Beleggingsstrategie voor financiële onafhankelijkheid 173


beleggingsstrategie

Beleggingsstrategie

Een beleggingsstrategie bepalen hoeft niet moeilijk te zijn. Mijn beleggingsstrategie op weg naar financiële onafhankelijkheid is eigenlijk heel simpel en heeft 3 peilers:

    1. Ik heb een cash reserve voor noodsituaties, verdeeld over een LeasePlan Bank spaarrekening en een Savedo deposito
    2. Vervolgens beleg ik maximaal in indexfondsen waarbij de belasting uitgesteld is via Brand New Day
    3. De rest beleg ik in indexfondsen via DeGiro

Vooralsnog geen verhuur van vastgoed voor mij. Lijkt me lastig om zo een beter rendement dan met beleggen te halen. En ik heb geen zin in mogelijk gedoe met huurders. In Nederland zijn huurders namelijk zeer goed beschermd. En ik wil direct bij het grootste deel van mijn vermogen kunnen, wat niet kan als het in stenen zit. Maar dat is een heel persoonlijke afweging.

 

1. Beleggingsstrategie – Cash reserve

Ik heb een cashreserve van 10.000 euro voor noodsituaties waarvan ik een half jaar gewoon kan leven. Ik heb €5000 op een vrij opneembare spaarrekening bij LeasePlan Bank en €5000 op een 1 jaars deposito bij Savedo.

Hierdoor hoef ik mijn beleggingen in indexfondsen niet meteen aan te spreken in geval van nood. Groot voordeel is dat ik geen indexfondsen hoef te verkopen wanneer die net op een lage koers staan, wanneer dat moment mocht samen vallen met mijn noodsituatie. Met een noodsituatie bedoel ik bijvoorbeeld ontslag.

 

2. Beleggingsstrategie – Indexfondsen waarvan belasting uitgesteld is

Ik maak maximaal gebruik van de mogelijkheid vermogen op te bouwen waarbij ik als inleg bruto inkomen mag gebruiken. Over dit belegd vermogen betaal ik geen vermogensrendementsheffing. En wanneer ik dit vermogen laat uitkeren betaal ik veel minder belasting dan ik nu zou moeten betalen.

Op deze manier genereer ik 3x zoveel vermogen met mijn inleg dan wanneer ik die inleg als netto loon laat uitbetalen en zelf beleg. Dit wordt pensioensparen genoemd. Ik doe dit via Brand New Day. Sinds kort kan dit ook via een DeGiro pensioenrekening in indexfondsen naar eigen keuze. In mijn post over pensioenbeleggen ga ik hier uitgebreid op in.

3. Beleggingsstrategie – Beleggen in indexfondsen

Indexfondsen zijn de meest kostenefficiënte manier om wereldwijd gespreid te beleggen in aandelen en obligaties. Op de lange termijn verslaan actief beheerde fondsen de index nauwelijks of niet, maar maken wel vrijwel altijd veel hogere kosten. Daarom kies ik voor passief beheerde indexfondsen.

In de post Indexfondsen kiezen – 6 punten om op te letten leg ik precies uit waar je op moet letten bij het kiezen van een indexfonds.

Als je nog weinig of geen ervaring hebt met beleggen, dan kun je wellicht op weg geholpen worden door de post Beleggen voor beginners te lezen. Ik leg in die post de basis uit en geef een aantal tips bij beginnen met beleggen.

Ik beleg in die fondsen via DeGiro. Dit is de goedkoopste broker die ik ken. In de post Degiro kosten – Vergelijk kosten DeGiro met brokers en banken heb ik de kosten voor indexbeleggen via DeGiro, Binck, Lynx, ING, Rabobank en ABN AMRO naast elkaar gezet.

 

Beleggingsstrategie – Mijn portefeuille

 

Aandelen en obligaties

Mijn portefeuille bestaat uit aandelen indexfondsen en obligatie indexfondsen. Aandelen hebben op langere termijn historisch gezien een hoger rendement dan obligaties. Maar soms kan het tot 20 jaar duren voordat een dip op de aandelenmarkt hersteld is. Meer obligaties in je portefeuille geeft een minder beweeglijke portefeuille.

 

Verhouding aandelen en obligaties tijdens opbouwfase

De verhouding aandelen/obligaties is een persoonlijke keus. Deze heeft vooral met je risico tolerantie te maken. Kies je verdeling aandelen/obligaties zodanig dat je ook tijdens een flinke beursdaling niet in paniek gaat verkopen. Zie ook de paragraaf over herbalanceren hieronder.

Naarmate mijn beleggingshorizon korter wordt bouw ik mijn aandelen portie af en zet die om in obligaties.

Ik volg het advies van John Bogle (oprichter Vanguard, de beste indexfonds aanbieder die ik ken): evenveel obligaties in procenten in je portefeuille als je leeftijd. Dus als je bijvoorbeeld 35 bent, dan 35% obligaties en 65% aandelen in portefeuille.

Ik heb tijdens de forse beursdaling van 2008 gemerkt dat ik niet meer aandelen dan deze verhouding in mijn portefeuille moet hebben, omdat ik dan te onrustig word tijdens flinke koersdalingen.

 

Herbalanceren

Ik herbalanceer 1 keer per jaar of zodra ik meer dan 5% afwijk van de gewenste verdeling. Deze strategie in combinatie met een goed gekozen verhouding aandelen/obligaties op basis van je risicoprofiel bepaalt met name je succes als belegger. Rationeel en niet emotioneel handelen is namelijk de sleutel tot succesvol beleggen.

De meeste mensen beleggen niet succesvol doordat ze zich door emoties laten leiden (en lijden). Zodra de markt flink daalt verkopen ze, zodra de markt flink stijgt kopen ze. In beide gevallen vrijwel altijd te laat. Ik heb dit ook door schade en schande moeten leren.

En één ding is zeker, eens in de zoveel tijd daalt de beurs fors. Dat ga je gegarandeerd meermaals meemaken tijdens je tocht naar en tijdens financiële onafhankelijkheid. In de post Verkopen!, verkopen!!, verkopen? ga ik hier verder op in. Ook leg ik daarin uit of je beter al je geld in één keer in kunt leggen of in stapjes.

In de post Herbalanceren geeft maximaal beleggingsrendement leg ik precies uit hoe ik herbalanceer.

Op deze site heb ik ook een interactief tooltje opgenomen waar je mee kunt spelen om je inleg te bepalen wanneer je dezelfde beleggingsstrategie als ik wilt volgen: Beleggingstool

 

Verhouding aandelen en obligaties tijdens financiële onafhankelijkheid

Tijdens financiële onafhankelijkheid (opnamefase) is minimaal 25% en maximaal 75% obligaties aan te raden, zoals Wade Pfau heeft laten zien (zie de figuur van Pfau in mijn post Safe withdrawal rate Nederland).

Ik zal overigens niet minder dan 40% aandelen in portefeuille nemen. Zo hou ik voldoende opwaarts potentieel zonder een al te beweeglijke portefeuille te hebben.

 

Mijn aandelen portefeuille:

50% aandelen wereldwijd exclusief VS: Vanguard Total International Stock ETF (VXUS)

50% aandelen VS: Vanguard Total Stock Market ETF (VTI)

Update januari 2018: Vanwege de Europese PRIIPS wetgeving zijn VTI en VXUS niet meer verkrijgbaar, zie hier. Ik doe mijn aandelenbelegging tegenwoordig 100% in het Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL)

Mijn obligatie portefeuille:

100% overheidsobligaties wereldwijd waarbij het valutarisico is afgedekt naar de euro: Xtrackers II Global Government Bond UCITS ETF (DBZB)

 

VXUS, VTI zitten in de DeGiro Trackers kernselectie, zodat je daar een keer per maand zonder transactiekosten in kunt handelen. Dit geldt ook voor VWRL.

 

Euro’s of dollars

Met mijn obligaties wil ik niet in dollars maar in euro’s beleggen om zo dit stabiele deel van mijn portefeuille zo stabiel mogelijk te hebben. Op de lange termijn zie ik overigens geen valutarisico met aandelen indexfondsen in dollars, zie mijn post over aandelen kopen in dollars.

 

 

Hoe ziet jouw beleggingsstrategie eruit? Beleg jij ook bij DeGiro en Brand New Day?

 

Wil je graag weten hoeveel opbrengst je van je beleggingen hebt na 10 jaar bij DeGiro, Binck, Lynx, ING, Rabobank en ABN AMRO?: Vergelijk tarieven beleggen

Inspirerende tips hoe je eerder kunt stoppen met werken?: Eerder stoppen met werken – 11 tips

Klik op onderstaande afbeelding als je deze post wilt bewaren op Pinterest:

Wat is een goede beleggingsstrategie om financieel onafhankelijk te worden? Hoe kun je het beste sparen en beleggen?

 

Het FOB huishoudboekje kado?

En een email ontvangen wanneer er een nieuwe post verschijnt? Ik stuur geen spam, opzeggen kan altijd en ik geef je emailadres nooit door aan derden

Voeg je bij 5.735 andere abonnees

 

Ik ben geen professioneel adviseur. Je blijft zelf verantwoordelijk voor je eigen beleggingskeuzes, deze informatie is uitsluitend bedoeld om van te leren en niet bedoeld als beleggingsadvies.


Leuk als je reageert! Ik streef ernaar je reactie binnen 24 uur toe te laten en er eventueel op te reageren. Hier klagen voegt niet zoveel toe. Reacties met als doel iets te leren van anderen of om anderen te helpen, nadat je het hele artikel en alle andere reacties gelezen hebt, zien we hier het liefst!

173 gedachten over “Beleggingsstrategie voor financiële onafhankelijkheid

  • Team CF

    “Vooralsnog geen verhuur van vastgoed voor mij. Lijkt me lastig om zo een beter rendement dan met beleggen te halen.” je zal je verbazen dat dit toch niet zo moeilijk is als je denkt. Dit is niet om te zeggen dat je wel in vastgoed moet investeren, dit blijft natuurlijk persoonlijk, maar je kan zeker een zelfde soort rendement halen. Het grote voordeel van vastgoed is echter cashflow, wat voor iemand die financieel onafhankelijk wil worden een erg belangrijk punt is (zeker als je er vroeg uit wilt stappen). Verder is de stijging van de waarde van je pand en jaarlijkse stijging van de huur een drie dubbel voordeel. Met als klap op de vuurpijl een lagere belasting bijtelling voor verhuurd vastgoed (je gebruikt een percentage van de WOZ, die vaak weer lager is dan de marktwaarde, kortom een beperkte bijtelling in box 3).

    Verder moet ik zeggen dat je degelijke strategie er op na houdt. Goed onderbouwd ook. We hebben ook nog even in wat meer detail naar Brand New Day zitten kijken, maar kwamen er toch achter dat dit niet interessant is voor ons. Aangezien de AOW leeftijd waarschijnlijk richting de 70 gaat tegen de tijd dat wij hiervoor in aanmerking komen, dat wil zeggen dat we ongeveer 25-30 jaar moeten overbruggen (en dus meer vermogen voor nodig hebben voor FO). Dit zou inhouden dat wel langer moeten werken, voor meer geld na AOW, maar daarvoor vrijheid nu moeten inleveren omdat we pas later financieel onafhankelijk worden. Leek ons geen goed plan.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Heb me niet goed in vastgoed verdiept omdat het me wat afschrikt door mogelijk gedoe. Maar goed te horen dat het voor jullie goed werkt. Zal ook zeker een solide inkomstenbron kunnen verzorgen.
      Pensioenbeleggen vind ik heel aantrekkelijk vanwege het 3x hogere rendement, geeft me een zekere oude dag. Maar ik snap jullie overweging. Er is geen goed of fout, blijft persoonlijke afweging.

  • ambertree

    Mr. FOB,
    De strategy die we hebben is dezelfde, enkel zijn de namen anders obv het verschil in land.
    Zelf beleg ik niet in obligaties omdat ik er enerzijds heb via mijn fondsen en anderzijds een soort van obligaties-like product heb.

  • Boebes

    Degelijke strategie. Stel wel wat vraagtekens bij de keuze voor obligaties nu de rente historisch laag staat. Obligatie waarde daalt namelijk rechtevenredig bij een rentestijging… Heb je dit meegenomen in je overweging verhouding obligatie / aandelen = leeftijd?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt. Heb huidige renteniveau niet meegenomen in mijn weging voor obligaties. Je zou daardoor wat kunnen overwegen richting aandelen. Maar ik hou het graag simpel en zit er in voor de lange termijn, dus maak me niet druk over rentestand

  • Frank

    Ik zelf beleg ook bij de Giro maar dat koste me toch veel tijd en relatief toch nog hoge transactie kosten in vergelijking wat het opbrengt.Ik ben nu geswitch naar vermogingsbeheerder Pritle; nederlands financieel tech bedrijf wat focust op lage kosten (totaal +/-0,75%) en indexfondsen dat valt onder AFM toezicht. Toegankelijk vanaf €10. Dagelijks opvraagbaar en real time overzicht van de huidige waarde. Optimaal gespreid beleggen in fondsen met automatische risicoafbouw naarmate je doel nadert. De moeite waard om naar te kijken. Ik heb zelfs al rendement gemaakt dit jaar terwijl ik er niet meer naar om hoef te kijken:-). Wanneer je promocode MAPY1Z invult krijg je 20 euro na je registratie. Veel succes.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt voor je tip. Voor mij echter niet interessant vanwege de relatief hoge kosten. 3 van de 4 fondsen waar ik in zit hebben daarnaast geen transactiekosten en de 4e heeft nauwelijks transactiekosten.
      En ik herken de moeite die DeGiro je kostte niet. In tegendeel, online zo een account geopend en met een paar klikken portefeuille opgebouwd.
      Ook veel succes!

  • Fietsbel

    Hoe ben je tot de keuze voor 50/50 VXUS en VTI gekomen? Is VT (Total World Stock) niet verstandiger omdat die de VS weegt naar marktkapitalisatie? De VS zou immers hetzelfde kunnen overkomen als Japan enkele decennia geleden.

    Ik heb ook een vraag n.a.v. jouw keuze voor obligatie ETF’s. Deze worden namelijk afgeraden door o.a. William Bernstein, zie http://whitecoatinvestor.com/why-you-should-avoid-bond-etfs/. Hij zegt dat vanwege de beperkte liquiditeit die door obligaties kan worden aangenomen in tijden van crisis, de bid-ask spread van een ETF groot zal zijn (meerdere procenten), wat inefficient is voor een (ver)koper. Zou je hier bij herbalanceren of kopen in zware tijden niet last van kunnen krijgen? Dat zou met name betrekking hebben op IEAC, omdat overheidsobligaties minder last van liquiditeitsproblemen zouden hebben.

    Ik moet er gelijk bij zeggen dat ik zelf nog geen geschikte zuivere index obligatiefonds heb gevonden in Nederland met acceptable kosten, maar ik ben dus een beetje huiverig om obligatie ETF’s te gebruiken als alternatief. Ben benieuwd naar jouw mening hierover!

    • Mr FOB Bericht auteur

      50/50 VXUS met VTI geeft zelfde wereldwijde dekking naar marktkapitalisatie als VT. Maar tegen lagere kosten, zie punt 5 in de post Indexfondsen, waar moet je op letten

      Bij losse bedrijfsobligaties loop je veel meer risico op liquiditeitsproblemen in tijden van crisis dan bij een breed gespreide ETF. IEAC spreidt over 2045 bedrijven.

      Ik heb de obligaties tientallen jaren in portefeuille voordat ik verkoop. Ik wil obligaties in portefeuille hebben om het risico dat ik tijdens een beurscrisis aandelenfondsen ga verkopen tijdens de daling wil uitsluiten. Ik heb in 2008 gemerkt dat ik een behoorlijk deel van mijn portefeuille in obligaties moet hebben om dit risico af te dekken.

      Doordat ik obligaties tientallen jaren in portefeuille heb is een spread risico dat zich mogelijk even voordoet in die lange periode en waarbij ik bij aan- of verkoop mogelijk een paar procent extra kosten heb, voor mij niet zo boeiend.

      Voor mij is het veel belangrijker dat ik efficiënte, lage kosten obligatie ETF’s heb om gedurende die tientallen jaren optimaal rendement te hebben. Bedrijfsobligaties zijn daarbij meestal rendabeler dan overheidsobligaties.

      Daarom hou ik de verdeling zoals beschreven aan.

  • Mr FOB Bericht auteur

    Bedankt, interessant!

    Zoals ERN beschrijft zorgen obligaties, net als cash overigens, voor risico verlaging, ondanks dat obligaties op dit moment door de lage rentestanden minder voor diversificatie zorgen dan voorheen. Maar ze geven nog steeds meer diversificatie dan cash.

    Obligaties hou ik met name aan om hun risicoverlagende eigenschappen. Ik hou ze aan om de beweeglijkheid van mijn portefeullie te verminderen, zodat ik niet in paniek raak tijdens een beurscrach. Maar daarvoor zou je ook cash aan kunnen houden.

  • Bozo

    Mr FOB,

    Even een vraagje. Zelf zit ik te denken aan een vergelijkbaar portefeuille als dat van jou. Hoe zit het met de belasting over deze fondsen? Moet je eventuele dividendbelasting in de VS zelf terugvragen als je in dezelfde ETFs als jij investeert? Kan hier wel e.e.a. over vinden, maar weinig specifiek voor de Nederlandse belastingdienst.

    • Mr FOB Bericht auteur

      DeGiro geeft je automatisch een W8-BEN formulier. Dat vul je in en dan regelen zij dat je het meerdere boven 15% Nederlands dividendbelastingtarief niet hoeft af te dragen. De 15% die ze wel moeten inhouden kun je vervolgens gewoon in je belastingaangifte aftrekken als je box 3 belasting verschuldigd bent. Op dezelfde manier als met Nederlandse fondsen waar je dividend van krijgt.

  • Daan

    Wat denk je er van om zoiets als iShares € Govt Bond 3-5yr UCITS ETF (IBGX) te nemen? Of zelfs eentje met kortere looptijden.

    Met kortere looptijden heb je minder verlies bij rentestijgingen. Kijk hier bijvoorbeeld maar eens naar: https://investor.vanguard.com/insights/bond-fund-basics-duration

    Uiteraard is het zo dat ze ook minder opleveren, maar als je meer risico+opbrengst wil kun je natuurlijk altijd meer aandelen nemen.

    Of denk je dat lange termijn obligaties betere deversication oid bieden? Handige website trouwens. 🙂

    • Mr FOB Bericht auteur

      IBGX heeft maar 10 obligaties in het fonds, beroerde spreiding dus. IEGA heeft er 322.

      Op zich is er iets te zeggen voor kortere looptijden gezien de lage rentestanden.

      Maar ik hou het graag simpel en zit er voor de lange termijn in, vandaar de staatsleningen en de bedrijfsobligaties uit de Core serie van iShares voor mijn obligaties. Lage kosten met maximale spreiding in euro obligaties

  • Daan

    Hm dat van die spreiding is wel een goed punt, daar had ik nog niet op gelet. Ik vraag me wel af of die spreiding echt relevant is in dit specifieke geval, aangezien we er toch wel van uit moeten gaan dat europese landen hun schulden zullen afbetalen.

    Wat betreft Corporate is het verschil overigens “slechts” een factor 2: IEAC heeft 2058 en SE15 984. De kosten zijn verder hetzelfde. Die is qua spreiding dan misschien interessanter voor je.

    Als je uitgaat van een “efficiente markt theorie” dan zou dat van die lage rentestanden overigens niet uit moeten maken: Het extra risico zit al in de prijs van lange termijn obligaties verwerkt. Maarja, ik denk dat als je bereid bent extra risico te nemen, je net zo goed meer aandelen kunt nemen. Vooral omdat op dit moment obligaties voor zover ik begrijp niet veel diversicatie bieden.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik vind 10 of 322 obligaties toch wel relevant verschil in spreiding. Je zit met 10 maar in een paar landen. Wat nou als zo’n land gedonder geeft…

      IEAC of SE15: gemiddelde looptijd van 3 of 5 jaar vind ik niet zo spannend verschil. Is allebei relatief kort.

      Aandelen hebben heel ander risicoprofiel en beweeglijkheid dan obligaties. Om de beweeglijkheid van mijn portefeuille te dempen heb ik juist obligaties.

  • Synn

    Lijkt mij een mooie strategie en ik ben aan het overwegen om vrijwel dezelfde strategie toe te passen. Ik twijfel wel over de manier van inleggen. Stel je hebt bijvoorbeeld al 5000 euro om mee te investeren. Is het aan te raden om dit direct volledig in te leggen, of is het beter om dit te spreiden en over bijvoorbeeld een jaar in te leggen? Zeker nu de koersen allemaal op een hoogtepunt zijn.

    Los van bovenstaande keuze zou ik daarnaast wel ook periodiek willen blijven inleggen.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Op de lange termijn maakt het waarschijnlijk niet zoveel uit. Maar je zou kunnen overwegen het in een paar stappen in te leggen om iets minder risico te lopen. Periodiek blijven inleggen maakt met name het verschil en levert op termijn veel op.

  • Daan

    Je hebt inderdaad gelijk wat betreft die spreiding en looptijd. Goed punt.

    Er valt me nu wel iets anders op:

    Meer dan 50% van de obligaties van deze etfs hebben een BBB rating. Ze zijn dus niet helemaal betrouwbaar en zouden wellicht kunnen defaulten tijdens een beurscrisis, waar obligaties nou juist tegen bedoelt zijn.

    Ik ben door de lijst aan het heen gaan en vond nu ICOV (“iShares € Covered Bond UCITS ETF”) en EXHC (iShares eb.rexx® Government Germany 2.5-5.5yr UCITS ETF (DE)). Deze hebben wel 99%+ AAA ratings en ook lage kosten. Wat denk je, zouden deze dan een veiligere keus zijn? Bijvoorbaat dank voor je reactie.

    • Mr FOB Bericht auteur

      IEGA en IEAC investeren beide uitsluitend in investment grade obligaties. Dat zijn obligaties waar institutionele beleggers in mogen investeren en die minimaal BBB- rating hebben. Die worden dus bijvoorbeeld door pensioenfondsen als veilig beschouwd.

      Investment grade hanteer ik ook als selectiecriterium voor de veiligheid van de obligatie. Nog veiliger obligaties hebben meestal lager rendement. Investment grade vind ik een acceptabele veiligheid met een optimaal rendement combineren.

  • Baydir

    Hai Mr. FOB, korte vraag. Ik lees hier en daar over de S&P 500, en dat het verstandig zou zijn daar veel mee te doen. Ik kom er alleen niet helemaal uit waarom dit verstandig zou zijn. Heb jij hier toevallig kennis van? En heb je ook weleens overwogen om hierin te beleggen? Zo ja, waarom heb je dit niet gedaan? Alvast bedankt!

    • Mr FOB Bericht auteur

      Door in VTI te beleggen heb je onder andere de S&P500, maar beperk je je niet tot de 500 grootste Amerikaanse bedrijven. Je belegt dan in 3552 Amerikaanse bedrijven. Je neemt dan ook de wat kleinere bedrijven mee en hebt dus betere spreiding

  • CM

    Hoi Mr FOB,

    Allereerst complimenten voor je blog!!

    Wij hebben een vergelijkbaar investeringssysteem. Al houden we iets meer cash aan ivm het vervangen van de auto e.d.

    Een vraagje:
    Wat doe je als je een financiële meevaller hebt? Gaat het direct naar de beleggingsrekening, of verhoog je je noodfonds nog? Of gebruik je de meevaller om je maandelijkse beleggingen te verhogen?

    Wij hebben binnenkort een vrijvallend deposito en twijfelen nog wat we ermee gaan doen. Misschien nog wachten op een beursdaling…

    CM

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt!

      Ik doe niet aan market timing, zie mijn post over indexfondsen met de uitleg waarom.

      Ik heb een vaste cash reserve. Wanneer ik die aangesproken heb vul ik die als eerste weer aan. Als die vol zit, dan de pensioenbeleggingen bij Brand New Day. Als die vol zitten, dan de gewone beleggingen bij DeGiro.

  • Baydir

    Ik zoek me rot naar een goed overzicht wat de fondsen inhouden. Bijvoorbeeld, VTI heeft 3552 bedrijven onder zich (wat ik op de site van Vanguard al niet kan vinden, wellicht kijk ik er overheen), dan zou ik de details van welke bedrijven ongeveer ook willen weten en hoe ze het gemiddeld gedaan hebben de afgelopen jaren (waarbij het laatste gewoon te zien is op de Market). En zo zou ik dit van al deze ETF’s willen weten, hoeveel bedrijven er onder hangen en welke. Alleen dit zijn er nogal wat, dien ik dan elke site van elke ETF waar ik interesse in heb door te speuren om inhoudelijke info te achterhalen, en dit gaan vergelijken? Dat is nogal een klus!

    Hoe heb jij dit gedaan?
    Pas met deze info kan je lijkt me daadwerkelijk een goede keus maken en voor jezelf een wenselijke portefeuille creëren. Precies zoals jij voor jou tot de conclusie bent gekomen dat je in vooral deze 4 ETF’s wilt beleggen.

  • Frans

    Mr. Fob, ik heb dezelfde aandelen portfolio als jou. VTI, VXUS. Alleen heb ik als obligatie BND, Vanguard total bond. Deze wordt vaak aanbevolen. Wat vind jij van BND?

  • Siem

    Mr FOB, ik heb recent je blog ontdekt en ben me vervolgens gaan verdiepen door diverse artikelen te lezen. Op dit moment ben ik me aan het oriënteren op mijn beleggingsstrategie. Daarbij heb ik een vraag. Mijn voorkeur gaat naar eenzelfde constructie zoals hierboven beschreven alleen vroeg ik me af wat je mij qua start kunt adviseren. Eerst streven naar een gewenst bedrag als cash reserve (bijv. die € 10.000) om vervolgens wanneer dit bereikt is het overige te gaan beleggen. Of vanaf de start zowel te sparen voor de cash reserve en tegelijkertijd ook te beleggen?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik zou zorgen dat je eerst een cash reserve hebt om tegenslagen op te kunnen vangen zonder je beleggingen direct aan te hoeven spreken. Dit laatste kan in het geval van een plotselinge koersdaling namelijk vervelend zijn. Zodra ik vervolgens een paar maanden vooruit zou kunnen met mijn reserve zou ik beginnen met pensioenbeleggen en dan met gewoon beleggen.

  • xavhere

    Beste Mr. Fob, Allereerst mijn complimenten voor deze geweldige blog! Wij hebben de wereld van financiele onafhankelijkheid nog maar net ontdekt, maar merken dat we eigenlijk al jaren zelf ook die kant op waren aan het werken. Nu dus met meer focus, ook dankzij jouw blog. Super, blijf schrijven, dan blijven wij volgen!
    Ik wel een vraag. Ik ben nu zelf ook aan het rekenen en plannen en ik lees dat jij ervoor kiest om ook voor je pensioen te beleggen. Ik vraag me af waarom je dat doet, je bent namelijk in loondienst en zelfs al was je niet in loondienst, waarom doe je dat? Ik redeneer zelf eenvoudig: ik wil ruim voor mijn 67e al stoppen en een pot geld hebben waar ik in de eerste plaats meerdere jaren volledig van kan leven (ik ben bereid om dan in te teren op mijn vermogen) en in de tweede plaats een aanvullend inkomen uit kan onttrekken na de pensioen leeftijd. Dat is dan dus volledig rentenieren. Dan kom ik dus ook tot de conclusie dat ik zeker NIET wil pensioensparen. Want die pensioenbelegging geeft mij geen totale vrijheid: daar heb ik voor mijn pensioen helemaal niks aan en die centen tellen ook niet mee in de opbouw die ik nodig heb om eerder te kunnen rentenieren. Alle geld wat in een pensioenpot zit, zit wettelijk vast tot mijn pensioen en ik kan dus nooit eerder van dat rendement gaan leven. Ik vind het dus logisch om alles wat je overhoudt in te zetten in de pot waarvan je wilt rentenieren voor je 67e, dan kan ik daar voldoende geld uit onttrekken zonder al te zwaar in te teren op mijn hogere vermogen (wat dan harder groeit in netto euro’s) en heb ik na 67 ook nog vermogen over om AOW aan te vullen op mijn pensioen leeftijd (dat zal een lager bedrag zijn). Dit kan je dus allemaal netjes in excel zetten, en zo kom ik dus tot mijn target vermogen en target prepensioen leeftijd (met als speelvariabelen het avg. rendement, mijn maandelijkse uitkering in de rentenierfase en vermogensrendementheffing). Dit is een heel andere benadering dan simpelweg 25x mijn jaarlijkse besteding als doelbedrag, en hierdoor concludeer ik dat er geen enkele extra cent meer naar het pensioen moet gaan en weet ik hoeveel ik ruwweg nodig heb.

    Dus hoe reken jij met je vermogen naar je pensioen leeftijd toe? Ga je interen tot het op is en komt dan de pensioenuitkering binnen of ben je vermogen aan het opbouwen voor de eeuwigheid en waarom zou je dan uberhaupt nog pensioensparen?
    Ik ben gewoon lekker nieuwsgierig 🙂

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt voor je complimenten, leuk dat je er wat aan hebt.
      Ik zie die pensioenbeleggingen als een veiligheidsmarge. Alle sommen werken met een verondersteld rendement, dat niet zeker is. En zo is het ook maar de vraag wat er van AOW en gewoon pensioen over is zodra ik het nodig heb.
      Ik wil zeker niet verplicht aan de bak moeten boven mijn 70e. Vandaar de pensioenbeleggingen

  • xavhere

    En nog een complimentje: je huishoudboekje is ook super! Ik heb jouw template overgenomen en uitgebreid naar eigen behoeften natuurlijk, vooral de totalen tab 🙂 Erg fijn om zo veel overzicht te hebben. Bedankt!

  • Ethan

    Ik ben je blog aan lezen, erg leuk! Ik vroeg me af waarom je hebt gekozen voor indexbeleggen en niet voor dividendaandelen? Dat laatste schijnt juist erg populair te zijn onder de mensen die financieel onafhankelijk willen zijn.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Wanneer je je beperkt tot dividendaandelen heb je minder goede spreiding dan wanneer je dat niet doet. Ook raak je door dividendbelasting een deel van je rendement kwijt. Het argument van cash flow vanuit dividend dat je ook wel eens hoort snap ik niet. Je aandelen zijn ex-dividend evenveel minder waard als je aan dividend uitgekeerd krijgt, dus dan kun je net zo goed wat van je aandelen verkopen om zelf cash vrij te maken.
      Ik zie dus geen enkel voordeel van focus op dividend aandelen maar wel nadelen

  • Jan Sipke van der Veen

    Hoe bepaal je hoeveel ‘stukjes’ ETF je aanschaft? Je kunt bij ETFs (in elk geval bij De Giro, weet niet of dat bij andere brokers ook geldt) niet kiezen voor het aanschaffen op basis van prijs, alleen op basis van aantal. Stel dat je een 50/50 verdeling hanteert tussen twee verschillende ETFs, en de ene kost 100 euro en de andere 150. Als je dan 1000 euro wilt investeren, dan kun je niet een nette 50/50 maken. Schaf je dan de ene maand in een scheve verhouding aan en compenseer je daar de volgende maand voor? Gebruik je daar een tooltje voor of doe je dat handmatig?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bij mijn weten kun je bij brokers en banken ETF’s (en overige typen effecten) alleen op basis van aantal aanschaffen. Meestal hoef ik alleen de ETF aan te schaffen die het slechtst gepresteerd heeft omdat ik ondertussen een grote portefeuille heb. Anders zou ik gewoon de maand erna compenseren. Ik reken met excel het aantal uit.

  • Prime

    Bedankt voor de nuttige informatie!

    Zelf ben ik recent begonnen met inleggen (voornamelijk de strategie op deze pagina volgend). Kun je misschien toch iets gedetailleerder aangeven hoe je het inleggen zelf precies doet? Hier loop ik nu namelijk wat tegen de praktijk aan.

    Eerst dacht ik gewoon mijn maandelijkse inleg over te maken naar degiro en vanuit de beschikbare cash op basis van de verdeling fondsen aan te schaffen. Echter, dit resulteert volgens mij niet in gewenste uitkomst. IEGA staat bijvoorbeeld nu op 122 euro. Ik wil 25% obligaties hebben, wat betekent dat mijn aanschaf van dit fonds maar 6.25% van de inleg moet zijn.
    Bij maandelijkse inleg onder 1000 euro (=62,5 euro IEGA) kom je hier dan nooit aan en zou ik IEGA niet kopen.

    Nu denk ik dat misschien het beste is om voor elk fonds individueel bij te houden hoeveel inleg er in totaal naartoe is gegaan en op basis daarvan kopen zodra er in die ‘individuele cash reserves’ voldoende beschikbaar is om 1 of meer van de individuele ETF te kopen
    Ik zie alleen een beetje op tegen de administratie die dit met zich meebrengt , ook omdat VTI in dollars wordt geprijsd (het zou mee kunnen vallen, ik weet het niet zeker).

    • Mr FOB Bericht auteur

      DeGiro laat zien hoe groot je posities in euro’s zijn, ook van je dollarfondsen. Ik heb een excelsheet voor mezelf gemaakt waar ik dat in invoer en ook hoeveel ik te beleggen heb. Die sheet laat vervolgens automatisch zien hoeveel ik in welk fonds in moet leggen op basis van de gewenste verdeling. Dat kost nauwelijks tijd. Kun je zoiets maken voor jezelf?

      Omdat mijn portefeuille ondertussen behoorlijk groot is hoef ik meestal maar 1 fonds per maand bij te kopen. Bij een kleinere portefeulle is dat wat schipperen met de aankoop van meerdere fondsen van maand tot maand om zo dicht mogelijk bij je gewenste verdeling uit te komen. Dat wordt in de loop van de tijd eenvoudiger.

      • Prime

        Bedankt voor de uitleg. Ik begreep van je post over herbalanceren inderdaad ook dat bij de manier die je uitlegt de verdeling van inleg voor een groot deel afhankelijk is van de (mutaties in) de portefeuille in de afgelopen maand. Ik snap dat het probleem van inleggen dan steeds kleiner wordt naar verloop van tijd.

        Deze manier is fundamenteel net wat anders dan wat ik me zelf eerst voorstelde. Ik dacht zelf om volledig onafhankelijk van de portefeuille en puur op basis van verdeling van euro’s elke maand in te leggen. Bijvoorbeeld elke maand 200 euro toewijzen aan VTI, 200 aan VXUS etc. Zo heb ik het in ieder geval al een tijdje proberen toe te passen (waaruit dus ook mijn probleem ontstond). Dit zal ook wel voor wat verschil in risico zorgen en het heeft in ieder geval periodiek herbalanceren nodig.

        Het zal in de praktijk misschien een nuanceverschil zijn maar zorgt in de uitvoering wel even voor een wat andere toepassing. Ik had ondertussen toch al een excel geknutseld op basis van de manier die ik beschreef waarin iedere ETF zijn eigen ‘saldo’ heeft waaruit kan worden gekocht. Ik ben er nog niet helemaal zeker van, maar ik denk dat ik deze aanhoud en vervolgens jaarlijks herbalanceer.

  • Kris

    Wat een top blog! Echt zeer informatief en inspirerend om het te volgen. Mede door de blog ben ik ook begonnen met het opzetten van een ETF-Portefeuille. Gezien mijn leeftijd en daardoor nog een grote beleggingshorizon heb ik ervoor gekozen om op dit moment 100% in de VTI en VXUS te beleggen.

    Nu heb ik op mijn rekening bij de aankoop van VXUS (via degiro) totaal 2 euro transactiekosten staan opgebouwd uit 4x €0,50. Is het zo dat alleen je eerste transactie per maand gratis is? Want als ik dit naar de prijs van VXUS omzet is dit toch zo’n 1% transactiekosten. Waarschijnlijk doe ik iets niet goed, maar ik ben benieuwd of jij hier verstand van hebt.

  • Scrutinizer

    Uw strategie zou zeker mooie en min of meer stabiele resultaten opleveren op de lange termijn. Wie ze de afgelopen 70 jaar had gehanteerd, zou zich niet beklagen. Vermoedelijk zal ze het ook niet slecht doen na de op hande zijnde grote depressie. Maar ik deel de visie van kameraad Jim Rogers dat we staan aan de vooravond van een meltdown “nothing like which we have seen in our lifetmime”. (Nu is hij van 42 dus de crash van ’29 heeft ie niet meegemaakt, heh).

    Op dit eigenste moment zou ik dus eerder cash-equivalents aanhouden. Immers ik vrees dat zowel aandelen zwaar zullen onderuitgaan, alsook obligaties vanwege faillissement, zowel van bedrijven (financiele en andere) als van overheden. Maar saldi in rekening courant zijn gevaarlijk wanneer de banken omvallen. Zoals bekend zijn sinds Cyprus de regels veranderd en loop je als klant ht risico van een bail in. Theoretisch zouden je tegoeden gewaarborgd zijn tot 100k maar aangezien maar heel weinig mensen over zoveel beschikken zou dit betekenen dat z.g.a. niemand “bijdraagt” aan de bail in en die dus te weinig oplevert voor de redding. Rekener er dus maar op dat onder het motto “nood breekt wet” als puntje bij paaltje komt de grens tot aan e welke je saldo gewaarborgd is, verlaagd zal worden. He, was het vroeger niet 10k? Nou, dan halen ze dat mogelijk weer uit de kast (historisch precedent weet je wel), jammer van de “tussenliggende” 90k die je kwijt bent.

    Effecten in depot houdt de bank of broker slechts in bewaring en maken geen deel uit van de onder schuldeisers te verdelen boedel. Als equivalent voor het aanhouden van saldi in RC, zou je je geld dus in uiterst liquide kortlopend overheidspapier kunnen parkeren. Niet alleen loop je op 3 maands treasuries geen koersrisico t.g.v. stijgende lange termijnrente, maar tevens defaulten overheden in principe nooit op hun treasuries (er zijn mij geen uitzonderingen bekend) en de reden is dat zij midden in een crisis (waarbij ze hen langlopende schuld “herschikken”) nog wel behoefte hebben aan cash voor lopende zaken maar wie wil nu geld lenen aan een overheid die default? Juist, niemand, tenzij op heel korte termijn. Maar dan moeten ze vervolgens daarop niet gaan defaulten. Daarom maakt het een groot verschil of je een 10 jarige obligatie hebt met nog 3 maand restlooptijd, dan wel een obligatie die van meet af aan minder dan 12 maand was.

    Kortom: zelfs als de bank failleert, blijven je effecten buiten schot en treasuries zijn effecten (maar ze zijn zo liquide dat je ze praktisch gezien als cash kan beschouwen). I.t.t. bedrijfsobligaties en langjarige overheidsobligaties, wordt er in principe nooit op gedefault en a.g.v. de korte looptijd zal ook een rentestijging je amper parten spelen, toch zeker niet als je ze bijhoudt tot maturity en dat is nou eenmaal kort, dus ofwel raakt het je alzo in het geheel niet ofwel (als je toch tussentijds gedwongen zou zijn te verkopen) amper omdat de duration zo laag is.

    Verder geldt, zeker in de rentenierfase, dat lopende inkomsten belangrijk zijn maar de reele rente is momenteel niet hoog, en zelfs de nominale niet. Dus obligaties zijn dan een slechte belegging. Ze zijn slechts goed (desnoods decennia lang) als de rentes enorm hoog zijn (bv. t.g.v. voorheen forse inflatie) en je verwacht dat die gaat dalen. Sinds rentes in westerse landen rond 1980 piekten om en bij de 15% (toen overigens amper enkele procenten hoger dan de inflatie), volgde een langzame lange weg naar beneden en konden obligatiebeleggers mooie rendementen behalen op hun portefeuille. (Maar in wezen geldt hetzelfde voor aandelenbezitters aangezien de dalende rente de disconteringsvoet van toekomstig verwachte winsten deed dalen waardoor de netto contante waarde toenam in alle theoretische waarderingsmodellen en beleggers derhalve bereid waren hogere k/w multiples neer te tellen).
    De afgelopen decennia waren dus mooi maar nu de rente op een historisch dieptepunt is aanbeland, is er geen ruimte meer voor nog eens 10% daling de volgende jaren. Kortom: de coupon is het hoogst haalbare voor een buy and hold belegger en de hoogte daarvan is momenteel wel om te huilen. Rentestijgingen doen koersen van bestaande obligaties dalen (en hoe langer hun restlooptijd, hoe harder) dus die bieden geen soelaas. Het enige wat je kan doen is kort beleggen en dus amper betroffen zijn wanneer de rente stijgt en de rit (nog maar) kort verder uitzitten tot maturity (bv. op 2 jaars obligaties) en dan aan nieuwe, guntigere, marktkondities bijkopen, maar nog steeds kort papier tot je denkt dat de rentepiek weer bereikt is, want wie al te greteig heel zijn kapitaal in 10 jaarspapier stopt wanneer de rente eindelijk weer 6% is, zal zich de haren uit de kop trekken wanneer die 2 jaar later naar 12% gestegen is en je met een duration van ruim 7, je aankijkt tegen zo’n 30% koersverlies. Nu zou je je schouders er kunnen voor ophalen als je op het standpunt staat dat je de obligaties bijhoudt tot afloopdatum, immers dan “lopen ze weer vol” en dus komt ex post je rendement overeen met de coupon die je ex ante als maatstaf voor totaal rendement aanzag. Kortom: eind goed, al goed – toch?
    Niet helemaal als je beseft dat de rente niet zomaar stijgt naar 12%, 15% of meer. Naar alle waarschijnlijkheid is dat omwille van de hoge inflatie. Dus als jij je rendement op 7% had vastgeklikt en vervolgens komt er 9% inflatie (die de aanleiding is voor de rentestijging tot 12%), dan kan je wel gewoon “de rit uitzitten” maar als je pas 8 jaar later je hoofdsom terugkrijgt is die qua koopkracht amper de helft waard. In wezen zou volledige herbelegging van je coupon zelfs nog niet volstaan hebben om de inflatie te neutraliseren. Kortom je op het eerste zicht riante coupon van 7% is in werkelijkheid een negatief rendement van 2% (vóór kosten en belasting).

    Er bestaan inflation linked securities (bv. zg. TIPS – treasury inflation rotected securities) maar enerzijds zijn hun reele rendementen erg laag en anderzijds zijn ze niet zo wijdverbreid en dus niet zo liquide (buiten de VS) en in landen waar ze wel een substantieel deel van de markt vormen hebben overheden een incentive om via allerhande manipulaties de officiele inflatiecijfers laag te doen lijken. Omdat het hen anders teveel kost. Leuk dus dat men zoals 2 jaar geleden in Argentinie beweert dat de inflatie maar 15% is als het in werkelijkheid 25% (en men zelfs wetten uitvaardigde om journalisten of bloggers te veroordelen als ze het officiele cijfer in twijfel trokken).

    Maar als alles duurder wordt, zowel inkoopprijzen als verkoopprijzen, dan stijgen ook de nominale winsten van bedrijven en daarmee hun dividenden. Die kunnen dan meegroeien met de -echte- prijsevolutie. Aandelen van bedrijven met een mooi dividendrendement zijn daarmee mogelijk een aantrekkelijke belegging voor de rentenier, omdat zij als het goed is hun dividend -zonder politiek agenda- gewoon mee kunnen optrekken met de evolutie van hun nominale winsten. Na coorectie voor inflatie heb je dan weliswaar niet zo’n enorme vooruitgang geboekt, maar mogelijk ook geen of amper achteruitgang.

    Wel is het belangrijk je huiswerk te maken en het kaf van het koren te scheiden. Immers a) zelfs los van het inflatieverhaal is de kwaliteit van elk schijnbaar hoog dividendrendement niet hetzelfde (daarover later misschien ooit meer) maar … b) inflatie betekent niet dat alle prijzen exact evenveel stijgen. Het zou leuk zijn als in de gehele economie gold dat alles met exact x% duurder werd, nou dan neemt c.p. je winst ook met datzelfde percentage toe. Mooi zo. Maar zo werkt het niet. X% inflatie, bv. 9% is een gemiddelde, maar als een bedrijf zijn grondstoffen met bv. 20% ziet stijgen en anderzijds zelf over onvoldoende pricing power beschikt in zijn afzetmarkt en zijn prijzen amper 5% weet te verhogen, dan hakt dat (mogelijk zéér) fors in zijn marge en zou zijn winst dus inzakken en mogelijk zelfs in verlies omslaan, wat meteen een bom legt onder het dividend.
    Kortom: blindweg een mandje aandelen kopen met een bovengemiddeld dividenrendement volstaat niet. Was het maar zo simpel. In werkelijkheid zal je goed je huiswerk moeten maken om het kaf van het koren te scheiden.

    (Overigens tussendoor een cynische levensles: hierdoor zal je als rentenier dus weliswaar bevrijd zijn van je werkgever maar je tijd zal voortaan opgaan aan het zorgvuldig beheren van je vermogen want als banken er iets van kenden dan hadden ze -zoals ondergetekende- de crisis van 2008 jaren van tevoren zien aankomen en zich er tegen gewapend en … had ze zich dus nooit voorgedaan. De incomptentie van zowel ABNAMRO, Fortis, ING, Rabo maar ook Van Lanschot, Robeco etc. staat sinds 2008 wel vast. Nou goed: het is leuker om je bezig te houden met je eigen centen en dat te doen zonder 9-5 schema en desnoods vanuit je luie stoel op het strand van Punta del Este, dan je baas op je kop te laten xxxxxxxx op kantoor in ergens in de Randstad). .

    LBNL er bestaan ook bedrijven actief in de aanschaf en exploitatie van vastgoed (zg. REITS). Je kan ze als aparte categorie beschouwen en via hen een gespreide en deels geleveragde exposure hebben op vastgoed, vaak met aantrekkelijk en door de jaren stijgend dividend, zonder jezelf met het dagelijks beheer te moeten bezig houden (en rechtzaken te voeren tegen een huurder die plots weigert te betalen etc.). Zonder hier op dit moment in te veel detail te treden zij evenwel opgemerkt dat er ook enkele belangrijke veschillen zijn t.o.v. een rechtstreekse belegging in vastgoed. De eerste is dat de aandelen van de REIT kunnen crashen als het management de boel slecht beheert en winsten dalen etc. Dus het is mogelijk om zonder crash op de vastgoedmarkt met een REIT toch een fors verlies te incasseren. Gelukkig kan je dit bedrijfspecifieke risico wegdiversifieren door je geld te spreiden over meerdere REITS en juist omdat direct vastgoed nogal duur is, is dit relevant. Zelfs een enkel studiootje dat je ter verhuur zou willen aanschaffen, zou makkelijk minstens 100k kosten, Nou, voor dat bedrag kan je ook 10 REITS kopen (voor elk 10k) en wel wereldwijd gespreid. Maar een belangrijker voordeel is de liquiditeit. Een REIT kan je in principe a la seconde verkopen en aan relatief lage transactiekosten terwijl er met een fysiek object toch al makkelijk enkele maanden in beslag neemt (en in een crisis staan objecten soms meerdere jaren te koop), om van de transactiekosten nog maar te zwijgen.
    Een ander voordeel is dat men fracties kan verkopen. Als je een flat met 2 slaapkamers als belegging kocht voor zeg 150k en je hebt plots onvoorzien 25k nodig voor iets, wat ga je dan doen: 1 slaapkamer + badkamer verkopen? Of de keuken + het toilet? Heb je hetzelfde bedrag in REITS echter, dan kan je besluiten 1/6 te verkopen en de overige 120k blijven verder belegd.

    Voor alle duidelijkheid: ofschoon -zorgvuldig geselecteerde- REITS aantrekkelijk kunnen zijn, zie ik hen slechts als een (belangrijke) categorie binnen een breder gespreide portefeuille met hoog dividend aandelen en zou ik dus nooit aanraden dat iemand voor 100% van zijn geld voor REITS gaat.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt voor je reacties op deze en andere posts de afgelopen dagen en leuk dat je zo actief bent met de materie. Zou je je reacties in het vervolg aub wel kort en bondig willen houden zodat de gebruiksvriendelijkheid van de site gewaarborgd blijft?

  • Anoniem

    Ha mr Fob, ik heb twee vragen over jouw strategie;
    – waar kun je snel en makkelijk zien welk fonds het het ‘slechtst’ heeft gedaan de afgelopen maand? Ik vind dat nogal lastig te ontdekken, heb jij hier een truc voor.
    – voor 1 van jouw obligatiefondsen wordt wel extra kosten in rekening gebracht. Hoe ga jij hiermee om? Ik ga niet meer beleggen dan 1000 per maand. Als ik dan steeds een klein gedeelte van dit fonds koop, gaan er wel hele hoge kosten mee gemoeid.

    • Mr FOB Bericht auteur

      -Ik heb hiervoor een excel file voor mezelf gemaakt. Daar voer ik de waarde in mijn portefeuille per fonds in en hoeveel ik te beleggen heb en dan zie ik automatisch op basis van mijn gewenste verdeling in welk fonds ik hoeveel moet beleggen.

      Update: zie Waar moet ik in beleggen?

      -Dan kun je bijvoorbeeld de belegging in dat fonds een aantal maanden opsparen en dan in 1 keer inleggen om de kosten te drukken.

  • Frank

    Ik probeer ook een excel sheet te maken die de verdeling automatisch berekend naar aantallen fondsen toe. Kom er niet uit hoe ik dit voor elkaar krijg. Zou je je excel sheet willen delen? (Natuurlijk zonder data erin)

  • al

    ” Ik begreep van je post over herbalanceren inderdaad ook dat bij de manier die je uitlegt de verdeling van inleg voor een groot deel afhankelijk is van de (mutaties in) de portefeuille in de afgelopen maand. Ik snap dat het probleem van inleggen dan steeds kleiner wordt naar verloop van tijd. ”

    Het is inderdaad een grote concept fout van je als je met kleine bedragen elke maand wil investeren. De broker vaste investeringskosten wegen dan veel te veel door, vergeleken met jouw beschikbaar investeerbedrag. Als zulks zou ik jouw adviseren om bvb enkel om de 3 maanden te investeren / herbalanceren, zodat je investeringsbedragen automatisch veel groter worden, en je beurskosten in % vergelijking veel lager worden.

    Of nog beter, een maal per jaar investeren en dus herbalanceren, en klaar is kees. Ondertussen spaar je gewoon op een deftig spaarrekening en geniet je van het leven, tot je klaar ben om te investeren met een deftig veel groter bedrag in de “FOB” indexfondsen aan het einde van het jaar. Als je jong ben en dit over tientallen jaren zal moeten doen, zal het opgespaarde bedrag aan vermeden vaste maandelijkse broker fees gigantisch zijn, en bijgevolg direkt in je investering terechtkomen, ipv aan de broker afgegeven te worden.

    En eerlijk gezegd, alles bij één broker als DeGiro centraliseren, is ook levensgevaarlijk en dom, je centraliseert al je risiko’s bij een spotgoedkope broker dat kaput kan gaan bij de eerste beste serieuze krisis zoal we in 2008 meemaakten, waarbij zelfs grote banken in de miserie kwamen, en door de staat moesten gered worden met vers belastingsgeld. Zal de staat zich dan bezighouden met een zeer kleine speler zoals DeGiro ? Ik denk het niet. En het reddingsfonds dekt je tegoeden enkel tot 20 000 euro, de rest is voor je eigen rekening. Wat is de lage kredietwaardigheid van een kleine broker als DeGiro je waard, als je je pensioen hiermede op het spel zet, enkel omdat je je broker onkosten tot op het bot wilde reduceren ?

    Speel op veilig, door zowel bij Lynx, Binckbank als DeGiro aktief te zijn, en bij alle drie enkel tot 20 000 euro te gaan, zodat je ook nog van de staatwaarborg kan genieten, als één van de drie onder gaat. Je ben dan tenminste je geld niet kwijt. Je kan dan bvb je eerste obligatiefonds bij de ene aanhouden, je aandelenfonds bij een andere enz, en je vers opgespaard investeringskapitaal kan je dan bij één van de drie investeren op geregelde langere tijdstippen, om alles terug te herbalanceren. Risikospreiding zonder veel te moeten nadenken, en waarbij je de onkostenplaat ook redelijk minimaal gehouden hebt…

    Nu het is je eigen geld, dus doe zoals het u belieft.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Met 3 van de 4 van mijn indexfondsen kan ik zonder kosten maandelijks inleggen bij DeGiro. Ik maak dan ook nauwelijks kosten.
      Als DeGiro omvalt zijn de effecten nog steeds van mij. Die zitten in Nederland verplicht afgescheiden van de broker zelf bij een bewaarbedrijf dat niet geraakt wordt door een eventueel faillissement van DeGiro. Daar zie ik dan ook geen risico.

  • Dutchwoman

    Ontzettend dank voor alle zeer nuttige informatie. Ik heb het boek Money van Tony Robbins gelezen en ben zodoende op jouw site gekomen. Fijn om Nederlandse info te vinden over dit onderwerp. Ik heb zelf op dit moment een aantal aandelen van bedrijven die tussen de 60 en 80% in de plus staan op dit moment. Maar ik ben mede door jouw site ook geïnteresseerd geraakt in indexen. Nu lees ik dat er divident lekkage is. Je kunt de 15% terugvorderen. Ik heb Think EFT’s gevonden, dit is een Nederlands bedrijf in tegenstelling tot Vanguard.

    Ik lees dit op hun site: Think ETF’s is de eerste Nederlandse aanbieder, en dus een aanbieder waar u de ingehouden dividendbelasting volledig kunt terugvorderen. Think ETF’s heeft, in tegenstelling tot andere aanbieders, een Nederlandse juridische structuur en fiscaal gezien de FBI (Fiscale Beleggingsinstelling) status. Hierdoor kunnen de Think ETF’s de ontvangen dividenden efficiënt doorgeven aan de belegger. Zo heeft een belegger in bijvoorbeeld de Think AEX UCITS ETF ongeveer 15% meer dividendopbrengst dan een belegger in een van de andere AEX UCITS ETF’s. Dit is bij een dividendrendement van 3% tot 4% per jaar al gauw 0,5% meer vermogenswinst!

    Denk je dat Think interessant is, volgens mij hebben zo ook lage kosten? Wellicht ook iets voor jou?

    Groetjes en dank,
    Dutchwoman

  • FO Light

    Beste MR FOB, wat een leuk blog! Bedankt voor de duidelijke informatie.

    Ik volg jouw beleggingsstrategie en kan 1 fonds niet vinden bij de GIRO. Het gaat om het volgende;
    iShares Core Euro Government Bond UCITS ETF (IEGA).

    Wel kan ik exact dit fonds vinden met SEGA ipv IEGA. Kun jij het verschil uitleggen? Overigens kan ik ook een ishares fonds van blackrock vinden. Deze is wel IEGA.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Als ik IEGA bij de zoekfunctie intik krijg ik als eerste fonds de ISHARES IEGA genoteerd aan Euronext Amsterdam. Dat is de goede. De code die er tevens bij staat is de ISIN code: IE00B4WXJJ64. SEGA is hetzelfde fonds, maar dan genoteerd aan een andere beurs.

  • simplecentstofreedom

    Gezonde en solide strategie. Vooral op emotioneel vlak moet je inderdaad eerlijk zijn met jezelf. Als je weet dat je aan het verkopen zal slaan op het moment dat de koersen zwaar dalen, kan je best een groter percentage van je portefeuille in obligaties aanhouden.

    Naar mijn mening is dit één van de punten die door de meeste mensen onderschat wordt: je eigen emoties. Iedereen evalueert belegginsstrategieën vanuit een cijfermatig en rationeel standpunt, maar geeft te weinig aandacht aan het emotionele en het gedragsaspect.

    Ik pak de dingen een tikkeltje anders aan:

    1/ Ik houd een veel grotere berg cash als reserve aan. (ook Moneyou trouwens). Op dat vlak ben ik nogal defensief.
    2/ Ik heb geen obligaties -> ik heb andere investeringen, men eigen huis, een groot reservefonds en wat aandelen in een kleine onderneming. Als ik kijk naar men asset allocation over al deze zaken heen, zou ik niet wakker mogen liggen bij sterk dalende koersen. Tevens, voor zover ik het kan inschatten ben ik nog wel 10+ jaar jonger dan jou 😉

    Je haalt aan dat vastgoed je niet zint. Wel, grappig genoeg heb ik als Belg op lange termijn wel interesse in Nederlands vastgoed. Het zal niet voor morgen zijn, maar een opbrengsteigendom in Zeeland interesseert me wel. De prijzen liggen daar gevoelig lager dan andere regio’s (Amsterdam, Antwerpen, etc) en je kan ze via HomeAway en Airbnb aan interessante tarieven verhuren. Ok, je hebt dan wel wat opvolging, gemail en getelefoneer voor je rekening te nemen, maar rendementen liggen een stuk hoger dan een gewoon appartementje verhuren. En, je kan er ook zelf in het weekend af en toe tot rust komen!

    • Mr FOB Bericht auteur

      Inderdaad, emoties zijn het lastigste aspect van beleggen. Een strategie waar je niet van afwijkt als de markten turbulent worden is het allerbelangrijkste om een succesvol belegger te zijn. Swedroe heeft onlangs ook nog een interessant artikel geschreven over het belang van een buy-and-hold strategie in combinatie met herbalanceren.

      • simplecentstofreedom

        Bedankt voor de link! Zeer degelijk artikel.

        Citaat: “Recall the litany of problems the markets have faced since the S&P 500 bottomed out on March 9, 2009. The green flag letting you know it was safe simply has never appeared; it has been red the entire time.” -> Je kan eeuwig wachten op de bodem, je kan eeuwig wachten op de top. Gewoon eerlijk zijn met jezelf: “wat kan ik aan in termen van bedrag per maand/jaar dat je investeert” en “hoe diep ben ik bereid te gaan wanneer de martken dalen”.

        We zullen zien bij de volgende correctie of ik het zelf aandurf!

        • Mr FOB Bericht auteur

          Ik heb ook door ervaring moeten leren dat ik niet vol in aandelen moet zitten. Je wordt alleen door schade en schande wijs, gewoon ontdekken door te doen hoe jouw risicotolerantie is!

  • Obimacaroni

    Wat een mooi blog is dit! Mag ik je vragen waarom je niet kiest voor bijvoorbeeld een Vanguard ETF S&P500 (IE00B3XXRP09)? Volgens mij heeft deze ETF een nog lager kostenpercentage (0,07%).

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt!

      Vanguard ETF S&P500 belegt uitsluitend in de 500 grootste bedrijven uit de VS. VTI belegt in de 3607 grootste bedrijven uit de VS. VTI neemt daardoor ook de zogenaamde mid-caps, oftewel middelgrote bedrijven mee en geeft dus veel bredere spreiding.

      VTI heeft kostenpercentage van 0.04%, Vanguard ETF S&P500 0.07%. VTI is dus ook nog bijna de helft goedkoper.

  • gewooneu

    Hoi Mr.FOB, De vanguard indexfondsen (VTI en VXUS) worden ook zelf door Vanguard aanbevolen, als je niet goed weet in welke etf’s je zou moeten beleggen en in iedergeval gespreid wil beleggen.
    Zie volgende link: https://investor.vanguard.com/etf/investment-options
    Naast deze 2 ETFs beveelt Vanguard de volgende 2 obligatie ETFs aan (BND en BNDX, zie ook in de link). Waarom kiest u zelf dan toch voor de Ishare Obligatie indexen en niet die Vanguard aanbeveelt?

    • Mr FOB Bericht auteur

      BND belegt in Amerikaanse obligaties in dollars en BNDX in niet Amerikaanse obligaties. BNDX dekt het valutarisico naar de dollar toe af. Alles is dus in feite in dollars belegd.
      Ik wil met mijn obligaties in Euro’s beleggen omdat ik niet in de VS maar in Nederland woon. Naarmate ik dichter bij de opnamefase zit met mijn portefeuille wil ik minder (valuta)risico lopen en dus niet vol in dollars beleggen. Daarom kies ik de iShares obligaties, welke in Euro’s zijn.

  • Pieter

    Interessante blog en bedankt voor het delen van de informatie. Ik werk in het buitenland en overweeg al meer dan een jaar om mijn spaargeld gedeeltelijk om te zetten in beleggingen. Door het veelvoud aan informatie op internet is het bos soms niet meer te zien en mede dankzij jouw blog heb ik besloten om de sprong in het diepe te nemen. Met een klein bedrag ga ik via Degiro aan de slag bij wijze van expirment en als oefening om basiskennis te vervaardigen. Ik zal de belasting-technische aspecten helaas ook nog moeten uitzoeken.

    Zou je misschien een blogpost kunnen wijden aan de crisis van 2008 en de lering die je uit jouw ervaringen hebt getrokken? Ik heb je post gelezen over herbalanceren, maar maak je absoluut geen gebruik van hedging mechanismen om bij een volgende beursval je verlies te beperken (bijvoorbeeld door een loss stop bij een val van meer dan 10%?).

  • Klaasvaak

    Als ik naar de laatste 5 jaar kijk, doet VXUS het niet zo goed toch? Ik snap dat de spreiding belangrijk is, maar een rendement is ook fijn. Volstaat alleen VTI niet als voldoende spreiding? Die is over de laatste 5 jaar enorm gestegen. Of verwacht je juist bij deze een daling ten opzichte van de VXUS?

    • Mr FOB Bericht auteur

      5 jaar zegt niet zoveel. Kan de komende 5 jaar best andersom zijn voor VTI en VXUS. Of niet, dat is toch alleen maar speculeren.

      VTI geeft je alleen de VS. Ik wil ook Europa, Azië, Australië en dergelijke erbij. Dat geeft op langere termijn voor mij de optimale risico/rendement verhouding.

  • Tommy

    Mooie informatieve blog!

    Ik heb een vraag over het volgende:

    Ik wil proberen om ongeveer €500 per maand te investeren in bijvoorbeeld jouw gekozen strategie.

    Nu heb ik jouw handige tool ingevuld maar nu kom ik dus niet uit. Jouw tool geeft aan dat ik het volgende moet gaan doen:

    27 jaar en nog niets geïnvesteerd.

    VXUS €183
    VTI €183
    IEAC €101
    IEGA €34

    Dit terwijl de koersen er als volgt uit zien:

    VXUS $55
    VTI $130
    IEAC €130
    IEGA €122

    (Koersen afgerond voor het gemak)

    Hoe moet ik dit nu gaan aanpakken om toch de aanbevolen verhoudingen te realiseren?

  • Antoine

    Zodra je stopt met werken en dus geen inkomen meer binnen krijgt, hou je dan dezelfde aandelen indexfondsen en obligatie indexfondsen aan of maak je daar een wijziging? Je verkoopt vervolgens iedere maand (of ieder jaar) een deel om van de cash te leven? Is het valuta risico en de kosten voor conversie van dollars terug naar euro niet significant in die nieuwe situatie?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik heb dat nog niet goed uitgezocht, maar ik denk dat ik dan ongeveer de helft in obligaties zal hebben. Dat lijkt me een redelijke balans tussen opwaarts potentieel van de aandelen (in dollars met valutarisico) en stabiliteit van de obligaties (in euro’s zonder valutarisico).

  • Robert

    Leuke artikelen en ze sluiten goed aan bij mijn eigen zoektocht naar de perfecte beleggingsportefeuille voor de lange termijn.

    Wat ik mij nog afvraag is het volgende. Europese ETF’s hebben altijd een UCITS code, wat betekend dat ze onder Europees toezicht staan. De Amerikaanse fondsen (van Vanguard bijvoorbeeld) hebben dit niet, want deze staan onder Amerikaans toezicht. Wat mij echter onduidelijk is, is wat nu precies de verschillen in risico’s zijn die bij deze fondsen/toezicht horen. Zijn er behalve de dividendlekkage en beheerskosten duidelijke voor- en nadelen voor het kiezen van fondsen uit de VS of de EU?

    Heeft iemand zich hier al eens goed in verdiept?

  • Zercon

    Wat een TOP blog.
    Ik ben heel benieuwd hoe je kijkt naar het ACTIAM Verantwoord Index Aandelenfonds Wereld (NL0011309349) die ook de MCSI volgt, als alternatief voor VTI/VXUS? Duurzaam Nederlands fonds in EUR, geen dividendlekkage, maar spreiding in kleiner aantal bedrijven?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt!

      De volgende punten zijn goed om je te beseffen, zonder dat ik hiermee een waardeoordeel wil geven over het fonds:
      MSCI wereld index is niet wereldwijd, zie hier. Beperkte spreiding dus. Daarnaast zit je met VTI/VXUS in ongeveer 6x zoveel bedrijven, vanuit dat oogpunt dus ook veel bredere spreiding.
      Dat het fonds in euro’s noteert zegt niet zoveel, de notering in de onderliggende fondsen is veel bepalender, zie hier.
      Dit soort verantwoorde fondsen zit wel vol in bijvoorbeeld oliemaatschappijen, goed om te beseffen.

  • Walt

    Met veel interesse lees ik je blog! Ik heb zelf bijna dezelfde beleggingen gedaan (al voordat ik je blog ontdekte). Leuk om de overeenkomsten te zien!

    Ik vraag me af over je obligaties bij DEGIRO, waarom je niet voor deze ETFs kiest:
    -iShares € Corp Bond Large Cap UCITS ETF EUR (Dist) (IE0032523478)
    -iShares € Govt Bond 7-10yr UCITS ETF EUR (Dist) (IE00B1FZS806)

    Na uitgebreide analyse via morningstar kwam ik zelf bij deze fondsen uit. Eén ster hogere rating (iets meer rendement), beide kernselectie (dus geen transactiekosten bij handelen binnen de voorwaarden). Ik ben benieuwd naar jouw overwegingen!

    Cashreserve houd ik overigens na tevredenheid bij KNAB. De spaarrente is momenteel hetzelfde als Moneyou, maar bij KNAB kan je ook b.v. je reguliere betaalrekening aanhouden (gemak) en kwartaalsparen doen (evt. met iets extra rente).

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt!

      Ik hou wel van de Core fondsen van iShares omdat dat hun low cost paradepaardjes zijn waarmee ze maximaal willen concurreren.

      -Jouw corporate bond fonds vind ik duidelijk minder aantrekkelijk dan IEAC: jouw corporate bond heeft de helft aan obligaties t.o.v. IEAC (minder spreiding), zit alleen in large caps (minder spreiding) en 5% lager cumulatief rendement afgelopen 5 jaar.
      -Jouw government bonds fonds heeft ook niet mijn voorkeur vanwege de beperkte spreiding, maar heeft wel een wat aantrekkelijker rendement over de afgelopen 5 jaar: jouw fonds heeft slechts 27 obligaties in portefeuille (IEGA heeft er 334, dus jouw fonds heeft ruim 12x minder spreiding), jouw fonds keert 4x per jaar dividend uit (2x vaker dan IEGA en dus meer kosten via Custody account), jouw fonds heeft wel 3% beter cumulatief rendement afgelopen 5 jaar

      KNAB heeft 5 euro kosten per maand, Moneyou heeft geen kosten. Dat maakt dat ik voor Moneyou kies. Voor zakelijke rekening is KNAB wel de meest aantrekkelijke heb ik gezien.

  • Antoine

    Mogelijk heb ik deze vraag ergens gemist, waarom zou je niet alleen IEAC als obligatie pakken, wat voegt IEGA toe? Is een spaarrekening vergelijkbaar qua portfolio opbouw met IEGA?

    • Mr FOB Bericht auteur

      IEGA toevoegen geeft veel meer spreiding doordat je naast bedrijfsobligaties ook overheidsobligaties toevoegt. Een spaarrekening is iets anders dan een obligatie

  • wouter

    Bedankt voor je interessante blogs! Ik ben bezig om mijn dure beleggingsbeheer via ING op te zeggen en zelfstandig in indexfondsen te gaan beleggen.

    Hoe kom je tot de verhouding 75:25 voor corporate en government bonds?

    Gevoelsmatig zit er dan toch wat meer risico in de bedrijfsobligaties. En in andere portfolio’s zie ik vaak een groter percentage staatsobligaties.

  • wouter

    Maar als het risicoprofiel gelijk is en het verwachte rendement bij bedrijfsobligaties groter is, waarom dan niet 100% bedrijfsobligaties? (antwoord zal wel ‘spreiding’ zijn)

    Toch heb ik het idee dat hoe hoger het verwachte rendement (bedrijfsobligaties), hoe groter het risico.

    Klopt het dat een meer conservatieve / veilige strategie zou zijn om 25:75 als verhouding corporate / government aan te houden?

  • IngmarM

    Beste Mr FOB,

    ik las in een andere post waarin je kosten tussen brokers vergelijkt dat je een custody account aanhoudt. Je vergelijkt daar aandelen trackers en neemt o.a. dividend afhandeling mee. Hoe zit het met de couponafhandeling in de andere twee trackers van je portefeuille, betalen deze coupon uit of wordt dit geherinvesteerd? Uitbetalen van coupon zou de kosten t.o.v. aanbieders die hier niets voor rekenen verhogen met een custody account. Wat is de reden dat je voor een custody account hebt gekozen? Ik las dat je het risico zelf heel klein acht maar kennelijk toch te groot voor het aanhouden van je portefeuille?

    Alvast bedankt voor je reactie.

    Hartelijke groet

    • Mr FOB Bericht auteur

      Al mijn trackers betalen dividend uit. Omdat veiligheid bij mij voorop staat hou ik, ondanks dat ik het risico klein acht dat met uitlenen van effecten door DeGiro iets mis mee kan gaan, een custody account aan. De hiermee gemoeide dividendkosten neem ik voor lief.

  • LOT

    Is het voordeliger om deze strategie te doen met geleend geld uit eigen bv of rechtstreeks vanuit de bv? Wat denk je? Een mooie heldere, duidelijke website trouwens

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bedankt voor de suggestie. De fondsen zijn zeer vergelijkbaar en zou je kunnen uitwisselen.

      Via de links die je hebt toegevoegd bekeken geeft IEGA over 2013-nu gemiddeld 4.32% rendement per jaar en DBXN 4.03%. Dat zou voor IEGA pleiten, ook als dit rendement nog exclusief de 0.05% hogere TER is (wat ik zo gauw niet kan zien via je links).

      DBXN keert zijn dividend niet uit maar herbelegt het, IEGA keert 2x per jaar uit. Sommigen geven voorkeur aan uitkeren vanwege cashflow, anderen juist niet omdat IEGA bij Custody account bij DeGiro een beetje dividendkosten geeft (hoe groter je portefeuille, des te minder dit meetelt).

      Kortom, zeer vergelijkbare fondsen met voor mij een lichte voorkeur voor IEGA vanwege iets hogere rendement over de afgelopen jaren.

  • bjorn

    @Lot,
    >Is het voordeliger om deze strategie te doen met geleend geld uit eigen bv of rechtstreeks vanuit de bv? Wat denk je?

    Laat je het in de bv dan moet je over die winst vennootschaps belasting betalen 20..25% en daarna inkomsten belasting als je het
    naar prive haalt. Keer je het in hetzefde jaar uit dat uiteraard alleen inkomsten belasting. hangt dus van je loon af en wanneer je het uit wil keren… verder is risico dus voor de bv.

    haal je het naar prive, dan moet je rente betalen over de lening aan de bv. het risico/winst is voor prive.

    vond dit nog…
    http://www.belastingtips.nl/zakelijk/dga_belastingen/dga_beleggen/

  • wouter

    Ik heb een vraag ten aanzien van het kiezen van de juiste broker en fondsen. Hoe kan je bijv. van de iShares fondsen bepalen hoe hoog de ‘spread’ (verschil biedprijs en laatprijs) is? En verschilt de spread tussen verschillende brokers? Ik kan hier nauwelijks informatie over vinden, maar het kan wel een belangrijke overweging zijn in de keuze van de broker.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Bij DeGiro zie je bij aankoop of verkoop de spread met 15 min vertraging. Tegen betaling kun je realtime koersinformatie krijgen.
      Voor de passieve lange termijn belegger doet de spread niet zoveel op het eindresultaat omdat dit eenmalige “kosten” zijn.
      De spread zou niet mogen verschillen tussen brokers. Ze wordt door vraag en aanbod op de beurs bepaald.

  • Aart

    Hallo Mr. FOB, is het wel handig om in IEGA te investeren? Ik ben 25 en mijn verdeling zou adhv uw Excel-sheet als volgt zijn:
    VANGUARD TOTAL STOCK MARKET ETF (VXUS): € 187.50
    Vanguard Total International Stock ETF (VTI): € 187.50
    iShares Core Euro Corporate Bond UETF (IEAC): € 93.75
    iShares Core Euro Government Bond UCITS ETF (IEGA): € 31.25

    Dat gaat om zo weinig geld, €31,25, terwijl ik wel transactiekosten moet betalen.

    Hoe hoog zijn die transactiekosten overigens? Ik kan dat nergens vinden.

    • Mr FOB Bericht auteur

      Wellicht is het met deze relatief kleine bedragen inderdaad efficiënter IEGA nog even links te laten liggen en dat mee te nemen in IEAC. IEAC kun je dan zodra je meer belegd hebt altijd nog deels omzetten naar IEGA.
      In het tarievenblad op de site van DeGiro kun je de transactiekosten vinden (het wordt als een aandelentransactie beschouwd).

  • Ben

    Hoi,

    Ik volg uw blog sinds een aantal weken en ben er zeer van onder de indruk.
    Sinds kort zit ik in de positie dat ik veel meer ben gaan verdienen en daarbij mijn eigen pensioen moet organiseren (zzper geworden). Zodoende ook op uw blog gekomen.
    Nu mijn vraag: U heeft het telkens over uw lange horizon van wel 20 – 30 jr tot uw pensioen. Houd u constant dezelfde fondsen aan? Of wisselen deze ook weleens?
    Het lijkt mij best spannend om nu al zulke beslissingen te nemen voor over +/- 30 jr (ben nu zelf 31 en wil niet meer dan 30 jaar werken).
    Bedankt

    Gr, Ben

    • Mr FOB Bericht auteur

      Dankjewel voor het compliment.
      Ik doe aan lifecycle beleggen bij Brand New Day. Dat houdt in dat mijn verdeling aandelen/obligaties verschuift richting obligaties naarmate mijn pensioendatum dichterbij komt. De aandelenfondsen en obligatiefondsen wissel ik zelf niet. Ik wil simpelweg breed gespreid belegd zijn tegen minimale kosten.

  • bjorn

    In hoeverre kan je momenteel niet beter beleggen in 50% stock en 50% cash ipv obligaties.
    Daar obligaties toch een heel laag rendement geven.
    Dan kan je herbalanceren met cash & aandelen.

    Daar de verwachting is dat de rentes op gaan lopen zullen de huidige (staats) obligatie prijzen vermoedelijk dalen (om hoger yield te geven).
    waarmee je voorkomt dat als je nu obligaties koopt die over 2 a 3 jaar minder waard zijn.

    Tevens heb je hier een extra veiligheid, mocht de beurs een forse tik terug doen, kan je goedkoop inkopen/herbalanceren.
    Ik neem even aan dat ‘de giro’ ook een bank garantie heeft van 100,000 dus tot e100,000 cash zou veilig moeten zijn…

    Verder zit IEGA behoorlijk in zuiderlijke eu landen dus vraag is ook even hoe veilig dat is (andere discussie)
    https://www.ishares.com/lu/individual/en/products/251740/ishares-euro-government-bond-ucits-etf?siteEntryPassthrough=true&locale=en_LU&userType=individual

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik heb dit jaar tot nu toe met IEAC 2.39% rendement, vorig jaar 4.64%. En met IEGA dit jaar 0.36%, vorig jaar 3,05% rendement. Dat haal ik niet met cash. Er zit wel een risico op daling van obligatiewaarde in zodra rente stijgt, maar wanneer dat zal zijn weet niemand. Als je dat risico niet wilt lopen is cash inderdaad een goed alternatief.

      DeGiro heeft geen bankgarantie en geeft geen rente. Je cash kun je beter op bijvoorbeeld vrij opneembare Moneyou rekening aanhouden zodat je bankgarantie hebt, rente krijgt en het alsnog kunt gebruiken voor herbalanceren.
      Zuidelijke landen zijn wel veilig verwacht ik doordat noordelijke landen naar ik verwacht zullen bijspringen indien dat nodig is.

  • bjorn

    >Zuidelijke landen zijn wel veilig verwacht ik doordat noordelijke landen naar ik verwacht zullen bijspringen indien dat nodig is.

    Die kans is groot (met alle gevolgen van dien) maar houdt er rekening mee dat IEGA voor 38% BBB rating is, dat is 1 stap van junk bonds.
    bij IEAC is 52% BBB
    Dus veilg hmmm,

    • Mr FOB Bericht auteur

      Dat hangt uiteindelijk af van de landen en de bedrijven waar je in belegt. En dus van de risicocategorie waar je indexfonds in belegt. Die is voor IEAC en IEGA hetzelfde.

  • SG

    Deels mee eens, want een overheid kan haast niet failliet gaan en een bedrijf wel. Griekenland was een uitzondering bijvoorbeeld maar zelfs toen schoot de EU te hulp. Daarnaast is het identificeren van risicolanden makkelijker dan risicobedrijven.

  • Jelmer

    Per 2 januari is het tijdelijk niet meer mogelijk buitenlandse (alle?) ETF’s te kopen bij de Giro. Vanguard wordt expliciet genoemd.

    Hoe lang denken jullie dat dat gaat duren?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik verwacht dat dat op (hele) korte termijn opgelost zal zijn door Vanguard en je al in januari weer zal kunnen handelen bij alle brokers. iShares heeft de essentiële beleggingsinformatie van IEAC en IEGA al in het Nederlands beschikbaar, wellicht dat je daar gewoon in kunt blijven aankopen.

  • Jelmer

    Van de site van de Giro: “Aangezien DEGIRO geen bank is maar een beleggingsonderneming heeft u bij ons de zekerheid van het depositogarantiestelsel voor beleggingsondernemingen (beleggerscompensatiestelstel), deze loopt tot €20.000”

  • Adde

    Wat een intressante blogg! Ik ben een Nederlander die sinds een aantal jaar in Zweden woont en werkt, maar de meeste tips zijn ook prima op mij van toepassing.

    Het leukste is de herkenning van de strategie en hoe je om gaat met spaargeld en beleggen. Sparen van (nood)buffers, kiezen van indexfondsen, buy-en-hold… fokus op aankoop van fondsen die het nu juist wat slechter doen.. herbalanceren bij inleg. Precies zoals ik de zaken heb aangepakt, zonder ook maar iets van een blogg eerder gelezen te hebben. 😉

    Ik zelf zit nu in de mooie positie dat ik al mijn schulden heb afgelost. Ik gebruik alleen een creditcard die ik elke maand volledig op 0 zet.

    Na het ontvangen van mijn loon en aftrek van alle kosten (die ik allemaal netjes op dezelfde dag probeer samen te laten vallen) hou ik nu omgerekend zo’n 1100 euro per maand over. Wat een luxe en iets om dankbaar voor te zijn. Zonde om dat dus maar te laten verpieteren op een 0% spaarrekening… of (“hollander dat ik ben”) uit te geven aan overmatige consumptie.

    Ik heb een goed leven, eet en leef gezond, maar kies ook voor een eenvoudig en goedkoop leven. Mijn levensgenot haal ik uit andere zaken dan consumptie. Prima beginpunt om dus te werken aan iets wat “frihetskapital” zoals ze dat in Zweden noemen. Een pot geld om op termijn keuzes te kunnen maken in het leven die er toe doen… leuke zaken, zoals aankoop van boot, huis.. maar ook minder leuk zaken zoals het kunnen (en durven) opzeggen van een baan die niet bevalt of het inzetten van een scheiding.

    Hartelijk bedankt voor de blogg. Hier kom ik vaker terug om te lezen (en om bevestigt te krijgen dat ik goed bezig ben hahaha)

    Tack så mycket.

  • Sean

    Hi,

    Bedankt voor deze post. Ik heb echter een aantal vragen:
    – Hoe schat uw het risico in van een buitenlandse deposito via Savedo?
    – Waarom de keuze voor MoneYou en niet bijv. NIBC?
    – Wat zijn de verschillen tussen een indexfonds, indextracker en ETF? Of zijn dit simpelweg equivalenten?
    – Waarom kiest u niet voor een AEX, Nikkei 225, S&P 500, etc. ETF?

    Ik zie uit naar uw reactie.

    Met vriendelijke groeten,
    Sean

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik schat het Savedo risico dusdanig klein in dat ik er zelf een deposito heb.
      Moneyou zit ik al jaren. Regelmatig de hoogste rente voor een vrij opneembare rekening, handige app, veilig als ABNAMRO dochter.
      Zie Beleggen voor beginners voor uitleg over indexfondsen en dergelijke.
      AEX e.d. zijn relatief kleine indexen met weinig spreiding. Ik wil wereldwijde spreiding.

  • Thomas

    @MrFOB: zoveel mooie tips op dit forum.. fantastisch! Hierbij een klein tipje terug: blijf naast MoneYou ook de rente bij Knab bank in de gaten houden. Deze is tijden lang (0,1% tot 0,15%) hoger geweest, echter nu gelijk (beiden 0,35%). In eerste instantie kost een Knab rekening € 5 per maand, wat natuurlijk afschrikt, maar als je een account aanmaakt, kun je direct downgraden naar een gratis rekening (Knab Basis). Je kunt dan alleen gebruik maken van de Flexibel Spaarrekening (niet van Kwartaal sparen).

  • TM06

    Ik heb een aantal van je artikelen gelezen en ze zijn heel interessant. Zelf ben ik starter op de arbeidsmarkt en ik wil ook gaan investeren in indexfondsen. Nu vraag ik mezelf af hoe jij komt bij de verhouding in je aandelen portefeuille. Je hebt 50% VTI en 50% VXUS als strategie. Is dit gebaseerd op een technische of fundamentele analyse?

    Mvg,

    TM

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik wil wereldwijd gespreid beleggen naar marktkapitalisatie, daar komt VTI/VXUS 50/50 ongeveer bij uit. Er zit geen verdere technische of fundamentele analyse achter, behalve dat ik risico wil minimaliseren door goed te spreiden. Fundamentele analyse heeft iets in zich van de markt willen voorspellen, waar ik niet van overtuigd ben dat dit werkt. Nu is het zo dat deze fondsen per januari 2018 niet meer verkocht mogen worden omdat de Nederlandstalige Essentiële Beleggerssinformatie ontbreekt, zie deze post. Het fonds VWRL (Vanguard FTSE All-World UCITS ETF), welke ook in de kernselectie van DeGiro zit en waar je dus zonder transactiekosten in kunt handelen, vormt echter een goed alternatief waarbij je met 1 fonds direct wereldwijde spreiding hebt.

  • Thomas

    Hi MrFOB, je kiest voor 75% corp bonds wereldwijd en 25% eur gov bonds voor maximale spreiding geef je aan. Heb je in je keuze daarbij rekening gehouden met het verschil in risico tussen gov en corp bonds? Wat zijn jouw overwegingen daarin geweest?

  • Thomas

    Hmm.. toch nog niet helemaal gerust op. In het boek van Jacques Wintermans (De schitterende eenvoud van indexbeleggen, aanrader!) lees ik op pagina 141, laatste alinea:

    “Bedrijfsobligaties geven gemiddeld meer rendement dan staatsobligaties, maar ze reageren ook meer op een verslechtering van de economische situatie dan oerdegelijke staatsobligaties, zoals tijdens de kredietcrisis is gebleken.”

    Waar baseer jij de stelling op dat wereldwijde corp bonds en eur gov bonds hetzelfde risiconiveau geven? Je zou toch namelijk kunnen stellen dat een obligatie van een bedrijf met een A rating toch meer risico omvat dan een obligatie van een land met een A rating?

    Voor alle duidelijkheid: ik waardeer jouw blog enorm en hecht er grote waarde aan. Aan de hand van jouw blog ben ik onlangs van vermogensbeheer via mijn verzekeraar overgestapt naar zelf (index)beleggen via DeGiro (waarvoor dank!), echter blijf ik graag kritisch op zaken die ik niet begrijp. 🙂

    • Mr FOB Bericht auteur

      Het risicoprofiel dat in de Essentiële Beleggersinformatie vermeld moet worden is bedoeld om beleggingen onderling te kunnen vergelijken, onafhankelijk van het type belegging. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld om je meer inzicht te geven in de aard en de risico’s van beleggingen. IEAC en IEGA hebben volgens hun Essentiële Beleggersinformatie hetzelfde risicoprofiel.
      Ik moet wel bekennen dat ik me er niet in verdiept heb hoe betrouwbaar de bij wet verplichte risicoindicatie uit de Essentiële Beleggersinformatie daadwerkelijk is.

  • Thomas

    Ik lees nu de laatste bladzijden van het eerder genoemde boek, waarin schrijver Wintermans stelt: “Dus: bedrijfsobligaties zijn minder geschikt als stabilisator in een beleggingsportefeuille; voor die rol zijn kortlopende staatsobligaties van solide landen geknipt.”

    Geeft deze stelling jou reden om je beleggingsstratie op dit punt te heroverwegen?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Diezelfde heer Wintermans, medeoprichter van Meesman, biedt als veilige belegging het Meesman wereldwijd spreidende obligatiefonds aan dat zowel in bedrijfsobligaties als in staatsleningen belegt. Dat fonds heeft hetzelfde risicoprofiel als IEAC en IEGA. Meesman ziet dit fonds als de ideale tegenhanger voor een meer risicovolle belegging in aandelen en bij uitstek geschikt om in te beleggen binnen het veilige deel van uw beleggingsportefeuille, zie hier. Dat strookt dus niet helemaal met de bewering in het boek.
      Hoe dan ook, ik zie geen reden om mijn strategie aan te passen.

  • Thomas

    MrFOB, ik heb hetvolgende dilemma: mijn moeder heeft een mooi kapitaaltje geërfd, wat ze wil aanwenden als aanvulling op haar pensioen. Nu vraag ik mij af welke aandelen/obligatie verhouding we het beste kunnen aanhouden in deze ‘opnameperiode’:
    – haar withdrawal rate zal op 1,5% komen te liggen, ofwel jaarlijks 1,5% van de huidige waarde
    – hier wil ze 15 tot 20 jaar gebruik van maken
    – ze wil niet interen op haar kapitaal, rekening houdende met inflatie en vermogensrendementsheffing
    – rekening houdende met een rendement van 4% op obligaties en 8% op aandelen
    – is het dan zo eenvoudig te stellen dat je in die theorie rekening moet houden met 1,5% opname + 2% inflatie + 1,36% box 3 heffing + 0,25% kosten = 5,11% dus 70% obligaties & 30% aandelen (wat 5,2% rendement zou moeten opleveren) ?

    Zo ja, wat voor maatregelen kan ik nemen ivm het korte termijn volatiliteitsrisico ivm de maandelijkse opnames?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik ben niet in de positie om dergelijk persoonlijk financieel advies te geven. Wellicht dat iemand in een van de fora uit mijn blogroll je kan helpen, daar zitten veel kundige mensen tussen.

  • A

    Hi! Ik wil instappen in de beleggingswereld. Ik vraag me af of ik op de ‘juiste’ moment moet wachten om in te stappen of misschien op een wilkeurig moment aandelen moet gaan kopen. Moet ik met al mijn spaargeld instappen of met een x (zoals 2K?) bedrag per maand?

    Gr A

  • beursloper

    Dag FOB,

    Leuk initiatief en goed dat Mr Moneymustache een opvolger heeft in het Nederlands.

    Wel heb ik als belegger een opmerking bij beleggingsstrategie. Of eerder een tip om te overwegen.

    Waarom plaats je je geld in indextrackers en niet in holdings.

    In holdings zoals bijvoorbeeld HAL Trust schaar je je naast de grote vermogens.
    Je krijgt op deze manier een topbeheer voor een zacht prijsje.

    Zelf volg ik het al jaren op voor de Belgische markt, waarbij de holdings als geheel veel beter presteren dan de indexen. De verschillen in rendement kunnen gerust nog enkele jaartjes afhalen om financieel onafhankelijk te worden, zeker voor wie nu pas start!

  • allesiseenverhaal

    Beste Mr. Fob,

    Ten eerste super bedankt voor alle mooie blogs! Ik leer er een hoop van.

    Ik wilde graag een IEAC-aandeel kopen zoals jij die aangaf, maar er zijn meerdere mogelijkheden. Welke moet ik hebben als ik hetzelfde als jou wil doen: de iShares III Public Limited Company iShares Core Euro Government Bond UETF of de ISHARES CORE EU CORP BOND UCITS ETF DIST? Of zijn ze allebei hetzelfde?

    Groeten

  • PV

    Beste Mr.FOB,

    Ik ben nieuw hier en vind je blog razend interessant. Heb nu van m’n spaarcentjes een kleine portefeuille gekocht van ongeveer 70/30 aandelen/obligaties. Aandelen in VWRL (was net te laat op het feestje) en obligaties in IEAC. Nu zie ik dat Vanguard ook een corporate bond ETF in euro’s heeft (IE00BZ163G84, VECP) die maandelijks dividend uitkeert. Ben je al bekend met dat fonds en zo ja, waarom heeft IEAC dan toch je voorkeur? Zoals ik al zei is dit allemaal nog redelijk nieuw voor me dus ben überhaubt wel benieuwd jouw mening over VECP. Bij voorbaat dank!

    • Mr FOB Bericht auteur

      IEAC heeft ruim 10x zoveel obligaties in portefeuille als VECP. IEAC geeft dus veel meer spreiding en dus minder risico.

      IEAC zit ook in Kernselectie en kan ik dus zonder transactiekosten in handelen. VECP zit dat niet.

      IEAC keert eenmaal per kwartaal dividend uit, VECP maandelijks. Dat geeft veel meer dividendkosten met een Custody account bij DeGiro, wat ik heb.

  • Ivan

    Erg informatieve blog! Ben zelf recent ook begonnen met beleggen volgens een vergelijkbare strategie, mede met behulp van de informatie die ik her en der op dit blog heb gevonden. Zelf heb ik er echter voor gekozen niet te beleggen in IEAC, maar mijn aandelen voorlopig volgens een sleutel van 70/30 te verdelen over VWRL en IEGA. Mijn rationale hiervoor is dat je met IEAC, hoewel de spreiding goed te noemen is, alsnog een kredietrisico loopt in het stabiele/dempende onderdeel van de portefeuille. Met IEGA kun je dit risico nagenoeg elimineren, omdat je er m.i. immers wel vanuit kunt gaan dat overheden (i.t.t. bedrijven) binnen de EU niet failliet mogen gaan (denk aan de bail-out van Griekenland). De prijs hiervoor is wellicht een lager rendement op het obligatiedeel van de portefeuille, maar deze is hier toch ook niet echt voor bedoeld. Immers, indien je toch bereid bent om extra (krediet)risico te lopen, kun je m.i. beter een groter percentage van VWRL in de portefeuille opnemen en (mogelijk) een iets grotere volatiliteit accepteren.

  • Shuman

    Waarom ga je voor 100% in de all world aandelen van Vanguard. Na onderzoek kwam ik erachter dat ze 0.25% onderhoud kosten per jaar vragen. Op zich is dat goed te doen, maar in vergelijking met Vanguard S&P 500 is het veel want die is 0.07. In het boek Money:master the game van Tony Robbins zeggen ze dat ETF goed zijn, maar voor meer rendement kan je ook diversification doen. Bijvoorbeeld 10% emerging markets, 30% S&P etc. Ik ben benieuwd naar de waarom.
    PS: Gaaf hoeveel content je wel niet verspreid hebt en hoeveel waarde mensen uit deze site kunnen halen, dankjewel daarvoor

    • Mr FOB Bericht auteur

      Als je de wereldwijde spreiding bij elkaar zoekt met verschillende ETF’s kom je al gauw richting 0.25% kosten. Ik hou het graag simpel, zodat de kans op (bijvoorbeeld emotioneel gedreven) overallocatie afwezig is en ik niet hoef op te letten met herbalanceren.
      PS: graag gedaan

  • Hubert Meijles

    Ik lees nu (13 mei 2018) dit artikel. De artikelen op jullie site sluiten goed aan op waar ik ook naar toe wil: (Mentaal) financieel onafhankelijk worden. Aflossen doe ik (uiteraard) ook, weliswaar gefaseerd. Maar ik ben een behoorlijk actieve belegger/trader en het rendement is vele malen hoger dan de rente van mijn hypotheek 4%. Aangezien 4% op dit moment voor een hypotheek hoog is, vind ik aflossen niet onverstandig. Eind vorig jaar heb ik mijn portefeuille bekeken en de stand van de beurzen en vond deze hoog genoeg staan. Ik zag geen aanleiding om bij te kopen, maar heb een deel winstgenomen.
    Met die winst weer een stuk afgelost.
    Persoonlijk vind ik dit een mooie combinatie:-) Voor zover mijn input.
    Groeten, Hubert

  • Ms. Mill

    Hi Mr FOB,

    Allereerst dank voor de uitgebreide informatie die je via deze blog deelt. Na inspiratie op te hebben gedaan van FIRE-grootheden in Amerika, ben ik gaan zoeken naar info in Nederland. Mijn man en ik hebben als doel gesteld om over 15 jaar financieel vrij te zijn en de optie te hebben om te rentenieren (we zijn nu 30). Mijn expertise ligt niet bij het financiële berekenen en uitzoeken (meer bij mindset/besparen 50% savingsrate:)), en hierbij heb je al enorm geholpen.

    De beleggingsstrategie die je uiteenzet sluit aan bij onze lijn, al starten we met een wat agressievere verdeling tussen aandelen/obligatie (via DeGiro). We zijn nog jong en hoeven na 15 jaar niet perse met pensioen, de vrijheid om hier een keus over te maken is al veel waard! Je zit dan toch anders in je ‘werk’ vinden wij.

    Ik vroeg me over jouw pensioenbeleggingen nog iets af. Je geeft aan dat je pensioenbelegt via BND, maar ook dat je parttime werkt. Wat doe je met je collectief pensioen via je je werkgever als dat van toepassing is? Mijn werkgever heeft collectief pensioen geregeld bij BND namelijk en ben de mogelijkheden aan het afwegen om meer af te dragen zodat ik belastingvrij kan inleggen. Dit zou wel betekenen dat er minder geld overblijft om te sparen en in te leggen..

    Ben erg benieuwd naar de posts die volgen. Zal ook regelmatig naar je refereren in mijn eigen blog die ik ben gestart over onze pad naar FO 🙂

  • James

    Hi and thank you for the excellent blog. Maybe I am mistaken, but has IEGA been moved from the DeGiro kernselectie? There are three iShares Euro Government bond funds on Euronext Amsterdam in the kernselctie:

    – IE00B14X4Q57 ISHARES E GOV1-3
    – IE00B1FZS681 ISHARES E GOV3-5
    – IE00B1FZS806 ISHARES E GOV7-10

    Are these equivalent to iShares Core Euro Government Bond UCITS ETF (IEGA)?

  • Niels

    Verhouding aandelen en obligaties tijdens opbouwfase.
    Is dat in aantal stukken/posities, of is dat de verhouding in belegd vermogen?
    Maw spreid je het risico op euro’s of op aantallen?
    Een verdeling aandelen/obligatie van 65/35% kan qua risico flink uit elkaar lopen als de gemiddelde aandelenprijs op 100€ per positie ligt en de gemiddelde obligatieprijs op 50€ per positie. Dan neem je per saldo dus meer risico over het totaal belegd vermogen…
    Vandaar mijn vraag hoe pas je deze risicoverdeliing het beste toe?
    Bedankt voor de tips

  • Nick

    Ik beleg zelf ook bij de Giro en koop sinds dit jaar maandelijks een vast bedrag in VWRL. Ik durf gezien de hoge waarderlingen van aandelen nu niet in een keer in te stappen, omdat ik denk dat bij ik bij een beurscrash dan niet zo goed meer slaap. Het opbouwen van mijn portefeuille gaat nu dus langzaam.

    Mijn strategie is maandelijks VWRL bij te kopen en bij een koersdalingen van 10%, 20%, 30% etc extra bij te kopen.

    Ik ben benieuwd wat jij doet bij koersdalingen. Stel dat de VWRL ETF 20% daalt heb je dan ook geld om extra bij te kopen? Of ben je naast je cash reserve al volledig belegd in aandelen en obligaties?

    Tijdens de beurscrash in 2008 ben je toen nog steeds ‘rustig’ blijven zitten en heb je maandelijks bijgekocht? Of ben je (deels) uitgestapt en later weer ingestapt? (Zo ja hoe pakte pakte dat uit?)

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik ben volledig belegd. Ik herbalanceer tussen obligaties en aandelen zodat de verdeling weer aansluit bij mijn gewenste verdeling.
      In 2008 stapte ik deels uit en later weer in. Dat pakte ongunstiger uit dan wanneer ik was blijven zitten.
      Ik stap niet meer uit en leg consequent in, onafhankelijk van koersen en beurssentiment

  • Nick

    Oke duidelijk, dus indien VWRL 20% daalt en je portefeuille hierdoor meer dan 5% afwijkt ga je obligaties verkopen en VWRL aankopen? Het lijkt me dat zo’n beursdaling schommelingen niet te herbalanceren zijn met je maandelijkse inleg?

    Hoe ben je begonnen met beleggen? Heb je toen in een keer een grote inleg gedaan of heb je het gespreid over maanden/jaren?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Dergelijke variaties kan ik vanwege de omvang van mijn portefeuille inderdaad niet opvangen met mijn maandelijkse inleg.

      Ik ben ooit begonnen met wat spaargeld beleggen in losse aandelen, lang voordat indexfondsen in Nederland beschikbaar waren. En lang voordat ik wist dat de kans op maximaal rendement het grootst is wanneer je in een keer een groot bedrag inlegt, zie hier. Sindsdien heb ik geleidelijk aan opgebouwd.

  • Nick

    Ik heb het artikel en de studie gelezen, erg interessant. In één keer een groot bedrag inleggen heeft historisch gezien dan wel op de lange termijn de grootste kans op maximaal rendement maar een beursdaling van 30/40% is niet zo goed voor m’n zenuwen als ik net in de buurt van de top ben ingestapt.

    Nu heb ik natuurlijk geen idee wanneer die top is maar gezien de huidige hoge koersen durf ik het niet aan om op dit moment in één keer een groot bedrag in te leggen. Ik beleg voorlopig dus alleen maandelijks een vast bedrag.

    Ik heb zelf ook losse aandelen waarmee ik (op dit moment) meer rendement mee behaal. Alleen deze zijn wel meer volitiel, wat me toch meer onrust geeft dan een VWRL welke een goede spreiding over de hele markt heeft en je dus geen omkijken naar hebt. Dus de losse aandelen bouw ik momenteel af.

    Hoe blijft het dividend niveau van VWRL tijdens een crisis? (of VTI /VXUS omdat VWRL pas sinds 2013 bestaat). Blijft dit stabiel of zakt dit net zo snel weg als de koers?

  • Mr FOB Bericht auteur

    Een spaarrekening bij een bank welke onder het Nederlandse depositogarantiestelsel valt kun je zien als een staatsobligatie met een looptijd van 0 jaar. De Nederlandse staat garandeert de lening.
    Wanneer je bijvoorbeeld een obligatie ETF met staatsleningen van diverse landen hebt, heb je gediversifieerd naar meerdere overheden. Als Nederland niet meer aan zijn verplichting kan voldoen, kan een buitenland dat mogelijk nog wel. In die zin spreid je je risico.
    Nederland is overigens een relatief betrouwbare overheid, waardoor je je kunt afvragen of diversificatie vanuit risico oogpunt nodig is. Gevolg is wel dat de rente heel laag is die Nederland vergoedt.

  • Barry

    Hallo mr FOB. Fantastisch dit blog. Met al deze informatie kan ik eindelijk een start maken. Ik begin eerst met al jouw artikelen te lezen. Wat ik me af vraag: Waarom lees ik niks over dividend? Dit is toch juist het middel wat je naar FO brengt?