Er waait een nieuwe wind door box 3. Vanaf 2028 is het kabinet voornemens het huidige systeem van fictieve rendementen in te ruilen voor een belasting op basis van wat je daadwerkelijk verdient met je vermogen. Het heeft voor beleggers in aandelen in eerste instantie een enorm negatieve impact op het opbouwen van vermogen. Maar vanaf op zijn vroegst 2029 zou de impact juist positief kunnen worden.
Vermogensaanwas of vermogenswinst
De transitie verloopt wellicht in twee fasen. In eerste instantie (gepland voor 2028) krijgen we te maken met een vermogensaanwasbelasting. Dit betekent dat je jaarlijks afrekent over de waardestijging van je aandelen, ook als je deze nog niet hebt verkocht. Op zijn vroegst vanaf 2029 zou de overstap naar een vermogenswinstbelasting volgen; in dat scenario betaal je pas belasting op het moment dat je de winst verzilvert door verkoop.
Hoewel de details nog niet in beton gegoten zijn, is de vraag voor beleggers: wat doet dit met je route naar financiële onafhankelijkheid (FIRE)?
De huidige vermogensbelasting (tot 2028)
Op dit moment werkt de fiscus nog met de tegenbewijsregeling. Je kiest tussen belasting over een forfaitair rendement of je werkelijke winst. Voor beleggingen rekent de staat nu met een forfait van 6,00%. Met een tarief van 36% komt dit neer op een belastingdruk van 2,16% over je vermogen boven de vrijstelling van €59.357.
Over spaargeld wordt gerekend met een veel lager forfaitair rendement.
Benieuwd naar jouw huidige cijfers? Zie Vermogensbelasting 2026 voor een tool waarmee je je eigen belastingdruk kunt berekenen.
Wees trouwens alert: je loopt als belegger serieuze risico’s door de overgang van het huidige naar het nieuwe stelsel. Zie Vermogensbelasting 2026-2028: serieuze risico’s.
De nieuwe rekensom vanaf 2028
In het voorgestelde stelsel wordt het werkelijke rendement de norm. Je gaat al bij een veel lager vermogen vermogensbelasting betalen. Er geldt een vrijstelling op de winst van €1.800, waarna het tarief van 36% intreedt. Dit betekent, uitgaande van een historisch beursrendement van 9% dat je al vermogensbelasting gaat betalen bij een belegd vermogen vanaf €20.000. Een ander cruciaal verschil: verliezen zijn verrekenbaar met toekomstige winsten.
De impact op je rendement: stel, je behaalt met een wereldwijd gespreide index (zoals de MSCI ACWI index) een historisch gemiddelde van 9%.
Tip: gebruik de gloednieuwe FOB vergelijker voor indexfondsen, ETF’s en brokers om te zien waar je het voordeligst in zo’n indexfonds kunt beleggen.
- Nu: Je betaalt 2,16% belasting. Netto rendement: 6,84%.
- Vanaf 2028: 36% belasting over die 9% winst betekent een druk van 3,24%. Netto rendement: 5,76%.
Dit lijkt een klein verschil, maar door het wegvallen van het rendement-op-rendement effect over de reeds afgedragen belasting, is de schade op de lange termijn enorm.
Volgens een recente deep dive kan het eindkapitaal in het nieuwe stelsel tot wel een factor 3,5 lager uitvallen dan onder het huidige regime.
Langer doorwerken voor FIRE?
De cijfers liegen niet: de opbouwfase wordt zwaarder onder het nieuwe belastingstelsel. Uit de deep dive berekeningen blijkt dat een gemiddelde FIRE-aspirant rekening moet houden met een verlenging van de opbouwfase met bijna 4 jaar. Dat is fors, maar het maakt financiële vrijheid zeker niet onmogelijk.
De paradox: minder kapitaal, maar meer veiligheid?
Interessant genoeg pakt het nieuwe stelsel gunstig uit voor het sequence of returns risk. Dit is het gevaar dat een beurscrash vlak na je pensioen je portfolio decimeert. Omdat je in het nieuwe stelsel bij verlies geen belasting betaalt én dit verlies mag verrekenen met latere winstjaren, fungeert de overheid als een soort schokdemper tijdens slechte beursjaren. Hierdoor daalt de faalkans van je portfolio.
Dat compenseert deels de daling van de SWR (Safe Withdrawal rate, oftewel hoeveel geld kun je veilig aan je vermogen onttrekken per jaar gedurende je financiële onafhankelijkheid zonder blut te raken) door het lagere te verwachten eindkapitaal.
De SWR voor een 80% aandelen- en 20% spaargeld/obligaties-portfolio over 30 jaar zou binnen de aannames van de deep dive dalen van ±3,3% naar ±3,0%.
Vermogenswinstbelasting 2029
Het potentieel echt goede nieuws gloort aan de horizon vanaf 2029. Als we daadwerkelijk overgaan op een vermogenswinstbelasting (belasten bij verkoop), wordt de situatie vergelijkbaar met of zelfs beter dan de huidige relatief gunstige box 2-constructies en veel beter dan de vermogensaanwasbelasting.
Het rendement-op-rendement effect gaat bij de vermogenswinstbelasting weer volledig in jouw voordeel werken, in tegenstelling tot bij de vermogensaanwasbelasting.
In box 2 heb je nu al een vermogenswinstbelasting (je betaalt pas bij realisatie van die winst), je mag verliezen verrekenen en die belastingdruk is minimaal ongeveer 39%. Daarvoor gelden wel wat details zoals het aanhouden van effecten die je op kostprijs mag waarderen, maar dat voert voor deze blogpost wat mij betreft te ver.
Als we in box 3 straks ook pas gaan betalen bij de realisatie van vermogenswinst, maar tegen een tarief van 36% (inclusief verliesverrekening), ben je onder de streep waarschijnlijk zelfs beter af dan in box 2. Je profiteert dan namelijk van:
- Een lager belastingtarief (36% versus ±39%).
- Het behoud van belastinguitstel tot het moment van verkoop, inclusief verliesverrekening.
- Het ontbreken van de extra kosten en administratieve rompslomp die een box 2-constructie met zich meebrengt.
In dit scenario zou de weg naar FIRE zelfs wel eens eenvoudiger en toegankelijker kunnen worden dan in het huidige 2026-stelsel.
Vermijden box 3 belasting
Als je wilt beleggen, maar geen box 3 belasting kwijt wilt zijn en ook niet de eerder aangehaalde risico’s wilt lopen, dan kan pensioenbeleggen een overweging waard zijn. Je moet daarvoor jaarruimte of reserveringsruimte hebben. Zie deze blogpost voor uitleg en details.
Tijdelijk overstappen op een depositoladder kan natuurlijk ook, maar kost mogelijk flink wat rendement.
En je zou ook kunnen overwegen om nu al vanuit box 2 (BV) te gaan beleggen. Dat heeft zijn eigen aandachtspunten.
Maakt de mogelijke overstap naar vermogenswinstbelasting in 2029 voor jou de tussenperiode in 2028 acceptabel? Of overweeg je nu serieus de overstap naar pensioenbeleggen, deposito’s, box 2 of iets anders?
Geef een reactie