De overheid is van plan per 2027 vermogensbelasting te gaan heffen op basis van daadwerkelijk gerealiseerd rendement. Dat wordt dan vermogensaanwasbelasting genoemd. Nu wordt vermogensbelasting geheven op basis van fictieve, forfaitaire rendementen. Wat is de impact van deze wijziging op mensen die financieel onafhankelijk (FIRE) willen worden en blijven?

De vermogensbelasting van 1,2%

Tot 2017 was gedurende langere tijd de vermogensbelasting 1,2%. Er werd geen onderscheid gemaakt tussen de verschillende posten waaruit je vermogen was opgebouwd. Spaargeld, beleggingen in aandelen, obligaties, vastgoed, etc.; alles boven het heffingsvrije vermogen werd gelijk belast.

Hierbij werd voor al deze vermogensbestanddelen eenzelfde forfaitair rendement van 4% gehanteerd, dat vervolgens belast werd tegen 30%. Dat resulteerde dus in 1,2% vermogensbelasting. Ook als dit forfaitaire rendement afweek van je daadwerkelijke rendement.

Hierna is de vermogensbelasting een aantal jaren afhankelijk geweest van de omvang van je vermogen. Meer vermogen leidde tot een hoger percentage vermogensbelasting.

Sinds dit jaar is nieuwe wetgeving van kracht.

Overbruggingswetgeving vermogensbelasting

Op dit moment zitten we tot 2027 in een overgangsfase. Er geldt overbruggingswetgeving.

We gaan van de periode waarbij alle vermogen op basis van forfaitair rendement belast werd over naar de periode dat vermogen op basis van daadwerkelijk gerealiseerd rendement belast wordt.

Sinds 2023 worden banktegoeden, overige bezittingen (zoals aandelen, obligaties, vastgoed) en schulden elk op basis van een eigen forfaitair rendement belast. Zie Vermogensbelasting 2023 voor details en een rekentool.

De gehanteerde forfaitaire rendementen kunnen nog steeds afwijken van je daadwerkelijk behaalde rendement. De belasting die vervolgens over de forfaitaire rendementen geheven wordt is tijdens de overbruggingsperiode op aan het lopen van 30% naar 34% 36%.

In de praktijk zal de vermogensbelasting, afhankelijk van de vermogensbestanddelen die je aanhoudt, ongeveer tussen de 0,1% en de 3% uitvallen. Dat kan dus gunstig of ongunstig uitpakken ten opzichte van de periode waarin typisch 1,2% geheven werd.

Ik heb op dit moment ongeveer 60% aandelen en 40% deposito’s, zie mijn beleggingsstrategie. Deze worden in 2023 tegen respectievelijk 1,97% en naar verwachting 0,06% belast. Mijn vermogensbelasting daalt daardoor van ongeveer 1,2% naar ongeveer 1,1%.

Vermogensaanwasbelasting op basis van daadwerkelijk rendement

Het plan is vanaf 2027 te gaan belasten op basis van daadwerkelijk rendement.

Aandelen hebben op de lange termijn een rendement van waarschijnlijk ongeveer 8%, inclusief dividenduitkeringen. Zie De beste ETF in 2024 voor een overzicht van wereldwijd gespreide aandelenfondsen die naar mijn mening uitstekend geschikt zijn hiervoor.

Met een belastingtarief van 36% worden aandelen dan gemiddeld genomen tegen ongeveer 2,9% belast.

Om een idee te hebben van het rendement op spaargeld op de lange termijn heb ik gekeken naar de historische ontwikkeling van de Euribor rente. Die zit gemiddeld genomen zo rond de 2% over de afgelopen ruim 20 jaar. Met een belastingtarief van 36% wordt spaargeld dan gemiddeld genomen tegen ongeveer 0,7% belast.

Met mijn 60% aandelen en 40% spaargeld zal mijn vermogensaanwasbelasting dan gaan uitkomen op ongeveer 2%.

Mensen die tot 100% aandelen in portefeuille hebben, gaan dus gemiddeld ongeveer 2,9% vermogensaanwasbelasting betalen.

Invloed van vermogensaanwasbelasting op veilige opnamepercentage

Mensen die financieel onafhankelijk zijn, kunnen jaarlijks een bepaald percentage “veilig” van hun vermogen onttrekken om van te leven. Veilig hierbij tussen aanhalingstekens, omdat je nooit 100% zekerheid kunt krijgen.

Voor Nederlanders is dit percentage, ook wel de Safe Withdrawal Rate (SWR) genoemd, volgens mij 3,5%. Zie hier voor mijn uitleg.

De faalkans van je opnamestrategie wordt bepaald door jaren met een dalende beurs. In zo’n jaar moet je mag je vermogen niet opraken, anders heeft je FIRE-strategie gefaald. Wanneer je in dit soort jaren ondanks verlies op je aandelen toch vermogensbelasting verschuldigd bent op basis van een forfait, zoals nu, dan hakt de vermogensbelasting extra in op je SWR.

Zodra er een vermogensaanwasbelasting komt op basis van werkelijk behaald rendement, betaal je geen vermogensbelasting in jaren dat je negatief rendement maakt. Je gemaakte verlies op je aandelen mag je daarnaast aftrekken van winst in opvolgende jaren, zodat dan ook de vermogensbelasting gedrukt wordt. Doordat in jaren met dalende beurs je minder belasting verschuldigd bent dan nu, wordt je faalkans lager en stijgt dus je SWR.

Bovenstaande geldt bij gelijkblijvende belastingopbrengsten voor de overheid. Zoals eerder vermeld stijgt momenteel de belasting over (forfaitaire) rendementen van 30% naar 36%. De belastingopbrengsten voor de overheid zijn dus aan het stijgen. Dat heeft een negatieve invloed op je SWR.

Hoe de stijging van de SWR ten gevolge van de vermogensaanwasbelasting en de daling van de SWR ten gevolge van de oplopende vermogensbelasting kwantitatief door zullen werken op de SWR van 3,5% vind ik op dit moment lastig te zeggen.

SWR houdt overigens geen rekening met opgebouwd pensioen en AOW. Veel Nederlanders hebben dat wel. Met pensioen en/of AOW wordt de impact van stijgende vermogensbelasting kleiner dan wanneer je geen recht zou hebben op AOW of pensioen.

Vermogensbelasting verminderen

De mogelijkheden om via bijvoorbeeld een BV vermogensbelasting te omzeilen worden steeds minder aantrekkelijk doordat de belastingen in box 2 ook aan veranderingen onderhevig zijn. Hier bijvoorbeeld een artikel over beleggen in privé versus beleggen in een BV tegen de achtergrond van deze veranderingen.

Wel is er door de zojuist aangenomen nieuwe pensioenwet meer ruimte om vermogensbelasting te omzeilen via pensioenbeleggen. De maximale jaarruimte stijgt van € 15.317,- naar € 34.550,- en de maximale reserveringsruimte van € 8.085,- naar € 38.000,-. Ik heb hier een aparte blogpost aan gewijd.

Ik ben benieuwd hoe een en ander precies uitwerkt de komende jaren.

Neem jij maatregelen in het licht van de veranderingen in de belastingen?

Actie-maillijst

Ter afsluiting nog iets anders. Ik kwam de afgelopen week deze acties tegen, waarbij je € 125,- bonus kunt krijgen bij Centraal Beheer.

De volgers van mijn zogenaamde actie-maillijst heb ik daar via een e-mail op gewezen. Ik wijd aan dit soort acties over het algemeen geen aparte blogpost.

Je kunt je voor deze maillijst apart inschrijven:

Gelieve een geldig e-mailadres in te voeren
Dat adres is al in gebruik
The security code entered was incorrect
Check je mail inbox (of spambox) om je inschrijving te bevestigen. Geen mail ontvangen? Mogelijk heb je een typefout gemaakt; voer je mailadres nogmaals in.

Hiervoor geldt dat je altijd kunt opzeggen via de link die onderaan elke mail aanwezig is en dat ik je e-mailadres nooit doorgeef aan derden.

Wil jij, net als ruim 14.000 anderen, een e-mail ontvangen zodra er een nieuwe post verschijnt en het FOB huishoudboekje 2024 kado?



Gelieve een geldig e-mailadres in te voeren
Dat adres is al in gebruik
The security code entered was incorrect
Check je mail inbox (of spambox) om je inschrijving te bevestigen. Geen mail ontvangen? Mogelijk heb je een typefout gemaakt; voer je mailadres nogmaals in.


De informatie op deze site is mijn persoonlijke mening, geen beleggingsadvies en je blijft zelf verantwoordelijk bij opvolgen ervan. Let op: beleggen gaat gepaard met risico's, je kunt je inleg (deels) verliezen. Blauw onderstreepte links met   kunnen mij een vergoeding opleveren voor het doorverwijzen. Dit kost jou niets. Reacties kunnen worden gemodereerd of verwijderd.

Schrijf een reactie

42 Reacties

  1. Hai FOB,

    Ik had ook al gecocludeerd dat de verliesrekening een gunstig effect zal hebben op de SWR (vergelijkbaar aan variabele opname strategie).

    Wat mij nog niet duidelijk is hoe er mee wordt omgegaan met onttrekkingen in FIRE fase. Stel je portfolio neemt in een goed beursjaar toe van 500k naar 550k, maar tegelijkertijd neem je 30k daarvan op om te leven. Betaal je dan aanwasbelasting over 50k of 20k?

    Indien het laatste, dan is het een kwestie van veel geld uitgeven in goede jaren 😉

    In de kamerstukken van van Rij vind ik wel wat info over opnemen/storten, maar ik snap het niet helemaal. Jij wel?

    • Volgens mij moet je over je behaalde rendement van 50k belasting betalen, los van hoeveel je daarvan eventueel al
      opgenomen hebt.

  2. Hi Mr FOB,

    U schrijft dat
    “De mogelijkheden om via bijvoorbeeld een BV vermogensbelasting te omzeilen worden steeds minder aantrekkelijk doordat de belastingen in box 2 ook aan veranderingen onderhevig zijn”

    Er is nog een vervolg op de door u genoemde artikel “Beleggen binnen bv of privé” over “‘onbeclaimd’ privévermogen binnen een bv te gaan beleggen.”
    https://financialfocus.abnamro.nl/expertise/beleggen-binnen-bv-of-prive-deel-2

    Echter in deel 1 wordt beschreven en uitgerekend dat:
    “Hoe langer de beleggingshorizon is, hoe lager het rendement waarbij afrekenen tegen 26,9% en verder beleggen privé nog voordeliger uitvalt.”
    https://financialfocus.abnamro.nl/expertise/dga-beleggen-binnen-de-bv-of-prive

    Uitgaande van een 7-8% rendement lijkt na ±10 jaar beleggingshorizon het omslagpunt in het voordeel van een BV bereikt.
    (Weliswaar zijn hierin niet de beheerskosten van de BV opgenomen).

    Het lijkt dat uw uitspraak eerder gebaseerd is op onbeclaimd privévermogen binnen een bv te gaan beleggen dan op beleggen met structureel overtollige winstreserves in de bv.

    mvg

  3. Hoi,

    Ik heb een vraag ik Kann in der artikel niets over vastgoed lesen of ik heb het verkeerd begrepen.

    Hoe zit het met het met de verhuur van een huis als den regeling 2027 in kracht treed?

    Word ik dann dubbele belast op den WOZ waarde en het belasting percentage of alleen het nieuwe percentage?

    Kunt u mij misschien an het volgende voorbeeld inschatten hoeveel belasting ik zou betalen?

    WOZ waarde 390.000€ huurinkomsten 15.000€

    Wat betaling aan belasting volgens dit nieuwe plan?

    Alvast bedankt!

    Mvg,

    Christian

  4. Ik neem zelf geen directe maatregelen n.a.v. de nieuwe regels. Wel is het natuurlijk goed om in de gaten te houden.
    Hopelijk gaan we ooit naar het systeem waarbij de winst op vermogen bij verkoop wordt belast! Elk jaar belasting betalen terwijl het vermogen niet vrij beschikbaar is zit FIRE wel best in de weg.

  5. Ik lees de volgende zin in je artikel: “Zoals ik hierboven aangaf gaat mijn vermogensbelasting wellicht van 1,2% naar 1,9% in de toekomst, oftewel 0,7% omhoog.” De stap van 1,2% naar 1,9% belasting lijkt me geen 0,7% maar 58% meer belasting? Dat gaat aantikken.

  6. Hier geen moedertaalspreker van het Nederlands…

    Beste Mr FOB,

    Ik ben van mening dat de meeste mensen met deze steeds hogere belastingen niet eerder met pensioen kunnen gaan dan de pensioengerechtigde leeftijd van 67+. De meesten zullen op zijn minst parttime moeten werken tot de AOW-leeftijd.

    Deze belastingen geven mij stress en het lijkt erop dat ze het voor de jongere generaties erg moeilijk maken om FI te gebruiken.

    Ik ben zelf van middelbare leeftijd en zuinig, maar ik weet niet hoe ik de belastingen, die mij steeds armer zullen maken, kan blijven betalen.

    Heeft u ooit emigratie overwogen? Zo ja, waarheen? Heeft u vrienden of kennissen die zijn geëmigreerd? En waar? Zijn ze daar tevreden?

    Ik houd de fiscale ontwikkelingen in de gaten en denk erover om hier op een gegeven moment weg te gaan, ook al is het land mooi en de samenleving prettig.

    Wat zou u kiezen tussen uw omgeving en cultuur, of niet meer moeten gaan werken (omdat het moet)?

    Bedankt.

    • Ik maak me niet zo’n zorgen dat FIRE onbereikbaar wordt, zoals ik in de blogpost uitleg.

      Lonneke is geëmigreerd naar Spanje. Dat bevalt haar goed. Ik heb geen emigratieplannen.

  7. Ik begrijp niet helemaal hoe het zit. Kun je verliesjaren aftrekken? Anders betaal je effectief teveel. En hoe berekend men het effectieve rendement van een jaar?

    • Hier is nog geen definitieve duidelijkheid over. Maar ik verwacht dat je verlies in een bepaald jaar gedurende een nog te bepalen periode mag aftrekken van winst in opvolgende jaren. En ik neem aan dat je zelf naar waarheid je rendement moet opgeven in je aangifte, waarbij banken en brokers deze informatie ook zullen moeten terugkoppelen aan de belastingdienst.

  8. Hallo Mr Fob
    Ik lees over vermogensaanwas. Maar hoe zit dat met een 2de huis dat je alleen zelf gebruikt (dus niet verhuurd) en de vermogensaanwas cq vermogensbelasting na 2027 ?

    Mvg
    C. Dancy

    • Een tweede huis valt in box 3. Als je geen huurinkomsten hebt, dan wordt wel nog de waardevermeerdering van de woning belast.

  9. Beste Mr FOB,

    Komende jaren is het kabinet van plan om ook het fictieve box 3 inkomen mee te nemen in de afbouw van de algemene heffingskorting. Dat betekent dat de “korting” op de te betalen VRH (grotendeels) komt te vervallen. De overbruggingswet kost daarnaast in de meeste gevallen een stuk meer dan in 2022. Met een miljoen aandelenvermogen in box 3 betaal je 6k per jaar meer VRH in 2023 dan 2022, dit wordt nog verder verhoogd in 2024.

    Kun je straks de algemene heffingskorting niet meer meetellen, mogelijk gebeurt dit al in 2024/25, dan daalt je “netto” SWR icm de hogere VRH met maar liefst een hele procentpunt! Geen goed vooruitzicht voor iedereen die nu al FIRE is, die komen mogelijk in de problemen.

    • Goed punt dat deze afbouw waarschijnlijk ook op inkomen uit box 3 toegepast gaat worden. Dat werkt overigens ook weer niet 1 op 1 door in verlaging van de SWR, aangezien je in beursjaren met een negatief resultaat hier niet mee te maken krijgt.

  10. Beste Mr FOB,

    Van je SWR moet je alles doen dus ook de belasting betalen. Als je (zoals ik) 100% in aandelen zit dan daalt je SWR straks naar 2,75% zoals je aangeeft. In die situatie komt de vermogensbelasting uit op 2,7%. Heb ik dan niet mijn (vrijwel) volledige SWR nodig om enkel de belasting te mogen betalen?

    • Nee. Je SWR zal naar verwachting iets boven de 2,75% uitkomen. Van de ruim 2,75% SWR is de vermogensaanwasbelasting al af.

    • Deze begrijp ik niet. Van de SWR moet je toch álles betalen, dus ook de VRH?

      Of betekent dat concreet dat als je uitgaat van 2,75% SWR en 2,70% VRH dat je elk jaar 5,45% van je vermogen mag aanspreken om je onkosten en VRH te betalen? Want dan heb ik het altijd verkeers begrepen.

    • Doordat je in slechte beursjaren geen VRH verschuldigd bent is de impact van een hogere VRH op SWR lager dan een-op-een.

    • Maar… daarmee verandert je SWR toch niet? Je moet van je withdrawals alleen meer of minder belasting afdragen en je houdt dus meer of minder over?

      Of, en dat was de kern van mijn vraag: is in jouw berekening de bovengenoemde 2,75% het percentage dat je netto kunt onttrekken nádat he al 2,70% hebt onttrokken om de VRH te voldoen?

    • Die 2,75% is ná aftrek van de vermogensbelasting en alleen als je 100% in aandelen zit en geen rekening houdt met AOW en/of opgebouwd pensioen.

    • Joh… dat is voor mij nieuw. Vanuit die optiek ga ik alles nog eens doorlezen, want ik heb een hoge pet van je op, je komt op me over als iemand die zijn huiswerk goed doet.

      Dit zou wel heel goed nieuws zijn.

    • Best Mr. Fob,

      En toch, volgens mij klopt het niet. Wellicht praten (of typen 😉 ) we langs elkaar heen, maar ik interpreteer jouw reactie als volgt:

      Stel je heb € 1.000.000, volledig belegd in aandelen wereldwijd gespreid, geen AOW en geen pensioen. Dan kun je van dat vermogen elk jaar:

      a) € 27.000 onttrekken voor VRH én additioneel
      b) € 27.500 onttrekken om te spenderen aan persoonlijke uitgaven, levensonderhoud

      En dan kun je dat minimaal 30 jaar volhouden.

      Dat klopt toch niet? Dan onttrek je per saldo jaarlijks toch 5,45% en dat is toch veel te veel?

      (Excuus als je me lastig vindt, ik heb veel waardering voor het werk dat je doet aan de site en de hulp die je iedereen biedt. Maar ik wil graag begrijpen waar het nu mis gaat.)

    • Ik vermoed dat ik sowieso geen gelijk heb, maar ben nog bezig uit te zoeken hoe het nou precies zit.

    • Ik heb de post aangepast naar mijn laatste inzichten, zie paragraaf “Invloed van vermogensaanwasbelasting op veilige opnamepercentage”.

      De wisselwerking tussen vermogens(aanwas)belasting en SWR vind ik overigens een complex iets. Het maakt daarbij uit of je werkt met een zogenaamde statische SWR (wat ik tot nu toe heb gedaan en in de post ook doe) of een dynamische SWR (zoals aanbevolen wordt door Tulip-Stefan, die goed thuis lijkt te zijn in deze materie). Zie deze thread voor meer uitleg.

  11. Je aanname over Swr met het nieuwe stelsel waarbij daadwerkelijk rendement wordt belast is onjuist.

    Bij de huidige regeling (forfait ipv echt rendement) betaal je ook een aanzienlijke belasting terwijl de beurs daalt. Je totale vermogen daalt dan ook, wat de impact van de forfaitaire belastingheffing dempt. Vandaar ook dat je voor deze situatie ongeveer de helft van het belastingpercentage van de SWR kunt halen. Maar het hakt er nog steeds behoorlijk in.

    Bij een belastingstelsel waarbij de gerealiseerde winst wordt belast zou je in jaren van verlies geen belasting hoeven betalen. Van de simulatie resultaten waar de SWR faalt komt het overgrote deel door een dalende beurs. Omdat juist in deze jaren de belasting lager wordt, kun je de SWR juist verhogen als het behaalde rendement wordt belast (tov huidige forfaitaire regeling).

    Je hoeft dan immers geen forse belastingaanslag meer te betalen terwijl je vermogen flink is afgenomen.

  12. Ik heb privé geld geleend van mijn bedrijf. Dat geld heb ik gebruikt en de schuld betaal ik nu heel langzaam af tegen een hoge rente. De schuld mag ik aftrekken van mijn vermogen, en zo verlaag ik de vermogensbelasting extreem veel (het gaat ook om grote bedragen aan vermogen en lening).

    • Hoe ziet zo’n sommetje eruit? VPB en dividendbelasting over de rente moeten dan wel lager blijven dan je vermogensbelasting om dit rendabel te laten zijn, toch?

  13. De SWR of 4% regel (in de US) heeft als uitgangspunt dat je vermogen met 97% zekerheid (3 sigma) niet op nul uitkomt na 30 jaar. Dat is een van de vele misverstanden erover, het gaat er niet vanuit dat je vermogen in tact wordt gehouden. Ik heb er al eens eerder over geschreven: https://groeigeld.blogspot.com/2020/01/drie-misverstanden-over-de-4-regel.html

    Zelf heb ik nog niets gedaan om de nieuwe belastingen te corrigeren. Pensioenbeleggen levert voor ons weinig op, plus het zit vast tot je pensioenleeftijd. Misschien dat ik alsnog een klein potje ermee maak, maar zeker niet ter vervanging van beleggingen. Het enige wat er voor ons op zit is meer inleggen of minder uitgeven.

  14. Dank voor je artikel!

    Wat ik nog steeds niet helemaal duidelijk heb is of het gaat om daadwerkelijk gemaakt rendement (dus bij verkoop van eerder gekochte aandelen) of fictief papieren rendement. En bij fictief rendement (jaarlijkst afgerekend neem ik aan) hoe dan wordt omgegaan met verliezen (e.g. wat betaal ik totaal aan vermogensbelasting als mijn portefeuille van 100k stijgt met 10k in jaar 1, en in jaar 2 weer met 10k daalt naar 100k).

    • Verliezen kun je volgens de plannen zoals die er nu liggen gedurende een nog nader te bepalen termijn verrekenen met winsten in opvolgende jaren.

  15. Ik vraag me met die SWR altijd al, hoeveel geld heb je dan in principe nog over op, zeg, je 85/90e? Alles? Bijna niets? De helft waarmee je FIRE bent gegaan? Waar reken(en) jij/jullie mee?

    • Vrijwel altijd hou je veel meer over op zo’n leeftijd dan wat je had op het moment dat je stopte met werken. SWR is bedoeld om nog geld over te houden in de slechtst mogelijke scenario’s, vandaar de S van Safe. Meestal tref je die niet en hou je dus veel meer over.

    • Maar dan kun je dus in principe (veel) eerder stoppen met werken als je rekent dat het op die leeftijd (zo goed als) op mag zijn, toch?

      Weet je of er daar ook calculators voor zijn?

      Geen kinderen hier, dus in principe hoeven we niks over te houden. Meer geld hebben dan toen we stopten met werken is dan ook onzinnig in ons geval. Ik ben wel benieuwd wat jullie visie daar op is (ik dacht dat jullie ook geen kinderen hadden?).

    • Om een langere periode te overbruggen heb je renderende beleggingen nodig om geen heel grote sommen geld te hoeven hebben zodra je stopt. Maar renderende beleggingen kunnen ook tussentijds flink in waarde dalen. Vandaar de SWR. Mikken op dat het op mag zijn over bijvoorbeeld 40 jaar is daarom erg lastig. Als je kortere tijden wilt overbruggen kun je meer in spaargeld gaan zitten en dan je jaarlijkse benodigde uitgaven vermenigvuldigen met het aantal jaren dat je wilt overbruggen.

    • Dag Tamara,

      Hierbij een link naar de dutchfirecalc. Hier kan je zelf uitrekenen welk bedrag je waarschijnlijk overhoud na x jaar.
      In de berekeningen wordt er tevens rekening gehouden met je AOW en eventueel aanvullende pensioen.
      Daarnaast is er een schatting van de calculator waarbij er wordt aangegeven hoe je vermogen het zal doen in de zwaarste beurs omstandigheden die er ooit geweest zjin (1929):

      https://www.dutchfirecalc.nl/

  16. De belasting op spaargeld blijft natuurlijk niet laag, het huidige tarief is bepaald bij een zeer laag rentepercentage. Inmiddels zijn er al deposito’s voor 1 jaar vast rond de 3.5%. Ik ben voorzichtig met langere deposito’s afsluiten omdat ik niet weet wat er allemaal gaat gebeuren – de fiscus kan zomaar anders besluiten. Tevens ben ik dan de “Sjaak” met een langjarige deposito als de belasting op spaartegoeden hoger worden.