de euro/dollarkoers op dat moment even niet gunstig is, dan ga je flink nat. Hoe kijk jij hier tegenaan?

  • Mr FOB Bericht auteur

    Hedgen kost geld. Op de lange termijn ben ik daarom geen voorstander van hedgen. De volatiliteit maakt me niet uit, aangezien op de lange termijn de echte waarde van de onderliggende bedrijven van belang is en de valuta van de notering niet zo relevant zijn.

    Op de kortere termijn voor de 40% omzetting zie ik valutarisico wel als een punt van aandacht. Die 40% omzetting van aandelen in obligaties kan dan wel pijn doen. Om dat risico af te bouwen vind ik hedgen geen slecht idee. Bijvoorbeeld door in de jaren vooruitlopend op die omzetting je unhedged aandelen geleidelijk in hedged aandelen om te zetten. Of als je je die moeite wilt besparen al vanaf het begin hedged te gaan zitten. Zoveel verlies je er ook niet door.

  • hubrien Meijaard

    Beste mr. FOB, dank voor alle nuttige informatie die je deelt. Heel even een korte correctie: reserveringsruimte kan wel gestort worden naast jaarruimte. Het bedrag is afhankelijk van de jaarruimte en gemaximeerd tot € 7.167 (2018).
    Ook ga ik graag nog eens in op alternatieven voor BND met gelijke of lagere kosten, maar dat wordt een ander moment…
    hartelijke groet, Hubrien Meijaard.

  • Rene

    Hallo Mr FOB, interessant blog! Ik ben al enige tijd bezig met indexbeleggen, maar realiseer me na dit artikel dat ik ook wil genieten van dit fiscale voordeel. Beter laat dan nooit zullen we maar zeggen. Ik heb vandaag alle cijfers over m’n jaarinkomen en factor A van de UPO’s verzameld, en moet zeggen dat ik nogal geschrokken ben van de uitkomsten en vraag me af of het wel klopt. Mijn jaarinkomen was in die periode tussen 40k en 55k, maar volgens mijn UPO’s was mijn pensioenaangroei die jaren slechts zo’n 300-350 euro bij een BP% van 7%. Volgens de website van de BD is dat een ruimte van gem 3000 per jaar heb. Als ik mijn Factor A handmatig uitreken kom ik op bedrag van minimaal 500 euro. Ik ga ervan uit dat ik mag vertrouwen op de bedragen op mijn jaaropgave en UPO, maar zie ik dan nog wat over het hoofd? Wat kan dit verschil veroorzaken? Klinkt een ruimte van gemiddeld 3000 aannemelijk voor een momenteel 33 jarige? ik wil natuurlijk niet het risico lopen dat ik teveel beleg via de pensioenrekening en daar later problemen mee krijg. Over welke jaren mag ik eigenlijk nog gebruik mag maken van deze regeling? Aangezien het nu 2018 is verwacht dat het gaat over 2011 t/m 2017, waarbij de ruimte van 2017 berekend wordt met mijn inkomen en pensioenaangroei van 2016. Klopt dat? In het tooltje van de belastingdienst kan ik echter mijn reserveringsruimte invoeren vanaf 2010, dus dat is nog een jaar verder terug. Wat is nou juist?

  • Mr FOB Bericht auteur

    Bedankt!

    Je factor A op je UPO kun je gebruiken om je jaarruimte bepalen, dat is waarvoor die bedoeld is.

    In je belastingaangifte in 2018 over het jaar 2017 kun je gebruik maken van je jaarruimte uit 2017 gebaseerd op je inkomen en factor A uit 2016 en je reserveringsruimte uit 2010 tot en met 2016. In totaal mag je niet meer dan €7.110 aan reserveringsruimte aftrekken in je aangifte over het jaar 2017.

  • Rene

    Bedankt voor je reactie en natuurlijk fijne paasdagen!

    Misschien een stomme vraag, maar hoe kan ik dit nu nog in mijn aangifte over 2017 meenemen? Ik heb namelijk geen pensioenbelegging gedaan in 2017 dus dan mag ik het toch ook niet aftrekken over 2017?
    Of bedoel je dat als ik nu in 2018 een belegging doe, en daarmee gebruik maak van mijn ruimte van 2018 (gebaseerd op jaaropgave en UPO van 2017), ik dat nog mee mag nemen in mijn aangifte over 2017?

    De website van de belastingdienst vertelde mij het volgende:

    “Uw jaarruimte 2017 is € 3.567.

    Uw reserveringsruimte is € 7.052 en kan niet hoger zijn dan het wettelijk maximum. Het wettelijk maximum is het laagste van € 7.052 en € 7.110.

    In totaal kunt u in 2017 dus € 10.619 aan lijfrentepremie aftrekken in uw aangifte over 2017.”

    Hieruit haal ik dus weer dat ik in mijn aangifte over 2017 de jaarruimte van 2017 (en reserveringsruimte van 2010 – 2016) mag meenemen, en dus niet de jaarruimte van 2018.
    Blijft daarnaast wel mijn vraag open staan hoe dit nu nog kan aangezien 2017 al is afgelopen. Ik zou verwachten dat alles wat ik in 2018 doe moet worden meegenomen in mijn aangifte over 2018 die ik doe in 2019

    Sorry voor de vele beginnersvragen, maar wil dit graag even goed snappen en ben op dit moment even lost…

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik had een fout gemaakt in mijn vorige reactie. Ik heb het aangepast.

      Inderdaad, als je geen inleg hebt gedaan in 2017 kun je die in 2018 ook niet aftrekken in je aangifte over 2017.

      In 2018 kun je je jaarruimte uit 2018 inleggen, gebaseerd op je inkomen en factor A uit 2017. Die kun je in 2019 in je aangifte over 2018 aftrekken.

      Ik hoop dat het zo duidelijk is.

  • Rene

    Ja helder, dank!

    Nog een vraag als ik zo brutaal mag zijn. Ik heb volgens mij in 2011 ook gebruik gemaakt van een spaarloonregeling (het laatste jaar voordat het werd afgeschaft), moet ik dat in minder brengen op mijn reserveringsruimte of staat dat hier los van?

  • Michiel

    Is het ook mogelijk om (kosteloos?) naar de ZZP variant te switchen? Een halvering van de kosten is natuurlijk wel de moeite waard.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Je kunt kosteloos switchen. De ZZP variant is pas vanaf een inleg van iets boven de 14.000 euro voordeliger. Je hebt dan ook geen vrije fondskeuze meer.