Beleggen voor beginners begint met vijf stappen: bepaal je doel en je beleggingshorizon, kies of je zelf belegt of het laat doen, bepaal waarin je belegt, open een rekening bij een broker en bepaal hoeveel je inlegt. Voor de meeste beginners komt het neer op periodiek geld inleggen in één wereldwijd gespreid indexfonds. Dat kan al met een klein bedrag.
Ik ben Mr FOB; ik stopte in 2019 op mijn 49e met werken en leef sindsdien van mijn beleggingen. Hier schrijf ik over op Financieel Onafhankelijk Blog, dat uitgegroeid is tot een van de meest geciteerde sites over beleggen in Nederland. In dit stappenplan laat ik je zien hoe je zelf begint met beleggen, ook met een klein bedrag.
Let op: met beleggen kun je jouw inleg verliezen.
Wat is beleggen en hoe werkt het?
Beleggen is je geld voor langere tijd in bijvoorbeeld aandelen steken, met als doel dat het meegroeit met de economie. Je koopt daarmee een klein stukje van bedrijven; gaat het die bedrijven samen goed, dan groeit jouw vermogen mee.
Als belegger kun je beter niet zelf losse aandelen uitzoeken. Je loopt te veel risico met een paar losse bedrijven, je kosten zijn vrijwel altijd te hoog en je loopt veel risico dat je beleggingsbeslissingen gaat nemen op basis van emoties. Dat laatste leidt vrijwel altijd tot verlies.
In plaats daarvan koop je een fonds dat in één keer duizenden bedrijven voor je in bezit heeft: een indexfonds of ETF. Superlage kosten, eenvoud, minimale emoties en minder risico door wereldwijde spreiding.
Veel beginners willen toch graag wat handelen met losse aandelen, bijvoorbeeld in een bekend bedrijf waar je een goed gevoel bij hebt. Voor je serieuze vermogen raad ik het af. Met een paar losse aandelen leg je je lot in handen van een handjevol bedrijven; gaat er één onderuit, dan voel je dat meteen. En het is keer op keer aangetoond dat zelfs professionele beleggers de markt op de lange termijn vrijwel nooit verslaan.
Met één wereldwijd indexfonds koop je in plaats daarvan in één klap duizenden bedrijven, tegen veel lagere kosten. Wil je toch met losse aandelen spelen, doe dat dan met een klein bedrag dat je strikt apart houdt van je echte beleggingen.
Beleggen werkt op de lange termijn. De wereldeconomie groeit over decennia, al gaat dat met flinke pieken en dalen. Hoe krachtig dat is, laat de grafiek hieronder zien. Wie eind 1969 honderd euro in de wereldwijde aandelenmarkt stopte, de MSCI World-index, zag dat met herbelegd dividend uitgroeien tot ongeveer negenduizend euro. Dezelfde honderd euro op een Nederlandse spaarrekening werd in die periode krap zeshonderd euro.
Het verschil is enorm, ruim vijftien keer zoveel. Maar, de aandelenlijn ging allesbehalve rechtlijnig omhoog: rond 1974, 2000 en 2008 zie je diepe dalen. Toch laat de grafiek één ding zien: over zo’n lange periode groeit belegd geld typisch veel harder dan spaargeld. Rendementen uit het verleden zijn uiteraard geen garantie voor de toekomst.
Beleggen is dus geen gokken en geen snel-rijk-worden. Het zijn drie dingen die het werk doen: tijd, spreiding en lage kosten. De rest van dit artikel is een stappenplan om daar zelf mee te beginnen.
Is beleggen moeilijk?
Nee, beleggen is niet moeilijk. Het lijkt ingewikkeld door alle jargon, maar in de praktijk is het simpel: je kiest één goed fonds, opent een rekening en legt elke maand automatisch geld in.
Het lastigste deel is het begin: de eerste keer een rekening openen en je eerste order plaatsen. Daarna is beleggen vooral een kwestie van geduld. De grootste fout die beginners vaak maken: in paniek verkopen als de beurs daalt. In de vijf stappen hieronder loop ik alles met je door, van doel tot eerste aankoop.
Stap 1: Bepaal je doel en je beleggingshorizon
Stap 1 is bepalen waarvoor je belegt en hoe lang je geld kan blijven staan. Die periode heet je beleggingshorizon, en die bepaalt of beleggen voor jou verstandig is.
De vuistregel: beleg alleen geld dat je minimaal tien jaar niet nodig hebt. Op de korte termijn schommelt de beurs te veel; pas over een lange periode vlakken die schommelingen uit. Geld dat je binnen vijf jaar nodig hebt, bijvoorbeeld voor een auto, een verbouwing of een buffer, kun je beter niet beleggen maar op een spaarrekening aanhouden.
Wat moet je geregeld hebben voordat je begint?
Zorg voor een financiële buffer van zo’n drie tot zes maanden uitgaven. Pas wat daarbovenop overblijft en dat je gedurende langere tijd niet nodig hebt, beleg je. Zo hoef je je beleggingen in principe nooit gedwongen te verkopen op een slecht moment.
Beleggen kan voor uiteenlopende doelen: eerder stoppen met werken, je pensioen aanvullen, vermogen opbouwen voor je kind, of gewoon je spaargeld harder laten werken. Beleg je voor je kind, dan vergelijk ik de aanbieders in Beleggen voor je kind. Beleg je specifiek voor je pensioen, dan kan dat fiscaal vriendelijk, wat uitermate aantrekkelijk kan zijn door de potentieel veel hogere opbrengst.
Veel beginners vragen zich af of dit wel een goed moment is om in te stappen. Bijvoorbeeld omdat de beurs op zijn hoogste stand ooit staat. Wellicht goed om dan te beseffen dat de beurs dat vrijwel altijd staat, omdat hij op de lange termijn historisch gezien met ongeveer 10% per jaar stijgt. Dat geeft uiteraard geen garantie voor de toekomst. Ik hanteer zelf uit voorzorg 6% als te verwachten rendement.
Met een lange horizon en periodieke inleg maakt het instapmoment nauwelijks uit. Je koopt dan automatisch verspreid over de tijd in, soms duur, soms goedkoop. Wachten op “het juiste moment” werkt in de praktijk niet, omdat niemand de beurs kan voorspellen.
Stap 2: Kies of je zelf belegt of laat beleggen
Je kunt zelf beleggen of het laten doen. Zelf beleggen is goedkoper en niet moeilijk; laten beleggen kost iets meer, maar je hoeft nergens naar om te kijken.
Bij zelf beleggen open je een rekening bij een broker, kies je een fonds en plaats je je aankopen. Of je automatiseert dat. Klinkt dat als veel werk? Dat valt mee. Na het instellen kost het je een paar minuten per maand, of zelfs helemaal niks als je het automatiseert. Voor de meeste lezers is dit de logische keuze, en de rest van dit stappenplan gaat daarvan uit.
Bij laten beleggen krijg je een kant-en-klare portefeuille. Je hoeft zelf geen fonds te kiezen en geen order in te stellen. Twee nette opties zijn de Brand New Day modelportefeuille en Meesman. Bij beide leg je geautomatiseerd in en zit je wereldwijd gespreid.
Wil je graag zelf aan de slag, ga dan door naar stap 3. Welk fonds daarbij past, behandel ik uitgebreid in De beste ETF.
Stap 3: Bepaal waarin je belegt
Voor de meeste beginners is het antwoord simpel: één wereldwijd gespreid indexfonds of ETF. Daarmee beleg je in één keer in duizenden bedrijven over de hele wereld, tegen lage kosten.
Een veelgebruikt voorbeeld is WEBN, een wereldwijd gespreide ETF met zeer lage kosten. Wil je weten wat een ETF precies is, dan leg ik dat daar uit.
Welk fonds voor jou het voordeligst is, hangt af van je inleg, je broker en je voorkeuren. Daar hoef je voor deze stap nog niet in te duiken: de volledige vergelijking van de beste fondsen, inclusief welke het goedkoopst is, staat op FOB in De beste ETF. Zoek je een specifieke “beste ETF om te kopen”, dan is dat de pagina die je nodig hebt.
Wil je liever duurzaam beleggen, dan kan dat met fondsen die bedrijven uitsluiten op duurzaamheidscriteria; lees daarover Duurzaam beleggen.
Stap 4: Kies een broker en open een rekening
Een broker is de partij waar je je beleggingsrekening opent en je fonds koopt. Voor beginners zijn Saxo Autoinvest, DEGIRO en Interactive Brokers uitstekende keuzes. Bij al deze degelijke partijen is een beleggingsrekening gratis.
Welke het beste bij je past, hangt af van wat je belangrijk vindt: automatisch inleggen, een volledig Nederlandstalige omgeving, of de allerlaagste kosten. In onderstaande tabel zet ik ze naast elkaar.
| Broker | Automatisch inleggen | Fracties kopen | Volledig Nederlands | Kosten | Past bij jou als je… |
| Saxo Autoinvest | Ja | Ja | Ja | Laag tot zeer laag, geen transactiekosten, wel een service fee | Nederlandstalig, geautomatiseerd en in fracties wilt inleggen, eventueel duurzaam |
| DEGIRO | Nee | Nee | Ja | Laag tot zeer laag | Nederlandstalig, zonder servicefee zelf actief wilt inleggen |
| Interactive Brokers | Ja | Ja | Deels: onboarding in het Engels, daarna de Global Trader-app in het Nederlands | Laagst, breedste aanbod | de laagste kosten voor beleggen op de beurs en de breedste keuze wilt en Engelse onboarding geen drempel is |
De indeling hierboven bestaat uit algemene voorbeelden en is geen persoonlijk beleggingsadvies. Kijk naar je eigen situatie, of overleg met een adviseur als je twijfelt.
Eén nuance bij de kosten: DEGIRO kan via de Kernselectie op Tradegate de laagste kosten benaderen of zelfs onderbieden, maar daar zitten een paar aandachtspunten aan die voor een beginner minder handig zijn. Via de gewone beurs is Interactive Brokers meestal het goedkoopst.
Wil je klein beginnen en je inleg volledig automatiseren, eventueel met duurzame fondsen, dan is Saxo Autoinvest een prettige keuze: Nederlandstalig, met fracties en automatische inleg. Meer details staan in mijn Saxo Bank review.
Leg je liever zelf periodiek of eenmalig in en wil je geen service fee, dan is DEGIRO geschikt. Houd er rekening mee dat DEGIRO geen fracties en geen automatische inleg biedt. Lees mijn DEGIRO review, en bekijk de stap-voor-stap-uitleg in Indexfondsen via DEGIRO.
Wil je de laagste kosten en de breedste keuze, en is een Engelstalige onboarding geen drempel, dan is Interactive Brokers de scherpste optie. Het aanmelden gaat in het Engels; daarna beleg je via de Global Trader-app gewoon in het Nederlands. In mijn Interactive Brokers review loop ik alles na.
Wil je een bredere vergelijking van alle brokers, kijk dan in Beste broker van Nederland. Het openen van een rekening kost meestal een kwartiertje; je hebt je BSN en een identiteitsbewijs nodig.
Beleggen bij je eigen bank of bij een broker?
Bij je eigen bank beleggen kan prima, zolang je één breed wereldfonds wilt en verder niets. Wil je een specifieke ETF, of ook losse aandelen, dan is een broker meestal veel aantrekkelijker. Die hebben daarvoor typisch een veel breder aanbod en veel lagere kosten.
Het verschil in kosten tussen brokers en banken kun je, wanneer je wilt beleggen in een indexfonds of ETF, eenvoudig zien in de FOB Vergelijker voor indexfondsen, ETF’s en brokers.
Stap 5: Bepaal hoeveel je inlegt en automatiseer het
Kun je beleggen met een klein bedrag?
Ja, je kunt al beleggen met een klein bedrag. Dankzij fracties, oftewel stukjes van een fonds, kun je bij brokers als Saxo Autoinvest en Interactive Brokers ook met tientjes inleggen. Of je kiest een ETF zoals WEBN met een lage koers, dan kun je ook 1 of een paar stukken kopen met weinig geld. Je hoeft dus niet eerst de prijs van een duur heel aandeel of fonds bij elkaar te sparen.
Beter klein beginnen dan blijven uitstellen. Wie vandaag met een klein bedrag start, leert het systeem kennen en bouwt routine op. Het bedrag kun je later altijd verhogen.
Beleggen met €50, €100 of €200 per maand
Een vast bedrag per maand automatisch inleggen is voor beginners een uitstekende aanpak. Je spreidt je instapmoment, je bent niet bezig de markt te timen (wat vrijwel niemand lukt op de langere termijn) en je hebt er geen omkijken naar.
Met €100 per maand leg je in dertig jaar €36.000 in. Bij 6% rendement per jaar groeit dat uit tot ongeveer €92.000, ruwweg tweeënhalf keer je eigen inleg. Het rendement doet dus meer werk dan je inleg, mits je het de tijd geeft.
Hoeveel je precies overhoudt, hangt ook af van de kosten die je kwijt bent aan je bank of broker en het fonds dat je aanhoudt. Zie fob.nl om te bepalen waar je op uitkomt voor jouw specifieke situatie.
Wat is het minimale bedrag om te starten?
Het minimum hangt af van je broker. Bij brokers die fracties ondersteunen kun je in de praktijk vanaf een paar euro starten; sommige aanbieders die laten beleggen hanteren wel een minimale inleg. Voor de meeste beginners is een vast bedrag van €50 tot €100 per maand een prima start.
De laatste stap is automatiseren. Heb je in stap 4 voor Saxo Autoinvest of Interactive Brokers gekozen, dan stel je een terugkerende order in en koopt de broker elke maand vanzelf voor je in. Zie Instructies voor geautomatiseerd inleggen per broker voor details.
Hoe ik mijn eigen portefeuille heb ingericht, lees je in mijn beleggingsstrategie.
Hoeveel risico loop je met beleggen?
Met beleggen loop je risico: je inleg kan dalen en een deel ervan kan tijdelijk verdampen.
Het hoort er gewoon bij dat de beurs af en toe fors zakt; een daling van 30% tot 50% is in het verleden meermaals voorgekomen. Dat voelt onaangenaam, maar zolang je niet verkoopt, is het verlies alleen op papier. Historisch is de beurs na elke daling weer opgekrabbeld en hoger uitgekomen dan ervoor. Een garantie voor de toekomst is dat niet, maar het laat wel zien waarom een lange horizon zo belangrijk is. Meer hierover lees je in Risico van beleggen in aandelen.
De belangrijkste regel voor een belegger: niet verkopen tijdens een daling. Wie in paniek uitstapt, zet een papieren verlies om in een echt verlies en mist vaak het herstel. Blijf zitten, blijf inleggen, tijdens een daling koop je juist goedkoper in. Waarom dat verkopen meestal een slecht idee is, beschrijf ik in Verkopen, verkopen, verkopen.
Tot slot: zet het risico van beleggen af tegen het risico van nÃét beleggen. Spaargeld voelt veilig, en op de korte termijn is het dat ook. Maar op de lange termijn knabbelt de inflatie er stilletjes aan. Bij zo’n 2% inflatie per jaar is de koopkracht van je spaargeld na 30 jaar bijna gehalveerd, zeker als je spaarrente lager ligt dan de inflatie. Stilzitten voelt risicoloos, maar kost je gegarandeerd koopkracht. Dat is precies waarom veel mensen een deel van hun vermogen beleggen.
Aan de slag: jouw eerste stap
Beginnen met beleggen is geen kwestie van veel geld of veel kennis, maar van gewoon starten. Vijf stappen, kort samengevat: bepaal je doel en horizon, kies zelf beleggen of laten beleggen, kies één wereldwijd gespreid fonds, open een rekening bij een broker, en leg automatisch een vast bedrag per maand in.
Wil je zelf beleggen, dan is dit je concrete eerste stap: open een rekening bij Saxo Autoinvest, DEGIRO of Interactive Brokers, kies je fonds via De beste ETF en stel je maandelijkse inleg in. Wil je het liever uit handen geven, dan is de Brand New Day modelportefeuille een goede start. Twijfel je over de broker, kijk dan nog even in Beste broker van Nederland.
Geef een reactie