Duurzame ETF’s: wat zijn de beste fondsen?


Duurzaam beleggen: wat zijn de beste fondsen? Lees het hier.

Diverse lezers hebben me gevraagd een post te schrijven over duurzaam beleggen in indexfondsen of ETF’s. Waar moet je op letten bij het kiezen van een duurzame ETF? Welke zijn de beste duurzame ETF’s?

Inleiding

Beleggen in aandelen is tot op heden een uitstekende manier gebleken om op de lange termijn rendement op vermogen te behalen. Wereldwijde spreiding, zo laag mogelijke kosten en eenvoud zijn daarbij cruciaal om maximaal rendement met minimaal risico te behalen. Indexfondsen, ook wel ETF’s of trackers genoemd, bieden deze mogelijkheid. Zie Beleggen voor beginners voor uitleg en tips.

Duurzaam beleggen is hierbij sterk in opkomst. Met name millennials willen duurzaam beleggen, in tegenstelling tot de wat oudere beleggers. Als voorbeeld de VS: De wat oudere beleggers bezitten daar nu nog ongeveer 70% van het vrij beschikbare vermogen. Maar de komende decennia vererven zij dit, ter waarde van ongeveer $30 biljoen, aan met name de huidige millennials. Dit is een van de grootste verschuivingen van vermogen in de historie.

Waar moet je nu op letten bij duurzaam beleggen via ETF’s?

Duurzame ETF’s: categorieën

Binnen de duurzame ETF’s heb je verschillende categorieën. Je hebt de zogenaamde ESG fondsen, de SRI fondsen en het impact beleggen.

Duurzaam beleggen met behulp van ESG criteria

Wat zijn ESG criteria?

ESG criteria zijn normen voor de bedrijfsvoering op het gebied van milieu (E = Environment), maatschappij (S = Social) en bestuur (G = Governance) die beleggers kunnen gebruiken om potentiële beleggingen te screenen. De belangrijkste doelstelling van een ESG evaluatie is de invloed van ESG criteria op de financiële prestaties te bepalen. De invloed op duurzaamheid staat niet voorop.

Verschillen tussen ESG ETF’s

Wanneer twee ETF’s beide de term ESG in hun naam hebben staan, dan wil dat niet zeggen dat ze samengesteld zijn aan de hand van dezelfde ESG criteria. Een kritische houding is hier mijns inziens op zijn plaats.

Er is momenteel een zeer grote marketingmachine aan het werk in de duurzame hoek van de financiële industrie. In de VS kosten gewone, niet-ESG ETF’s tegenwoordig al vaak niet meer dan rond de 0.02% aan lopende kosten per jaar (0% komt zelfs voor). De ESG alternatieven worden vaak tegen grofweg 10x hogere tarieven in de markt gezet.

In Nederland zijn de meeste gewone ETF’s nog niet tegen dergelijke lage tarieven aan te houden (hoewel er bewegingen in die richting zijn). De verschillen in kosten tussen ESG en niet-ESG ETF’s zijn hier dan ook meestal veel kleiner.

ESG rating agencies

Allereerst zijn er diverse bedrijven die ESG criteria en ESG indices opstellen, welke de ETF’s vervolgens volgen. Deze bedrijven worden in het Engels ESG rating agencies genoemd. De ESG criteria die gehanteerd worden verschillen per ESG rating agency, waarbij commerciële belangen van de agency en het beoordeelde fonds een rol kunnen spelen. Dit recente onderzoek naar de ESG rating agencies gaat hier dieper op in.

Een ander recent onderzoek hekelt het gebrek aan convergentie en de (soms) beroerde transparantie van ESG-beoordelingen en ranglijsten.

NRC schreef onlangs: Waar traditionele kredietbeoordelaars als S&P en Moody het voor 90 procent eens zijn over bedrijven die zij allebei beoordelen, is dat bij de groene meetlatten van MSCI en Sustainalytics slechts 30 procent. Anders gezegd: waar MSCI een bedrijf een hoge ESG-score toekent, kan datzelfde bedrijf bij Sustainalytics ver onder het gemiddelde scoren. Grote bedrijven scoren daarnaast vaak hoger op ESG-gebied dan kleinere, puur omdat ze de capaciteit hebben om beter te rapporteren.

Deze website houdt zich bezig met het rangschikken van de ESG rating agencies zelf.

ESG indices

De ESG rating agencies maken de indices welke de ETF’s volgen. Naast het feit dat er diverse ESG rating agencies bestaan, heeft elk van deze ESG rating agencies zelf vrijwel altijd een reeks verschillende ESG indices in de aanbieding aan fondshuizen om uit te kiezen. Een van de bekendste rating agencies MSCI heeft al ruim 1.000 (!) ESG indices beschikbaar, zie hier.

Daardoor is het buitengewoon lastig ESG ETF’s onderling te vergelijken.

ESG selectie principe

Een ESG indexfonds maakt veelal een selectie van bedrijven die, per sector, het beste scoren op ESG criteria. Het kan goed voorkomen dat bedrijven in de selectie komen die goed scoren op S en G maar niet op E. Daarnaast selecteren de meeste ESG fondsen de meest duurzame bedrijven per sector en sluiten dus geen sectoren uit. Dat is de reden dat je nog steeds olie-/gasbedrijven in ESG ETF’s tegenkomt.

Met het oog op impact op duurzaamheid zou je ESG criteria kunnen zien als een milde vorm van screening.

Duurzaam beleggen met behulp van SRI criteria

Wat zijn SRI criteria? SRI staat voor Socially Responsible Investing, oftewel maatschappelijk verantwoord beleggen. Dat gaat een stap verder dan ESG door beleggingen actief te elimineren of te selecteren op basis van specifieke ethische richtlijnen. De gehanteerde SRI criteria kunnen enorm verschillen per fonds.

Duurzaam beleggen via impact beleggen

Bij impact beleggen staat een positieve impact van de belegging boven een positief beleggingsresultaat. Beleggen in een non-profit organisatie die zich toelegt op onderzoek en ontwikkeling van schone energie, ongeacht of succes is gegarandeerd, is hiervan een voorbeeld. Het voldoen aan de UN sustainable development goals wordt bij impact beleggen ook wel eens als selectiecriterium gebruikt.

Hoe heb je de meeste impact op verduurzaming?

Als je met je beleggingen in indexfondsen bij wilt dragen aan verduurzaming van de wereld, dan zijn er simpel gesteld 2 routes:

  1. Je belegt in duurzame indexfondsen
  2. Je belegt in gewone indexfondsen en zet rendement uit je beleggingen in om buiten je beleggingen om duurzame doelen te financieren.

Prestaties duurzame fondsen

Er lijkt niet echt consensus te bestaan over het feit of duurzame fondsen beter of slechter presteren dan niet-duurzame fondsen. Als voorbeeld: dit onderzoek suggereert beter, dit onderzoek en dit onderzoek suggereren slechter. Vanguard, een van de grootste en beste fondshuizen ter wereld, bevestigt dit gemengde beeld in deze recente publicatie.

Dit onderzoek laat daarnaast zien dat impact beleggen, wat zoals gezegd een voorbeeld is van duurzaam beleggen, meestal niet de meest efficiënte manier is om positieve impact te hebben met je geld. Je kunt volgens dat onderzoek je impact op duurzame doelen significant verhogen door te switchen van impact beleggen naar gewoon beleggen met als doel te doneren aan goede doelen of door nu al direct je geld te doneren aan goede doelen.

Kortom, het is bij beleggen in ETF’s belangrijk te beseffen dat de prestaties van duurzame ETF’s wezenlijk kunnen verschillen van niet duurzame, conventionele ETF’s.

Kiezen voor duurzame of niet duurzame ETF’s

Het is heel persoonlijk welke keuze het beste bij jou past. Indien je bijvoorbeeld op morele gronden simpelweg niet wilt beleggen in bedrijven welke niet duurzaam opereren, dan zal je keuze vallen op duurzame ETF’s.

Ik beleg zelf in een drietal duurzame Northern Trust ESG fondsen via ABN AMRO Zelf Beleggen Basis. Dat is een van de goedkoopste manieren om in Nederland wereldwijd gespreid te beleggen via een paar uitstekende indexfondsen. Zie de volgende post voor uitleg en een handig tooltje om je inleg per Northern Trust fonds mee te bepalen:

ABN AMRO beleggen uitleg & tooltje

Een deel van de opbrengsten van mijn beleggingen gebruik daarnaast ik om duurzame of sociale initiatieven te steunen zonder dat financieel gewin daarbij voor mij een rol speelt. Ik doe dit bijvoorbeeld via LendahandOneplanetcrowd, het Wereldnatuurfonds, KIVA en Amnesty International. Als je bij Lendahand voor de eerste keer minimaal €50 inlegt en de code WDYH-799X-HPHF invoert bij het afrekenen van de investering, krijgen jij en ik ieder €25.

Ik leef daarnaast op een aantal fronten bewust duurzaam, bijvoorbeeld door weinig en rustig auto te rijden, kleren pas te vervangen zodra ze versleten zijn en energie te gebruiken van een duurzame aanbieder.

Duurzaam beleggen: welke fondsen kiezen?

Bij het kiezen van een duurzame ETF is het primair van belang dat je voor jezelf nagaat welke industrieën of sectoren je uit wilt sluiten. Hoe meer industrieën je uitsluit, des te duurzamer je profiel wordt. En des te meer de financiële prestaties van je fonds waarschijnlijk afwijken van een wereldwijd gespreid beleggende ETF zonder specifieke focus op alleen duurzame bedrijven.

Vrijwel alle duurzame ETF’s sluiten om te beginnen de tabaks-, controversiële wapens-, seks- en gokindustrie uit, evenals bedrijven welke grove schendingen van de mensenrechten hebben begaan in de afgelopen jaren. De lichter screenende ESG fondsen sluiten de olie-industrie meestal nog niet uit.

Ik hanteer normaliter 6 criteria waaraan een ETF moet voldoen om als goed door mezelf beoordeeld te worden, zie Indexfondsen kiezen: 6 punten om op te letten. Een van deze criteria is dat een fonds voldoende omvang moet hebben. Dat maakt het efficiënter en daardoor goedkoper. Ook is het daardoor gemakkelijker te verhandelen (meer “liquide”), waardoor de spread tijdens aan- en verkoop lager is. En ook maakt dat de kans op een stabiel voortbestaan van het fonds groter.

Omdat veel duurzame ETF’s nog maar relatief kort bestaan, zijn ze regelmatig nog erg klein. Ik beperk me hier daarom tot een paar suggesties om wereldwijd gespreid te beleggen via duurzame ETF’s, waarbij ik let op 5 van de 6 punten, maar geen acht sla op de omvang van de ETF. Ik verwacht overigens een sterke groei van deze fondsen en zie daarom geen significant risico in de nu nog beperkte omvang.

Ontwikkelde en opkomende markten

Ik geef een opsplitsing van duurzame ETF’s welke een index volgen voor de ontwikkelde markten (MSCI of FTSE World Index) en voor opkomende markten (MSCI Emerging Markets). Duurzame ETF’s zijn namelijk vrijwel allemaal opgesplitst in deze geografische onderverdeling (in tegenstelling tot mijn niet duurzame ETF VWRL).

In de MSCI of FTSE World Index zitten geen opkomende landen (emerging markets), zoals China. Als je wereldwijd gespreid wilt beleggen heb je in je portefeuille ongeveer 88% van een duurzame ETF ontwikkelde markten en ongeveer 12% van een duurzame ETF opkomende markten nodig. Deze percentages kunnen wisselen in de loop van de tijd.

Ik geef ook aan welk percentage van de bedrijven uit de niet duurzame moederindex door de ETF uitgesloten is, zodat je een idee hebt van de afwijking van de ETF ten opzichte van de niet duurzame moederindex.

De onderstaande overzichten gaan van ETF’s die weinig bedrijven uitsluiten naar ETF’s die de meeste bedrijven uitsluiten. Je zou het percentage uitgesloten bedrijven als relatief eenvoudige indicatie voor de duurzaamheid kunnen hanteren. De overzichten zijn niet uitputtend, maar een poging een aantal goede opties te tonen.

Duurzame ETF’s ontwikkelde markten

FondsnaamISIN codeUitgesloten bedrijven
Northern Trust Wereld Custom ESG Equity Index UCITS FGR FundNL00112253052%
ACTIAM Verantwoord Index Aandelenfonds WereldNL00113093494%
iShares MSCI World ESG Screened UCITS ETFIE00BFNM3J756%
Vanguard SRI Global Stock FundIE00B54FFW2017%
Vanguard SRI FTSE Developed World II Common Contractual FundIE00BDZCQ03318%
iShares MSCI World ESG Enhanced UCITS ETFIE00BHZPJ56920%
Lyxor MSCI World ESG Trend Leaders (DR) UCITS ETFLU179211777948%
Xtrackers ESG MSCI World UCITS ETFIE00BZ02LR4461%
UBS ETF MSCI World Socially Responsible UCITS ETFLU062945974375%
Amundi Index MSCI World SRI – UCITS ETFLU186113438276%
iShares MSCI World SRI UCITS ETFIE00BYX2JD6976%

Duurzame ETF’s opkomende markten

FondsnaamISIN codeUitgesloten bedrijven
Northern Trust Emerging Markets Custom ESG Equity Index UCITS FGR FundNL001151542414%
ACTIAM Verantwoord Index Aandelenfonds Opkomende LandenNL001187263533%
iShares MSCI EM IMI ESG Screened UCITS ETFIE00BFNM3P3646%
Amundi Index MSCI Emerging Markets SRI UCITS ETFLU186113896185%
UBS ETF MSCI Emerging Markets Socially Responsible UCITS ETFLU104831389185%
iShares Sustainable MSCI Emerging Markets SRI UCITS ETFIE00BYVJRP7885%

Meer informatie over een fonds

Indien je googelt op de ISIN code uit bovenstaande overzichten in combinatie met het woord “factsheet”, vind je meestal direct een overzicht van de karakteristieken van het fonds.

Hier kun je tevens een excel downloaden met meer gegevens over de genoemde ETF’s.

Kosten van de indexfondsen

Doordat de fondsen zo verschillend van samenstelling zijn, heeft vergelijken op kosten niet zo heel veel zin. Het gaat uiteindelijk om de prestaties na aftrek van alle kosten. Deze worden sterk beïnvloed door de samenstelling van de ETF’s.

Desalniettemin geldt voor alle genoemde ETF’s dat ze relatief lage kosten hebben. De Northern Trust fondsen, de Actiam fondsen en het Vanguard SRI FTSE Developed World II Common Contractual Fund hebben daarnaast het minste last van dividendlekkage doordat ze een speciale fiscale status hebben.

Verkrijgbaarheid duurzame ETF’s

De genoemde duurzame ETF’s zijn bijvoorbeeld verkrijgbaar via de grotere Nederlandse brokers (DEGIRO, Lynx en Binck) of banken. Geen van de brokers of banken biedt alle genoemde fondsen aan. Een paar opmerkingen hierbij:

Meesman en de banken

De Northern Trust fondsen kun je aanhouden via Meesman en via de grootbanken (ING, Rabobank, ABNAMRO). Bij beleggen via een grootbank dien je een betaalrekening aan te houden bij die bank.

Het is voor een belegd vermogen tot €266.000 het goedkoopste om via ABN AMRO Zelf Beleggen Basis de Northern Trust fondsen aan te houden. Dat doe ik zelf ook. Als je maandelijks in wilt leggen, kun je je inleg volledig automatiseren, zodat je er geen omkijken naar hebt.

De andere fondsen dan de Northern Trust fondsen kun je meestal goedkoper via een broker dan via een bank aanhouden. Ook bieden de banken niet alle andere fondsen aan.

DEGIRO

Vrijwel alle bovengenoemde duurzame ETF’s worden aangeboden door DEGIRO, behalve de Northern Trust ETF’s en de Vanguard fondsen. DEGIRO hanteert geen service fee (behalve voor de Actiam fondsen: 0.2% per jaar) en is daardoor vaak de goedkoopste partij om de fondsen aan te houden. Zie Beleggen voor beginners voor een uitleg met plaatjes hoe je een fonds aan kunt schaffen via DEGIRO.

Lynx

Ook Lynx biedt vrijwel alle bovengenoemde duurzame ETF’s aan, behalve de Northern Trust ETF’s en naar ik vermoed de Vanguard ETF’s (dat laatste kan ik niet checken want ik heb daar geen account). Lynx hanteert een platform fee van €5 per maand, waarbij de eerste 3 maanden gratis zijn. Ook mag je je transactiekosten die je in een maand hebt aftrekken van de platform fee. Deze fee hoef je overigens niet te betalen als je meer dan €100.000 aan beleggingen aanhoudt via Lynx.

Binck

Bij mijn weten kun je via Binck Fundcoach, indien je maandelijks inlegt, de Actiam fondsen het goedkoopst aanhouden (0.18% service fee per jaar). Dit is net iets goedkoper dan de 0.2% die DEGIRO rekent. Bij een belegd vermogen boven de €100.000 is Lynx goedkoper, omdat daar dan geen platform fee meer geldt.

Via Binck Fundcoach is het Vanguard SRI Global Stock Fund ook te verkrijgen. Een aantal van de andere genoemde fondsen is niet verkrijgbaar via Fundcoach, zie hier voor een fondsenoverzicht.

Binck Green heeft een breder aanbod dan Binck Fundcoach, maar hanteert een service fee van €36 + 0.12% over het belegde vermogen per jaar.

Brand New Day

Tot slot is het Vanguard SRI FTSE Developed World II Common Contractual Fund te verkrijgen via Brand New Day.

Veelgestelde vragen

Hoe kun je het beste beleggen in een goede, duurzame ETF?

Ik beleg zelf via ABN AMRO ZBB volledig automatisch wereldwijd gespreid in goede, duurzame indexfondsen van Northern Trust. Dat is een van de goedkoopste en degelijke manieren in Nederland.

Welke categorieën duurzame ETF’s zijn er?

Binnen de duurzame ETF’s heb je verschillende categorieën. Je hebt de zogenaamde ESG fondsen, de SRI fondsen en het impact beleggen. Zie hier voor uitleg.

Wat zijn de beste duurzame ETF’s?

Dat wisselt per duurzaamheid-categorie. Zie hier voor de beste ETF’s per duurzaamheid-categorie.

Hoe sta jij tegenover duurzaam beleggen? Welke duurzame fondsen houd jij eventueel aan?

Wil jij het FOB huishoudboekje 2021 kado? En een e-mail ontvangen zodra er een nieuwe post verschijnt? Ik stuur geen spam, opzeggen kan altijd en ik geef je e-mailadres nooit door aan derden.

12712 andere abonnees houden je gezelschap!

Gelieve een geldig e-mailadres in te voeren
Dat mailadres is al ingeschreven
The security code entered was incorrect
Check je mail inbox (of spambox) om je inschrijving te bevestigen. Geen mail ontvangen? Mogelijk heb je een typefout gemaakt; voer je mailadres nogmaals in.
Ik kom ook financieel interessante acties en aanbiedingen tegen waar ik op dat moment geen blogpost over schrijf. Ik kan je daar dan wel op wijzen via een mailtje. Je kunt je hiervoor apart inschrijven:
Gelieve een geldig e-mailadres in te voeren
Dat adres is al in gebruik
The security code entered was incorrect
Check je mail inbox (of spambox) om je inschrijving te bevestigen. Geen mail ontvangen? Mogelijk heb je een typefout gemaakt; voer je mailadres nogmaals in.

Ik ben geen professioneel adviseur. Je blijft zelf verantwoordelijk voor enige schade geleden door opvolgen van advies of navolgen van informatie op deze site. Informatie kan achterhaald zijn, check altijd zelf of ze nog actueel is. De informatie op deze site is mijn persoonlijke mening, geen beleggingsadvies en louter informatief en educatief bedoeld. Let op: Beleggen gaat gepaard met risico's, je kunt je inleg (deels) verliezen. Zie ook de disclaimer. Soms krijg ik een vergoeding als je een transactie doet via een blauwe link op deze site. Dit kost jou niets. Reacties kunnen worden gemodereerd of verwijderd.

Auteur: Mr FOB


Een reactie plaatsen

Leuk als je reageert! Reacties met als doel iets te leren van anderen of om anderen te helpen, nadat je het hele artikel en alle andere reacties gelezen hebt, zien we hier het liefst! Je reactie wordt goedgekeurd en verwerkt volgens mijn privacybeleid. Door je reactie te versturen ga je hiermee akkoord.

47 gedachten over “Duurzame ETF’s: wat zijn de beste fondsen?

  • Karin

    Bedankt voor dit interessetante artikel, vooral de percentages met uitgesloten bedrijven was een manier waarop ik zelf er nog niet naar gekeken had. Ik ben benieuwd hoe je aan deze percentages gekomen bent. Is dit iets wat je zelf uitrekent? Ik kan het namelijk niet op de factsheet van de etf terugvinden.

    Bedankt alvast en ik blijf je volgen!

    • Mr FOB Bericht auteur

      In de factsheet vind je de aantallen bedrijven die opgenomen zijn. Wanneer je die deelt op het aantal in de niet duurzame moederindex heb je het percentage meegenomen bedrijven.

  • Romee Hoeksma

    Hi,

    Heel informatief! Ik ben erg blij met dit overzicht.

    Zelf neig ik enorm naar het impact beleggen, tot nu toe heb ik slechts 1 impact beleggen fund gevonden, ACTIAM Impact Wereld Aandelenfonds. Als ik het goed begrijp zijn de ETF’s die je hierboven hebt genoemd duurzame ETF’s, maar heb je ook toevallig een idee waar ik ETF’s kan vinden die onder ‘impact beleggen’ vallen? Bijvoorbeeld een goede bron?

  • Dekker

    Bedankt weer voor dit interessante artikel.
    Ik beleg momenteel in een niet duurzaam fonds en een niet duurzame obligatie.

    Ik wil ook een klein gedeelte van mijn vermogen beleggen in een duurzaam fonds.
    Ik wil voor deze gaan, deze komt voor in de genoemde lijst.

    ACTIAM Verantwoord Index Aandelenfonds Wereld NL0011309349

    Sluit een klein gedeelte van bedrijven uit, nog steeds een ruime spreiding, maar is toch nog verantwoord.

    Nou wil ik ook graag een duurzame obligatie kiezen om weer mijn 70/30 te behalen. Kun je hier een voorbeeld van geven?

    Tot slot de vraag: ik lees veel over het verwacht beter presteren van duurzame beleggingen, omdat hier momenteel veel aandacht aan wordt besteed. Daarnaast is de kans dat niet duurzame beleggingen kunnen dalen in rendement. Hoe ziet u dit?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Over het al dan niet beter presteren van duurzame fondsen t.o.v. niet duurzame fondsen bestaat nog geen consensus, zoals ik in de post beschrijf. Ik heb geen idee hoe dit in de toekomst al dan niet zal wijzigen.

      Ik beleg uitsluitend in staatsobligaties en zie geen meerwaarde in bedrijfsobligaties, zie Beleggen in obligaties. Lijkt me lastig om op landen een al dan niet duurzaam label op te plakken…
      Ik doe ook wat aan duurzame leningen via bijvoorbeeld Lendahand. Maar daar zit meer risico in dan in statsobligaties. Dat doe ik dan ook meer om goede doelen te steunen dan om stabiliteit in mijn portefeuille te bouwen. Ik doe dat met een heel klein deel van mijn vermogen.

  • Tom

    Hallo Mr. Fob,

    Klopt het dat DeGiro inmiddels kosten in rekening brengt voor het aanschaffen van een Vanguard FTSE All-World UCITS ETF? Bij het instellen van een nieuwe transactie moet ik opeens kosten betalen aan DeGiro, zo lijkt het.

    Groeten,
    Tom

    • Mr FOB Bericht auteur

      Volgens mij zit het fonds nog gewoon in de DeGiro kernselectie, waardoor je er zonder transactiekosten in kunt handelen. Valt je transactie binnen de voorwaarden voor gratis handelen in fondsen uit de kernselectie (zie hier voor een post aandachtspunten bij handelen in fondsen uit de kernselectie)?

    • Mr FOB Bericht auteur

      Ik vind persoonlijk een fonds met 0.9% lopende kosten niet zo aantrekkelijk, die kosten vind ik hoog. Ik kan in de Essentiële Beleggersinformatie niet zo goed zien waar precies in belegd wordt en wat de beleggingscriteria zijn. Daar kan ik dus lastig iets over zeggen.

    • Sybje

      Persoonlijk vind ik het bijzonder dat het veel over duurzaam gaat, maar dat iedereen vooral winst wil maken.

      Wanneer leren we nou, dat die dingen slecht samengaan. Enorm goedkope eieren? Die zijn niet duurzaam. Goedkope chocolade? Zeer waarschijnlijk kinderarbeid op de plantages. (lees het boek over Tony chocolony).

      Goedkope aandelen en lage kosten? Waarschijnlijk omdat je in dingen investeert die al bestaan, zoals fossiele brandstoffen en relatief gemakkelijk winst opleveren.

      Wij als consument moeten onze verantwoordelijkheid nemen en gaan voor duurzaam. Dan verdienen we wat minder, omdat het percentage van de kosten iets hoger ligt..

      De duurzame markt heeft de toekomst. Juist daar verwacht ik dat aandelen en bedrijven gaan groeien. Zelf beleg ik via Asn in duurzame aandelen.

      https://www.asnbank.nl/beleggen/beleggingsrekening/beleggingsfondsen.html